insoniyat tarixidagi eng dahshatli urushlar

PPTX 45 pages 15.3 MB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 15.3 MB

File type PPTX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

презентация powerpoint antigitler koalitsiyasi a’zolari urushda g‘alaba qozonib, insoniyat sivilizatsiyasi tarixida yangi sahifa ochganlarida, bu sahifaga nimalar yozilishi va uning mazmuni qanday bo‘lishini hali hech kim ayta olmasdi. ammo bor-yo‘g‘i 30 yil ichida insoniyat tarixidagi eng dahshatli ikkita urushga bevosita guvoh bo‘lgan dunyo xalqlarini tinch-totuv yashash istagi, tinch rivojlanish orzusi birlashtirib turardi. urushdan keyingi xalqaro munosabatlar tarixini ikkita yirik bosqichga ajratish mumkin: «sovuq urush» sharoitida ikki qutbli dunyo tartibining shakllanishi (1940-yillarning ikkinchi yarmi – 1980-yillarning oxiri) va «sovuq urush»dan so‘ng bitta qutbli dunyo tartibining vujudga kelishi (1990-yillar). urushdan keyingi davrdagi xalqaro holat. ikkinchi jahon urushidan keyin eng muhim masala — dunyoning siyosiy tuzilishi muammosi bo‘ldi. bu muammoni hal etish uchun antigitler koalitsiyasi qatnashchilari bo‘lgan barcha mamlakatlarning pozitsiyasini kelishtirish, yalta (qrim) (1945-yil 4–11 fevral) va potsdam (1945-yil 17-iyul – 2-avgust) konferensiyalarida imzolangan hujjatlarda ko‘zda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish lozim edi. shunday kelishuvni tayyorlash potsdam konferensiyasida tashkil etilgan tashqi ishlar ministrlari kengashiga …

2 / 45

tini yukladi. umuman olganda, tinchlik shartnomalari adolatli bo‘lib, ularni imzolagan davlatlarning mustaqil, demokratik taraqqiyotiga ko‘maklashdi. shunga qaramay, yuzaga kelgan kelishmovchiliklar germaniya masalasini o‘zaro manfaatdorlik asosida hal qilish imkonini bermadi. 1949-yilda germaniyaning ikkiga bo‘linishi tarixiy reallikka aylandi. buyuk davlatlar o‘rtasida o‘zaro ziddiyat kuchayib bordi. mafkuraviy kelishmovchiliklar va doktrinalardagi farqlar xalqaro munosabatlarda asosiy rol o‘ynay boshladi. g‘arb davlatlari totalitar sotsializmga o‘ta salbiy munosabatda bo‘ldi. sssr esa, o‘z navbatida, kapitalizmga nisbatan xuddi shunday yondashdi. xalqaro munosabatlarning eng kuchsiz subyektlariga tomonlarning ta’siri ortib bordi. aqsh va sssr o‘zlarini tarixiy jarayon taqozosi bilan turli ijtimoiy-iqtisodiy tizimlarni himoya qiluvchi kuchlarning yetakchilari sifatida his qila boshladi. sssr va aqsh: ziddiyatlarning boshlanishi dunyoni hududiy qayta bo‘lish uchun olib borilgan ikkita jahon urushidan so‘ng dunyodagi kuchlar nisbatida katta o‘zgarishlar yuz berdi. aslida antigitler koalitsiyasi a’zolarini manfaatlarning vaqtincha mos kelishi, ya’ni fashizm xavfi majburan birlashtirib turgandi. bu xavf bartaraf etilishi bilan kechagi ittifoqchilar — g‘arbning liberal-demokratik davlatlari bilan sssr o‘rtasidagi …

3 / 45

u muammolarga yondashuvi butunlay farq qilardi. shunga qaramay, xalqlar va davlatlarning obyektiv manfaatlari nuqtai nazaridan, keyinchalik "sovuq urush" deb nom olgan munosabatlar keskinlashuvi hech kim uchun foydali emas edi. yevropaning katta qismi vayron bo‘lib yotardi. ularning, xususan, shunday vayronagarchilikdan chiqqan sssrning iqtisodiyotini tiklash uchun esa tinchlik va hamkorlik zarur edi. buyuk britaniya ham, juda kuchsizlanib qolgan fransiya ham, milliy-ozodlik harakatlari kuchayib borayotganiga qaramay, avvalo mustamlaka imperiyalarini saqlab qolishga urinayotgan edi. urushdan foyda ko‘rgan va kuchaygan yagona davlat aqsh bo‘ldi. bu mamlakatning milliy daromadi 1938-yildagi 64 milliard dollardan 1944-yilda 160 milliard dollargacha o‘sdi. jahon sanoat mahsulotlarining 60 foizi, oltin zaxiralarining 80 foizi aynan aqsh hissasiga to‘g‘ri kelardi. ammo shunga qaramay, sssr bilan ziddiyatlardan aqsh ham hech qanday foyda ko‘rmasdi. harbiy buyurtmalar bekor qilingach, aqshda ishlab chiqarish pasaya boshladi va bu jarayonni faqat erkin savdo g‘oyasini to‘liq amalga oshirish orqaligina to‘xtatish mumkin edi. «sovuq urush» holatida esa bu mutlaqo imkonsiz bo‘lib qoldi. …

4 / 45

rlicha tushunar va o‘ziga mos tarzda sharhlar edi. albatta, sssr ham, g‘arb davlatlari ham har bir xalqning taraqqiyot yo‘lini o‘zi tanlash huquqini rasman tan olardi. ammo sssr rahbarlarining fikriga ko‘ra yagona qonuniy to‘g‘ri yo‘l — bu kommunistik partiya boshchiligida sotsializm qurish yo‘li edi. o‘z navbatida, g‘arb davlatlari yetakchilari sotsializm qurish yo‘li xalqlar, ayniqsa hududida sovet qo‘shinlari turgan mamlakatlar xalqlarining erkin tanlash yo‘li emas, ular irodasini ifoda etmaydi, deb qarardi. bolgariya va ruminiya hukumatlari jamiyatdagi siyosiy kuchlar mutanosibligini to‘liq aks ettirmaydi, deb hisoblagan g‘arb davlatlari yetakchilari 1945 yil kuzida bu hukumatlar tarkibini o‘zgartirishga erishdi va bu bilan ozod qilingan yevropa xalqlari manfaatlarini himoya qilyapmiz, deb hisobladilar. sovet rahbarlarining fikricha, bu sharqiy yevropa xalqlari tanlagan siyosiy yo‘lga qo‘pol aralashish, sssrga nisbatan ochiqchasiga dushmanlik harakati edi. shu bilan birga, ular buni g‘arbning sovetlarga do‘st bo‘lmagan sharqiy yevropa davlatlaridan o‘ziga xos to‘siq yaratishi va ulardan sssrga hujum uchun platsdarm sifatida foydalanishga urinishi, deb baholadi. …

5 / 45

llari katta obro‘ orttirgan u. cherchill 1946 yil 5 mart kuni aqshning fulton shahridagi vestminster kolleji tinglovchilari oldida so‘zga chiqib, aqshga «tinchliksevar xalqlarning sovet ekspansiyasiga» qarshi kurashiga boshchilik qilishni taklif qildi. bu nutqda u. cherchill amalda inglizzabon xalqlarni dunyoga hukmronlik qilishga da’vat etdi. ko‘pchilik tarixchilar u. cherchillning bu nutqini «sovuq urush»ning boshlanishi deb hisoblaydilar. u. cherchill kiritgan «temir parda» iborasi uzoq vaqt g‘arb bilan sharq o‘rtasidagi ramziy chegara bo‘lib qoldi. 1946 yil bahorda sssr qo‘shinlarini erondan olib chiqishni boshladi. sovet qo‘shinlari chiqib ketishi bilan eron avtonomiyalarni tugatdi va neft konlarini 50 yilga ijaraga berish to‘g‘risida sssr bilan tuzilgan shartnomani bekor qildi. 1946 yil kuzida sssr qora dengizdagi bosfor va dardanel bo‘g‘ozlari rejimini o‘zgartirish va ularni hamkorlikda mudofaa qilish to‘g‘risida turkiyaga ultimatum shaklida bitilgan, bo‘g‘ozlar hududiga sovet qo‘shinlarini kiritish ko‘zda tutilgan talabni taqdim qildi. 1946 yil oxirida ingliz qo‘shinlari yordamida gretsiyada konstitutsion monarxiya tiklandi, kommunistlar parlament saylovlarida ishtirok etishdan bosh tortdi. …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "insoniyat tarixidagi eng dahshatli urushlar"

презентация powerpoint antigitler koalitsiyasi a’zolari urushda g‘alaba qozonib, insoniyat sivilizatsiyasi tarixida yangi sahifa ochganlarida, bu sahifaga nimalar yozilishi va uning mazmuni qanday bo‘lishini hali hech kim ayta olmasdi. ammo bor-yo‘g‘i 30 yil ichida insoniyat tarixidagi eng dahshatli ikkita urushga bevosita guvoh bo‘lgan dunyo xalqlarini tinch-totuv yashash istagi, tinch rivojlanish orzusi birlashtirib turardi. urushdan keyingi xalqaro munosabatlar tarixini ikkita yirik bosqichga ajratish mumkin: «sovuq urush» sharoitida ikki qutbli dunyo tartibining shakllanishi (1940-yillarning ikkinchi yarmi – 1980-yillarning oxiri) va «sovuq urush»dan so‘ng bitta qutbli dunyo tartibining vujudga kelishi (1990-yillar). urushdan keyingi davrdagi xalqaro holat. ikkinchi jahon urushidan key...

This file contains 45 pages in PPTX format (15.3 MB). To download "insoniyat tarixidagi eng dahshatli urushlar", click the Telegram button on the left.

Tags: insoniyat tarixidagi eng dahsha… PPTX 45 pages Free download Telegram