buddaviylik

PPTX 98 pages 4.3 MB Free download

98 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.3 MB

File type PPTX

Pages 98

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 98

termiz davlat universiteti pedagogika fakulteti maktabgacha ta’lim yo’nalishi 2-kurs 205-0guruh talabasi donaeva shaxnozaning ma’naviyatshunoslik 3-mavzu. buddaviylik dini 1. buddaviylik dinining paydo bo‘lish tarixi, asosiy ta'limotlari, oqimlari va manbalari. kushonlar imperiyasida buddaviylik dinining davlat dini darajasiga ko’tarilishi. 2. buddaylikning muqaddas manbalari. o‘rta asrlarda dzen buddaviylik ta'limoti. chan buddizmning xitoyda rivojlanishi. modern buddaviylik. globall buddaviylik. 3. hozirgi davrda buddaviylikning rivojlanishi. 4. o‘zbekistonda buddaviylik dinining tarixiy ildizlari (qaratepa, fayoztepa, dalvarzintepa) va hozirgi zamon. budda gautama men o’rganib sizga aytmaganim, sizga aytganimdan ko’proqdir. buddaviylik - uchta dunyo dinlari ichida eng qadimiysi hisoblanib, eramizdan avvalgi vi - v asrlarda hindistonda yuzaga kelgan. bu dinga e’tiqod qiluvchilar, asosan, janubiy, janubi-sharqiy va sharqiy osiyo mamlakatlarida, shri-lanka, hindiston, nepal, butan, xitoy, singapur, malayziya, mongoliya, koreya, vetnam, yaponiya, kombodje, birma, tayland, laosda va qisman yevropa va amerika qit’alarida, rossiyaning shimoliy mintaqalari - buryatiya, qalmiqistonda istiqomat qiladilar. buddaviylik asoschisining shaxsi. siddxartxa shakya qabilasining podshohlaridan biri shuddxodananing o’g’li edi. uning saroyi …

2 / 98

dda – osoyishtalikka va buyuk haqiqatga erishgan, “ilohiy ilm” nuridan munavvarlik ma’nolarini bildiradi) jahon dinlarining ichida eng qadimiysi bo’lib, jahon sivilizatsiyasining qadimgi markazlaridan biri bo’lgan hindistonda miloddan avvalgi vi asrda yuzaga kelgan. yangi dinning vujudga kelishi turli sabablar bilan bog’liq bo’lgan. hech bir qiyinchilik va kamchilik ko’rmay o’sgan bola siddxartxa ittifiqo qarigan cholni, bemorni, og’ir mehnatli bir rohibni uchratadi. bundan qattiq ta’sirlagan shahzoda insoniyatni qiyinchilik va azobdan qutqarish yo’llarini axtarib saroyni tashlab ketadi. bu vaqtda u 30 yoshda edi. u beshta rohibga ko’shilib, ular bilan qishloqma-qishloq kezib yuradi. ko’p vaqt bu rohiblarga hamrohlik qilib, ularning yo’llarida ma’lum maqsad yo’qligini va bu yo’l o’z oldiga qoygan maqsadi - insoniyatni azob uqubatdan qutqarishga olib bormasligini anglaydi va rohiblar jamoasidan ajraladi. u chakalakzor o’rmonlarda kezib, charchab bir daraxti tagida dam olish uchun o’tiradi va o’ziga toki haqiqatni topmaguncha shu yerdan turmaslikni va’da beradi. bu o’tirishning 49 kuni uning qalbidan «sen haqiqatni topding» degan …

3 / 98

an 2500 yildan avvalroq hindistonda diniy falsafiy ta`limot sifatida vujudga kelib, unda ko‘plab qonuniy manbalar va ko‘p sonli diniy yo‘nalishlar mavjuddir buddaviylik asoschisining shaxsi. buddaviylik asoschisi haqiqiy tarixiy shaxsdir. siddxarta, gautama, shakyamuni, budda, tadxagata, djipa, bxagavan kabi ismlar bilan zikr etadilar. bu ismlarning ma`nolari quyidagicha: siddxartxa - shaxsiy ismi, gautama - urug‘ ismi, shakyamuni - shaklar yoki shakiya qabilasidan chiqqan donishmand, budda - nurlangan, tadxagata - shunday qilib shunday ketgan, djina - g‘olib, bxagavan - tantana qiluvchi. bu ismlar ichida eng mashhuri budda ismi bo‘lib, shu ismdan uning diniga buddaviylik (buddizm, buddiylik) nomi berilgan. budda o’zining birinchi da’vatini varanasi yaqinidagi rishipatana bog’ida, o’zining besh rohib do’stlariga qildi va o’shalar uning birinchi shogirdlari bo’ldilar. shu kundan boshlab budda o’z shogirdlari bilan qishloqma-qishloq yurib o’z ta’limotni tarqatib o’ziga yangi izdoshlar orttiradi. budda 40 yil davomida o’z ta’limotini hindistonning turli joylariga etkazadi va 80 yoshida kushtnagara degan joyda dunyodan o’tdi. uning jasadi hind …

4 / 98

ashshoqlik qurbonliklar murakkab marosimlar ma’naviy tenglik qullik va jabr-zulmlar tarixiy manbalarning dalolat berishicha buddaviylikning asoschisi shahzoda sidxartxadir. budda – «haqiqatga erishgan» deb atalgan; u ushbu oliy maqsadga erishish uchun gautama urug'idan bo'lgan eng obro'li shakya qabilasini tanlagan; ana shundan bu diniy rivoyatda budda-gautama nomi keng tarqalgan. ismlar ma’nolari quyidagicha: siddxartxa – shaxsiy ism, gautama- urug’ nomi , shakyamuni- “shakya qabilasidan chiqqan donishmand”, budda- “nurlangan”, ular ichida eng mashhuri “budda” bo’lib, shundan ushbu dinga buddizm nomi berilgan. siddxartxa barcha shahzodalarga xos ta’lim tarbiya olgan. podsho shuddxodan o’g’lining jamiyat hayotining salbiy tomonlarini ko’rmasdan yashashini istagan. shuning uchun ham unga shohona hayot yaratib bergan. u 16 yoshida uylantirib qo’yilgan. ko’p o’tmay siddxartxa o’g’illik bo’ladi. siddxartxa 22 yoshigacha ana shunday shohona hayot kechirgan. bir kuni siddxartxa sayr etgani ko’chaga chiqqanida hayot u o’ylagandek emasligini guvohi bo’lgan. buddaning hayoti haqida turli afsonalar ham to’qilgan. bu afsonalarda aytilishicha, budda ko’p yillar davomida er yuzidagi turli mavjudotlar …

5 / 98

iynoqlarning sababi mavjudligi haqida azob-uqubat va qiynoqlarni tugatish mumkinligi haqida ushbu qiynoqlardan qutulish mumkinligi haqida tug’ilish – qiynoq, kasallik – azob, o’lim – kulfat, qiyinchilikka duch kelish – mashaqqat, ayriliq – ezilish, orzu havasga yetolmaslik – uqubat. dunyo tuzulishining asosiy qonuni bir biriga bog’liqlik. hech bir narsa ma’lum sababsiz yaralmaydi. ikkinchi haqiqat – “qiynoqlarning sabablari mavjuddir”. inson moddiy narsalar yoki ma’naviy qadriyatlardan foydalanib, ularni haqiqiy va doimiy deb hisoblaydi hamda doimo ularga ega bo’lishga intiladi. bu intilish hayot davomiyligiga olib boradi. yaxshi yoki yomon niyatlardan tuzilgan hayot daryosi orzular va intilishlar sababi kelajak hayot uchun karma hozirlaydi. demak, qayta tug’ilish , qaytadan qiynoqlarga duchor bo’lish davom etadi. aksariyat buddistlar fikricha, buddadan keyin hech kim nirvana holatiga erisha olmagan 24 uchinchi haqiqat – “qiynoqlarni tugatish mumkin”. yaxshi yoki yomon niyatlardan , intilishlardan butunlay uzilish nirvana holatiga olib boradi. bu holatda inson qayta tug’ilshdan to’xtaydi. buddistlar fikricha, nirvana holati “hayot g’ildiragidan” tashqariga …

Want to read more?

Download all 98 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buddaviylik"

termiz davlat universiteti pedagogika fakulteti maktabgacha ta’lim yo’nalishi 2-kurs 205-0guruh talabasi donaeva shaxnozaning ma’naviyatshunoslik 3-mavzu. buddaviylik dini 1. buddaviylik dinining paydo bo‘lish tarixi, asosiy ta'limotlari, oqimlari va manbalari. kushonlar imperiyasida buddaviylik dinining davlat dini darajasiga ko’tarilishi. 2. buddaylikning muqaddas manbalari. o‘rta asrlarda dzen buddaviylik ta'limoti. chan buddizmning xitoyda rivojlanishi. modern buddaviylik. globall buddaviylik. 3. hozirgi davrda buddaviylikning rivojlanishi. 4. o‘zbekistonda buddaviylik dinining tarixiy ildizlari (qaratepa, fayoztepa, dalvarzintepa) va hozirgi zamon. budda gautama men o’rganib sizga aytmaganim, sizga aytganimdan ko’proqdir. buddaviylik - uchta dunyo dinlari ichida eng qadimiysi hisoblan...

This file contains 98 pages in PPTX format (4.3 MB). To download "buddaviylik", click the Telegram button on the left.

Tags: buddaviylik PPTX 98 pages Free download Telegram