dunyo okeanining tabiiy – geografik sharoiti to`g`risidau xarakteristika

DOC 68,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1351155614_22237.doc dunyo okeanining tabiiy – geografik sharoiti to‘g‘risidau xarakteristika reja: 1. dunyo okeani suvlari 2. dunyo okeanidagi hayot tabiiy geograflarning diqqatini o‘ziga tortgan quruqlik planetamizning 29,2% yer yuzasini egallaydi. qolgan maydon 70,8% i dunyo okeaniga to‘g‘ri keladi. shuning uchun yer yuzasi tuzilishining umumiy tabiiy geografik qonuniyatlari okeanlar tabiiy geografiyasi asoslarisiz to‘la bo‘la olmaydi. dunyo okeani osti relefi to‘g‘risidagi eng umumiy tasavvurlarni batigrafik egri chiziqlar berib, u okean osti maydonining taqsimlanishini ko‘rsatadi. biroq chuqurlik darajasi ko‘pchilik hollarda dunyo okeani osti relefining elementlarini to‘la aks ettira olmaydi. dunyo okeani ostining batimetrik zinapoyalar maydoni, mln km2 hisobida (leontev va boshqalar ma’lumoti) zinapoyalar chuqurligi, m hisobida 0-200 200-1000 1000-2000 2000-3000 3000-4000 4000-5000 5000-6000 6000-7000 7000-8000 8000-9000 9000 дан ортиq 27.5 15.7 15.7 30.0 77.7 117.8 74.3 2.9 0.2 0.1 0.2 dunyo okeani osti quyidagi yirik elementlarga bo‘linishi mumkin. bular geoteksturalar yoki planetar morfostrukturalar: materikning suv ostidagi davomi, o‘tkinchi zona, okean lojasi va okean ostidagi …

ko‘tarilma hammasi shimoliy muz okeani 7.6 2.8 0.9 10.8 - - - - 3.3 1.1 4.4 0.5 5527 hind okeani 4.4 8.7 9.7 22.6 0.8 0.5 0.5 1.8 35.6 4.0 39.6 12.9 7209 atlantika okeani 9.3 7.7 12.5 29.5 1.3 3.0 0.5 4.8 29.4 4.6 34.0 22.3 8742 tinch okeani 9.7 5.4 3.1 18.2 3.9 16.2 3.9 24.0 91.4 25.4 116.8 19.6 11022 dunyo okeani 31.0 21.6 25.9 81.5 6.1 19.7 4.9 60.6 159.7 35.1 194.8 55.3 11022 ma’lumki, materik va okean lojasi ostida ham yer qobig‘i bir xil tuzilishga ega emas. materiklar uchun harakterli bo‘lgan yer qobig‘ini tiplari materikni deb yurtiladi. materik qobig‘ining qalinligi o‘rtacha 35 km ga yaqin. u 3 ta qatlamdan iborat. yuqori qatlam cho‘kindili qatlam. undan pastda granitli qatlam bo‘lib, to‘lqinlarni tarqalish tezligi 6 km/sek. qatlamni qalinligi 15 – 17 km. undan pastda zich jinslardan tuzilgan bazaletli qatlam bor. to‘lqinni tarqalish tezligi 6,7 – 7,2 km/sek. …

shelfda turli xil hozirgi zamon relef hosil qilish protsesslari sodir bo‘lmoqda. birinchi o‘rinda dengiz to‘lqinlarining akkumulyativ harakatlarini qo‘yish mumkin. hozirgi zamon relef hosil qilishdagi muhim olim dengiz suvining ko‘tarlishi harakatlari. tropik va ekvatorial dengizlarning shelfida katta relef hosil qiluvchi va geologik faoliyatini rif qurilmalar marjon karon poliplari, suv o‘tlari o‘ynaydi. neft – gaz konlari topilgan qirg‘oq bo‘yi tekisliklariga tutash shelflarga qiziqish katta bo‘layapti. hozirgi paytda bir qancha shelflarda neft – gaz qazib olinmoqda. shelfdagi baliq boyliklarini amaliy ahamiyati bor. hozirgi vaqtda ovlanadigan baliqlarning yarmi shelf suvlariga to‘g‘ri keladi. shelf resurslari orasida qurilish materiallari zahiralari ham katta. shelf okean tomonidan ma’lum bir chegaraga ega. shelf chekkasida bir daniga qiyalik ortadi, chuqurligi 100 – 200 m dan 3000 – 35000 m ga chuqurlashadi. bu qism materik yonbag‘iri deb yuritiladi. yonbag‘irda vodiysimon shakldagi suv osti daralari uchraydi. unda gravitatsion protsesslar sodir bo‘ladi. cho‘kindi jinslarni yonbag‘ir bo‘ylab aralashuvi, suv osti so‘rilmalari yuz beradi. materik …

, juda chuqur cho‘kmalardan iborat. bunday cho‘kmalarda okeanning eng chuqur yerlari tarqalgan. orollar yoyi bilan ajralib turadigan dengizlar chuqur, osti notekis, suv osti tog‘lari, balandliklari, tepaliklari ko‘p. ba‘zi dengizlarni osti tekis, cho‘kinlarning qalinligi 2 – 3 km dan oshadi. orollar yoyi – suv osti tizmalaridan iborat, ularda vulkanlar bor. harakterli tomoni shundaki harakatdagi vulkanlarning suv ustida ko‘tarilib, orollarni hosil qilgan. masalan kuril orollari. yana shunday o‘tkinchi oblastlar borki bunda bitta emas bir qancha orollar yoyi bo‘ladi. masalan, sulavemi va xalmagera, yapon orollari yoyi. o‘tkinchi zonaning muhim geografik va geologik xususiyatlari vulkan harakatlari bilan bir qatorda yuqori darajada seysmikligidir. bunday joylarda yer qimirlash uchoqlari (efitsentri)ning uchala chuqur, o‘rtacha va yuzaki o‘choqlari bor. okean ostida o‘rtacha okean osti tizmalari bor. bunday tizmalarni borligi 50 – 60 yillardan aniqlandi. suv osti tizmalari hamma okeanlar orqali o‘tadi. u shimoliy muz okeanidan (gakkel, knipovich, leona va kolbeynsey) boshlanib atlantika okeanida davom etadi. o‘rtaliq atlantika tizmasini …

giz yer yuzasida suvi eng ko‘p tarqalgan, juda murakkab ximik eritma. tarkibida 60 dan ortiq turli komponentlar bo‘lib, komponentlarni nisbati doimiyligi bilan ajralib turadi. 1 kg dengiz suvidagi qattiq erigan jinslarni promillilarda ifodalanishi suvning sho‘rligi deb ataladi. faqat mendeleev jadvalida 13 ta element dengiz suvida 0,1 mg/l dan ko‘proq. cl, s, c, sr, na, k, mg, br, b, si, f, ra, n. juda yuqori darajadagi ayrim komponentlar ham bor. bular cl – 19500 mg/l, na – 10833, mg – 1311, s – 910 mg/l. dengiz suvida mineral elementlaridan tashqari 2 mg/l ga yaqin organik moddalar bor. dunyo okeanining o‘rtacha sho‘rligi suv havzasida 32‰ dan 37‰, ostidagi suv qatlamlarida 34‰ dan 35‰ gacha boradi. suvning sho‘rligi va harorati suvning zichligini aniqlab beradi. dengiz suvini o‘rtacha zichligi 1 dan yuqori, eng katta zichlik tropiklarda yuza qatlamda va eng chuqur joylarda kuzatiladi. issiqlik to‘plashi jihatidan suv faqat suyuq ammiak yoki vodoroddan keyin turadi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dunyo okeanining tabiiy – geografik sharoiti to`g`risidau xarakteristika"

1351155614_22237.doc dunyo okeanining tabiiy – geografik sharoiti to‘g‘risidau xarakteristika reja: 1. dunyo okeani suvlari 2. dunyo okeanidagi hayot tabiiy geograflarning diqqatini o‘ziga tortgan quruqlik planetamizning 29,2% yer yuzasini egallaydi. qolgan maydon 70,8% i dunyo okeaniga to‘g‘ri keladi. shuning uchun yer yuzasi tuzilishining umumiy tabiiy geografik qonuniyatlari okeanlar tabiiy geografiyasi asoslarisiz to‘la bo‘la olmaydi. dunyo okeani osti relefi to‘g‘risidagi eng umumiy tasavvurlarni batigrafik egri chiziqlar berib, u okean osti maydonining taqsimlanishini ko‘rsatadi. biroq chuqurlik darajasi ko‘pchilik hollarda dunyo okeani osti relefining elementlarini to‘la aks ettira olmaydi. dunyo okeani ostining batimetrik zinapoyalar maydoni, mln km2 hisobida (leontev va boshqalar ...

Формат DOC, 68,0 КБ. Чтобы скачать "dunyo okeanining tabiiy – geografik sharoiti to`g`risidau xarakteristika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dunyo okeanining tabiiy – geogr… DOC Бесплатная загрузка Telegram