институционал иқтисодиёт

PPT 24 pages 3.9 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

слайд 1 олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ахборот технологиялари ва менежмент университети ж.н.узоқов институционал иқтисодиёт қарши-2024 1-мавзу. “институционал иқтисодиёт” фанининг предмети ва мазмуни, тамойиллари режа институционал назарияларнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши тарихи 2. институционализмнинг методологик асослари ва институционал таҳлилда бошланғич нуқта масаласи 3. неоинституционал назариянинг асосий йўналишлари 4. институционал иқтисодиётнинг ривожланиш хусусиятлари институционал "институционал" (institutional) — бу сўз ўзбек тилида одатда "институт" ёки "институция" билан боғлиқ маънода ишлатилади. у турли соҳаларда турли маъноларни англатиши мумкин: институционал (институционаллашган) тузилмалар: бу мафҳум кўпинча давлат, компаниялар ёки бошқа ташкилотлар томонидан яратилган ва амалга оширилаётган қоидалар, кўникмалар ва системаларни англатади. институционал йўл тутиши: бу турдаги қўлланиш бирор ташкилот ёки тизимнинг аниқ ва белгиланган қоидалар асосида ишлашини назарда тутади. институционал назария: бу ижтимоий фанларда, айниқса, иқтисодиёт ва сиёсатда кўп учрайдиган тушунча бўлиб, у муаммоларнинг ҳал этилишида институтлар ва уларнинг ролига алоҳида эътибор қаратишни билдириши мумкин. шунингдек, "институционал" сўзи фақат ишлаб чиқариш ёки тадбиркорликда эмас, …

2 / 24

институционал иқтисодиёт бу институтларнинг иқтисодий қарорларга, хусусан, ишлаб чиқариш ва алмашинув жараёнларига таъсирини таҳлил қилади. технология ва ресурсларнинг тақсимланиши: институтлар ресурсларни қандай тақсимлаш ва қандай иқтисодий қарорлар қабул қилишда муҳим роль ўйнайди. институционал иқтисодиётда технологик ўзгаришлар, молиявий тизимлар ва бозорлар ҳам институционал муҳитга мослашган ҳолда кўриб чиқилади. ижтимоий танлов: институционал иқтисодиётда одамлар ўртасидаги ижтимоий танловлар (масалан, кимга қандай ресурслар ёки имкониятлар бериш кераклиги) ва шу танловларнинг иқтисодий натижалари олиб борилади. қонунлар ва ҳуқуқий тизимлар: қонунлар ва ҳуқуқий тизимлар ҳам иқтисодий натижаларга таъсир кўрсатади. масалан, мулк ҳуқуқи, бозорлардаги рақобат қоидалари ва хусусий мулкнинг муҳофаза қилиниши иқтисодий қарорлар ва уларнинг натижаларини шакллантиради. асосий назариётчилар: дуглас норт: институционал иқтисодиётнинг асосий назарийчиларидан бири. у, асарларида, институтлар иқтисодий ўсиш ва ривожланишда муҳим роль ўйнайдиганлигини ва уларнинг самарадорлиги иқтисодий фаолиятнинг натижаларига қатъий таъсир қилиши ҳақида гапирган. оскар ланж ва рональд коуз институционал иқтисодиётга ўз ҳиссаларини қўшганлар. коуз, масалан, "ташкилотларнинг харажатлари" концепциясини ишлаб чиққан. институционал иқтисодиётнинг аҳамияти: …

3 / 24

ёнларнинг тўлиқ тушунишини таъминлаш учун муҳим бўлган институтларнинг ижтимоий ва иқтисодий ривожланишдаги ролини аниқлашга ёрдам беради. институционал иқтисодиётнинг асосий ғоялари ва қўлланилиши: институтлар ва ихтиёрий муносабатлар: институтлар — бу одамлар ўртасидаги ижтимоий ва иқтисодий муносабатларни ташкил этувчи нормалар, қоидалар, ҳуқуқий тизимлар ва маданият. институционал иқтисодиёт у ёки бу кўринишдаги инсонларнинг бўлажак иқтисодий танловларини тартибга солади ва айрим танловларни амалга оширишда муаммоларни ҳал этади. ташкилотлар ва аниқлашган механизмлар: институционал иқтисодиётда институционал механизмлар — иқтисодий жараёнларни ташкил этиш ва мувофиқлаштириш учун ташкилотлар ва йўл тутишларининг ўзаро таъсирини кўрсатади. масалан, компаниялар, давлат органлари, профсоюзлар ва бошқа ташкилотлар иқтисодий қарорларнинг натижаларини ўзгартириши мумкин. мулк ҳуқуқи ва бозорлар: институционал иқтисодиёт мулк ҳуқуқи (яъни, кимга қандай активлар тегишли эканлиги) ва бозорлар орқали мулк алмашинуви билан боғлиқ масалаларни ўрганади. тўғри ва аниқ мулк ҳуқуқи ташкил этиш, ресурслар самарали тақсимлашни таъминлайди. технологик ўзгаришлар ва инновациялар: институционал иқтисодиёт технология ва инновациялар олиб келган ўзгаришлардан фойдаланиш ва уларни жамият ва …

4 / 24

ститутларнинг ўрни ва ҳуқуқий рамкаларнинг аниқлигини таъкидлайди. у шунингдек, "ташкилотлар харажатлари"ни тушунишда муҳим аҳамиятга эга. - инсонлар томонидан барпо этиладиган ва ўзаро ҳамкорликни таркибловчи сиёсий, иқтисодий ҳамда ижтимоий меъёрлар ва қоидалар. предмети мақсади –фаолият кўрсатаётган иқтисодиётнинг ривожланиш қонуниятларини билиш, уни модернизация қилиш йўлларини танлаш ва хавф-хатарнинг олдини олишнинг самарали воситаларини танлаш хисобланади. институционал назарияларнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши тарихи – иқтисодиётининг ривожланиши, талаб ва таклиф қонунларининг ишлаши, хўжалик юритувчи субъектларнинг ҳулқ-атвори, бозор ва маъмурий механизмларнинг фаолият кўрсатиши, иқтисодий ўсиш ва шу каби бошқа бир қатор жараёнлар ва ҳодисаларни ўрганишдан иборат. вазифалари “эски” тамойиллар бозорда ҳамма вақт мувозанат мавжуд 10 бозорда индивидлар томонидан оқилона танлов амалга оширилади индивидларга ташқи омиллар таъсир кўрсатмайди, уларнинг бирор ҳолатни афзал билиши барқарор ва экзоген хусусиятга эга харажатларнинг ягона тури – ишлаб чиқариш харажатлари ҳисобга олинади. айни чоғда айирбошлаш харажатлари эътиборга олинмайди “янги” тамойиллар бозорда айирбошлашни амалга ошириш учун ресурсларнинг хусусий мулкни ташкил этиши асосий замин …

5 / 24

иккита тамойил мавжуд методологик индивидуализм методологик холизм методологик индивидуализм методологик холизм индивидлар ва институтларнинг ўзаро боғлиқлигини таҳлил этишда бошланғич нуқтага нисбатан иккита тамойил мавжуд биринчи тамойилда институтлар индивидларнинг манфаатлари ҳамда хатти-ҳаракатлари орқали тушунтирилади ва методологик индивидуализм деб номланади аксинча, таҳлил учун бошланғич нуқта сифатида индивидлар эмас, балки институтлар белгиланиши иккинчи тамойилга асос бўлади. шу тариқа иккинчи тамойилда холизм методологиясидан фойдаланилади неоинституционализм иккита умумий асосдан келиб чиқади биринчидан, ижтимоий институтлар аҳамиятга эга иккинчидан улар неоклассик назария воситалари ёрдамида тадқиқ этилади 16 3. неоинституционал назариянинг асосий йўналишлари неоинституционализмнинг асосий тадқиқотлари мулк ҳуқуқи назарияси трансакция харажатлари назарияси ижтимоий танлов назарияси д.нортнинг институционал эволюция концепцияси шартномалар назарияси иқтисодий ташкилот назарияси (фирма назарияси) бюрократия назарияси жиноят ва жазолар иқтисодий назарияси коррупция иқтисодий назарияси хуфёна ва норасмий иқтисодиёт неоинституционализм назарияларнинг асосчилари р.коуз, а.алчиян, г.демсец, р.познер, с.пейович ва е.фуруботн р.коуз, о.уильямсон, д.норт – иқтисодий ташкилот назарияси (фирма назарияси)га асос бўлиб хизмат қилди – м.аоки, а.алчиян ва г.демсец, …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "институционал иқтисодиёт"

слайд 1 олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ахборот технологиялари ва менежмент университети ж.н.узоқов институционал иқтисодиёт қарши-2024 1-мавзу. “институционал иқтисодиёт” фанининг предмети ва мазмуни, тамойиллари режа институционал назарияларнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши тарихи 2. институционализмнинг методологик асослари ва институционал таҳлилда бошланғич нуқта масаласи 3. неоинституционал назариянинг асосий йўналишлари 4. институционал иқтисодиётнинг ривожланиш хусусиятлари институционал "институционал" (institutional) — бу сўз ўзбек тилида одатда "институт" ёки "институция" билан боғлиқ маънода ишлатилади. у турли соҳаларда турли маъноларни англатиши мумкин: институционал (институционаллашган) тузилмалар: бу мафҳум кўпинча давлат, компаниялар ёки бошқа ташкилотлар томони...

This file contains 24 pages in PPT format (3.9 MB). To download "институционал иқтисодиёт", click the Telegram button on the left.

Tags: институционал иқтисодиёт PPT 24 pages Free download Telegram