diniy fundamentalism va uning mohiyati

PPT 111 pages 6.3 MB Free download

111 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.3 MB

File type PPT

Pages 111

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 111

powerpoint presentation 12-mavzu. diniy fundamentalism va uning mohiyati. 1.diniy fundamentalizmning tarixi va rivojlanish bosqichlari. radikalizmning paydo bo‘lishi sabablari va oqibatlari. diniy radikalizmning shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar. diniy aqidaparastlik (fanatizm), ekstremizm paydo bo’lishining ijtimoiy-tarixiy zaminlari va rivojlanishi. 2.xalqaro terrorizmning mohiyati. 3.o‘zbekistonda sodir etilgan terroristik harakatlar va ularning barqaror taraqqiyotga ta’siri: turkiston islom harakati, akromiylar, soxta salafiylik, vahobiylik, xizbut tahrir va nurchilik harakatlari tarixi. фундаментализм – (лотинча – «асос») маълум дин вужудга келган илк даврига қайтиш ва бу йўл билан замонанинг барча муаммоларини ҳал қилиш мумкин деган фикрни илгари суриш таълимотини англатади. диний фундаментализм – ақиданинг ўзгармаслигини ҳимоя қиладиган, уларнинг ҳар қандай мажозий талқинига муросасиз, сўзма-сўз талқинга асосланган эътиқодни ақлга таянган мантиқий далиллардан устун қўядиган, муайян диний эътиқод шаклланишининг бошланғич даврида белгиланган барча йўл-йўриқларни қатъий ва оғишмай бажарилишини талаб қиладиган диний оқимларни ифодалашда қўлланиладиган истилоҳдир. ақидапарастлик (ақида – арабча – «ишонч», «бирор нарсани иккинчисига боғлаш») муайян шароитда, бирон-бир ғоя ёки тамойилга қатъий …

2 / 111

(лотинча – «қўрқитиш», «ваҳимага солиш») – аҳолининг кенг қатламларида ваҳима ва қўрқув уйғотиш, жамиятда беқарорлик келтириб чиқариш орқали давлат ҳокимиятини эгаллаш мақсадига қаратилган жиноий фаолиятдир. * ислом ниқобидаги экстремизмнинг эволюцияси «хорижийлар» «азрақийлар» «қарматийлар» «ҳашшошийлар» «салафийлар» «замонавий кўринишдаги оқимлар» * ислом ниқобидаги экстремистик оқимларнинг ғоявий илдизлари «хорижийлар» ўз амалларига қўшилмаганлар-ни кофирга чиқариш, уларга қарши “жиҳод” олиб бориш каби ғояларини ишлаб чиққан эдилар. «азрақийлар» оқими уларнинг ғояларига эргаш-маган мусулмон-ларга қарши “жиҳод” эълон қилиш, кишиларни оммавий қатл этиш даражасигача борганлар. «қарматийлар» ҳаракати ислом қонун-қоидаларига итоат этмаслик, ҳаж амалини бидъат, бутпарастлик деб ҳисоблашлари билан ажралиб турганлар. «ҳашошийлар» ҳокимият тизгинини қўлга олиш мақсадида ўзини қурбон қилувчи манқуртлар – “фидоийлар”дан фойдаланган ҳолда 200 йил давомида мусулмон оламини ларзага солиб келган. * марказий осиёдаги барқарорликка таҳдид солаётган гуруҳлар бугунги кунда сиёсий ҳокимиятга интилаётган, диний шиорларни ниқоб қилиб олган баъзи гуруҳлар марказий осиё минтақаси, хусусан ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий вазиятга ҳам салбий таъсир ўтказди. жумладан, 1996 йилда ташкил топган «туркистон …

3 / 111

ида ҳуқуқни мухофаза қилиш идоралари ходимларига қуролли ҳужум уюштиришлари оқибатида бегуноҳ одамлар ҳалок бўлди, халқ осойишталиги бузилди. марказий осиё минтақаси, жумладан, ўзбекистонда бундай таҳдиднинг юзага келишига қуйидагилар сабаб бўлди: – «қайта қуриш» даврида нафақат сиёсий ва иқтисодий инқироз, балки мафкуравий парокандалик ҳам юзага келган эди. совет империяси барбод бўлгач эса, мафкуравий бўшлиқ ўзининг хатарли оқибатларини намоён қилди; – эътиборли диний уламолар ўрнини сохта «исломчилар» эгаллашга интилишлари ва улар томонидан ислом асослари бузиб талқин қилиниши бошланди; – аҳолининг ислом динига бўлган катта қизиқишидан фойдаланиб, халқаро экстремистик марказлар томонидан минтақада диний мутаассиблик руҳидаги адабиётларни тарқатиш кенгайтирилди; марказий осиё минтақаси, жумладан, ўзбекистонда бундай таҳдиднинг юзага келишига қуйидаги омиллар сабаб бўлди: – дин ниқоби остида фаолият олиб борувчи, аслида айрим давлатларнинг ғаразли геосиёсий ва геостратегик қарашлари натижаси ўлароқ шаклланган, қўпорувчилик мақсадини кўзлаган турли оқим ва йўналишларга мансуб хорижий даъватчилар минтақага ўз ғояларини олиб кира бошладилар; – минтақа давлатлари чегараларининг мустаҳкам эмаслиги турли экстремистик кучларга …

4 / 111

орот воситаларида ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий ҳолат, жумладан, диний сиёсат, имомларнинг фаолияти бўйича иғво маълумотлар тарқатилади, шунингдек, яширин гуруҳлар тузилиб, улар томонидан ақидапарастлик руҳидаги диний ташвиқот юритилади, террорчилик амалиётлари амалга оширилади; – хорижда фаолият юритаётган диний-экстремистик ташкилотлар билан мустаҳкам алоқалар ўрнатиш, улар ёрдамида жангарилар тайёрлаш. «ҳизбут-таҳрир ал-исломий» («ислом озодлик партияси») «ҳизбут-таҳрир ал-исломий» ҳаракатига 1953 йилда «мусулмон биродарлар» аъзоси фаластинлик тақийиддин набаҳоний (1909-1979) томонидан асос солинган. * “ҳизбут-таҳрир ал-исломий” – ташкилоти демократия, конституция, сайловни инкор этади, сиёсий ҳокимиятни қўлга киритиш ҳамда халифаликка асосланган тузумни ўрнатишни мақсад қилиб белгилаган. “ҳизбут-таҳрир” ташкилоти асосан яширин “халқалар” тузиш, оғзаки ва варақа тарқатиш орқали экстремистик ғояларни тарғиб қилади. шу билан бирга, террорчи гуруҳлар учун “зомбилаштирилган” жангарилар етказиб бериш билан ҳам шуғулланади. диний-экстремистик ташкилотлар янги аъзоларни жалб этишда турли омилларга эътибор беради «... ҳизбийлар ўз қариндошлари, дўстлари, улфатлари, танишлари, қўшнилари орасида ўзлари танийдиган ҳарбийлар билан алоқа боғлашлари талаб қилинади». «акромийлар» ҳаракати акром йўлдошев (1963-2009) фарғона водийсида 1990-йилларнинг ўртасида вужудга …

5 / 111

идан мавжуд конституциявий тузумни ўзгартириш мақсадида кўплаб одамларнинг қурбон бўлишига ҳамда фуқаролар ва давлат мулкига катта зарар етказилишига олиб келган қатор террорчилик ҳаракатлари содир этилгани бундай хулосанинг ўринли эканини кўрсатади. андижон. 2005 йил 12-13 май кунлари * «нурчилик» ҳаракати «нурчилар» – туркияда вужудга келган диний-миллий ҳаракат бўлиб, асосчиси саид нурсий (1873-1960) ҳисобланади. * оқим вакиллари ўзларига янги аъзоларни жалб этишда биринчи навбатда, нурчилар жамоаси фаолияти сиёсатдан узоқ деган фикрни сингдиришга ҳаракат қиладилар. аслида бу бир ниқоб бўлиб, уларнинг фаолияти негизида айнан сиёсатга аралашув ётади. ташкилотнинг стратегияси узоқ даврга мўлжалланган бўлиб, аста-секинлик билан ёшларга мутассиб диний ғояларни сингдириб бориш ҳамда пантуркизм ғояларини сингдириш ва келажакда уларнинг раҳбар лавозимларга тайинланиши орқали “нурчилик” жамоасига мойил шахсларни ҳокимият тепасига чиқаришга асосланган. “нурчилик” ҳаракатининг юртимизга кириб келиши 1992 йилдан бошлаб кузатилган. дастлаб оқим ғоялари туркиялик экстремистларнинг моддий ва маънавий кўмагида етказилган. улар томонидан минтақа мамлакатларида очилган 128 та лицейдаги таълим жараёнида янги педагогик ва психологик …

Want to read more?

Download all 111 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy fundamentalism va uning mohiyati"

powerpoint presentation 12-mavzu. diniy fundamentalism va uning mohiyati. 1.diniy fundamentalizmning tarixi va rivojlanish bosqichlari. radikalizmning paydo bo‘lishi sabablari va oqibatlari. diniy radikalizmning shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar. diniy aqidaparastlik (fanatizm), ekstremizm paydo bo’lishining ijtimoiy-tarixiy zaminlari va rivojlanishi. 2.xalqaro terrorizmning mohiyati. 3.o‘zbekistonda sodir etilgan terroristik harakatlar va ularning barqaror taraqqiyotga ta’siri: turkiston islom harakati, akromiylar, soxta salafiylik, vahobiylik, xizbut tahrir va nurchilik harakatlari tarixi. фундаментализм – (лотинча – «асос») маълум дин вужудга келган илк даврига қайтиш ва бу йўл билан замонанинг барча муаммоларини ҳал қилиш мумкин деган фикрни илгари суриш таълимотини англатади. дини...

This file contains 111 pages in PPT format (6.3 MB). To download "diniy fundamentalism va uning mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy fundamentalism va uning m… PPT 111 pages Free download Telegram