mehnat resurslari. xalqlar klassifikatsiyasi

DOC 70.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1351056058_21177.doc mehnat resurslari mehnat resurslari. xalqlar klassifikatsiyasi reja: 1. mehnat resurslari to`g`risida tushuncha. 2. mehnat resurslari tarkibi va guruhlari. 3. mehnat resurslaridan foydalanish muammosi. 4. o`zbekistonda mehnat resurslari va ulardan foydalanish. 5. xalqlarni soniga ko`ra guruhlashtirish. 6. xalqlarni hududiy joylashuviga qarab guruhlashtirish. 7. xalqlarni ijtimoiy – xo`jalik jihatdan guruhlashtirish. 8. xalqlarni lingvistik klassifikatsiyasi. aholisining o`z jismoniy va ma`naviy imkoniyatlariga ko`ra mehnat qila olish qobiliyatiga ega bo`lgan qismi jamiyatning mehnat resurslari hisoblanadi. odatda aholini nuqtai nazaridan 3 guruhga bo`linadi: 1) mehnat yoshidagi bo`lgan guruh – bolalar va o`smirlar; 2) mehnat yoshidagi guruh – mamlakatning asosiy mehnat resurslari; 3) mehnat yoshidan o`tgan aholi. mehnat resurslarining soni turli mamlakatlarda turlicha, chunki aholining yuridik jihatdan belgilab qo`yilgan va mehnat resurslariga kiritiladigan yosh chegarasi hamma mamlakatlarda bir xil emas. halqaro statistikada, odatda, 15 yoshdan 64 yoshgacha bo`lganlar mehnatga yaroqli aholii hisoblanadi. o`zbekistonda esa 16 yoshdan 59 yoshgacha bo`lgan erkaklar va 16 yoshdan 54 yoshgacha bo`lgan …
2
i. iqtisodiy aktiv aholi deganda mehnatga yaroqli aholining ijtimoiy ishlab chiqarishda ishtirok etayotgan, o`z mehnati tufayli daromad oladigan qismi va ishlashni hohlaydigan, ammo ish yo`qligidan vaqtincha ishlamayotgan qismi tushuniladi. iqtisodiy aktiv bo`lmagan aholi tushunchasi hamma mamlakatda bir xil ma`no bermaydi. ba`zi bir davlatlarda ishsizlar va yarim ishsizlar ham iqtisodiy aktiv aholi hisoblanadi. bu esa, iqtisodiy aktiv aholi tushunchasining haqiqiy ma`nosiga to`g`ri kelmaydi. mehnatga yaroqli aholining o`z yordamchi xo`jaligida band bo`lgan, vaqtincha mehnat qobiliyatini yo`qotgan va o`qishda va armiya xizmatida bo`lishi tufayli ishlamayotgan hamda ish qidirmayotgan qismi iqtisodiy aktiv bo`lmagan aholi hisoblanadi. har bir mamlakatda yoki mamalakatlar guruhida mehnat resurslarining soni, tarkibi va o`sish sur`atlari aholining takror barpo qilinish jarayonining xususiyatlariga va aholining yosh tarkibiga ko`p jihatdan bog`liq bo`ladi. chunki, mehnat resurslari sonining o`sishi, asosan, aholining tabiiy o`sish hisobiga bo`ladi. dunyoning ayrim mamlakatlarida mehnat resurslarining soni mexanik harakat (migrasiya) hisobiga ham o`zgaradi. masalan, ayrim mamlakatlardan (ko`proq rivojlanayotgan qoloq mamlakatlardan) mehnatga yaroqli …
3
xizmat doirasida) ishlaydi. masalan, aqsh, kanadada. ko`pchilik rivojlangan mamlakatlarda sanoatda ishlovchilarning salmog`i keyingi yillarda deyarli stabillashib qoldi, ba`zi mamlakatlarda (aqsh, kanada, buyuk-britaniya, belgiya, avstriya) xatto kamaya boshladi, aksincha ba`zi bir mamalkatlarda sanoat va qurilishda band bo`lgan ishchilarning soni va salmog`i oshib bormoqda. mehnat resurslarining tarkibi aholining yosh tarkibiga bog`liq. aholini mehnat resurslari nuqtai nazardan quyidagi yosh guruhlarga ajratiladi: 1. 0 – 14 yosh 2. 15 – 64 yosh 3. 65 yosh va undan kattalar. o`zbekistonda: 1. 0 – 15 yosh 2. 16 – 59 erkaklar 16 – 54 ayollar 3. 60 yoshdan va undan katta (erkaklar) 55 yoshdan va undan katta (ayollar) rivojlanayotgan mamlakatlardagi iqtisodiy aktiv aholining xalq xo`jaligi tarmoqlarida taqsimlanishi boshqa rivojlanayotgan mamlakatlardan farq qiladi. avvalo shuni aytish kerakki osiyo, afrika, lotin amerikasining rivojlanayotgan mamlakatlarida tug`ilishning ham yuqoriligi, o`ratacha umr muddatini pastligi tufayli aholi tarkibida mehnat resurslarining salmog`i kam. masalan butun dunyo bo`yicha 63%, yevropada 67%, amerikada 63%, osiyoda …
4
ekiston respublikasida iqtisodiy tarmoqlari bo`yicha aholi bandligi. 1. sanoatda – 12,7%; 2. qishloq va o`rmon xo`jaligida 33,5%; 3. transport va aloqada 4,3%; 4. қurilishda 7,7%; 5. savdo umumiy ovqatlanish, moddiy texnika xizmati 8,5%; 6. kommunal xo`jalik, maishiy xizmatda 2,9%; 7. sog`liqni saqlash, jismoniy madaniyat, ijtimoiy ta`limotda 6,6%; 8. xalq ta`limi, madaniyat va san`at, fan 12,8%; 9. kredit, moliya va sug`urtada 0,6%; 10. tashkilot boshqarmalarida 1,5%; 11. boshqa sohalarda 8,9%. o`zbekiston aholisining yosh tarkibi. 1. 0-15 yoshlilar 38%; 2. 16-59 yoshli erkaklar, 16-54 yoshli ayollar 54%; 3. 60 yoshdan katta erkaklar, 55 yosh va undan katta ayollar 8% tashkil qiladi. respublikamiz mehnat resurslarini (yoki iqtisodiy faol aholini) soni ko`p biroq ularning jami aholi tarkibidagi ulushi oz. buning sababi tug`ilish va tabiiy ko`payishning yuqoriligidadir. natijada “demografik yuk” yoki mehnatga layotqatsizlar nisbati o`ziga xos. masalan, agar baltika davlatlarida oilada 3 kishidan 2 kishi ishlasa, bizda aksincha 6 kishidan 2 yoki 3 kishi ishlashi …
5
ing 37,1% tashkil etadi. aholining bandlik (ayniqsa sog`liqni saqlash) tqroq ortib bormoqda. moddiy tarmoqlarda ichida bu jarayon qurilish va transportda ko`proq. barcha band aholining 3/5 qismidan ko`prog`i nodavlat sektoriga to`g`ri keladi. 2001 yilda mehnat tashkilotlariga 463 ming kishidan ziyodroq aholi ish so`rab murojaat qilgan. ularning yarmidan ko`prog`i 16-30 yoshdagilar, deyarli 2/3 qismini umumiy o`rta ma`lumotga ega bo`lganlar tashkil qiladi. shu yilda barcha ish so`rab murojaat qilganlarning 68,7% ni talabi qondiriladi. o`zbekiston respublikasi makroiqtisodiyot va statistika vazirligi ma`lumotlari bo`yicha respublika rasman “ishsiz” maqomida 7,5 ming kishi qayd qilingan. bu jami iqtisodiy faol aholining 0,4 foiziga teng yoki 2000 yil darajasida qolgan. keyingi yillarda mamlakatda yangi ish o`rinlari yaratishga katta e`tibor qaratilmoqda. masalan, birgina 2001 yilda 465,3 ming kishilik ish o`rinlari tashkil etilgan. ularning asosiy qismi qishloq joylarga to`g`ri keladi. bu borada ayniqsa farg`ona, samarqand va namangan viloyatlarida ibratli tadbirlar amalga oshirilmoqda. umuman olganda esa mehnat resurslaridan to`la va samarali foydalanish muhim …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat resurslari. xalqlar klassifikatsiyasi"

1351056058_21177.doc mehnat resurslari mehnat resurslari. xalqlar klassifikatsiyasi reja: 1. mehnat resurslari to`g`risida tushuncha. 2. mehnat resurslari tarkibi va guruhlari. 3. mehnat resurslaridan foydalanish muammosi. 4. o`zbekistonda mehnat resurslari va ulardan foydalanish. 5. xalqlarni soniga ko`ra guruhlashtirish. 6. xalqlarni hududiy joylashuviga qarab guruhlashtirish. 7. xalqlarni ijtimoiy – xo`jalik jihatdan guruhlashtirish. 8. xalqlarni lingvistik klassifikatsiyasi. aholisining o`z jismoniy va ma`naviy imkoniyatlariga ko`ra mehnat qila olish qobiliyatiga ega bo`lgan qismi jamiyatning mehnat resurslari hisoblanadi. odatda aholini nuqtai nazaridan 3 guruhga bo`linadi: 1) mehnat yoshidagi bo`lgan guruh – bolalar va o`smirlar; 2) mehnat yoshidagi guruh – mamlakatning asosiy mehnat...

DOC format, 70.0 KB. To download "mehnat resurslari. xalqlar klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat resurslari. xalqlar klas… DOC Free download Telegram