insonning mўjizasi: falsafaning bosh mavzusi

PPTX 33 pages 16.7 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.7 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

инсон фалсафаси режа: 1. инсон — яратганнинг мўъжизаси, фалсафанинг бош мавзуси. 2. инсон табиати ва моҳияти. инсон онгли мавжудот. 3. инсон, шахс ва индивид тушунчалари. 4. инсон ҳақидаги қарашлар ранг-баранглиги. инсоннинг жамиятдаги ўрни. 5. ўзбекистон мустақиллиги ва инсоннинг қадр-қиммати. ислоҳотлардан мақсад — инсон, унинг фаровонлиги ва бахт-саодати. 6. инсон муаммосини ўрганишнинг тарбиявий зарурияти ва аҳамияти. 8-мавзу. фалсафий антропология. инсон фалсафаси одамзод учун ўзи ва ўзига ўхшаган бошқа кишилар, уларнинг хусусиятлари, жамиятдаги ўрни, қадри, ўтмиши ва келажаги билан боғлиқ муаммолар азал-азалдан энг асосий тадқиқот ва кузатиш объекти бўлиб келмоқда. фалсафа тарихида инсонга мурожаат этмаган, инсон моддий ва маънавий борлиғининг турли томонларини бевосита ёки билвосита таҳлил қилмаган файласуф ёки фалсафий йўналишни топиш деярли мумкин эмас. аксарият фалсафий ва диний тизимлар катта олам ёки макрокосмосга зид ўлароқ, инсонга микрокосмос ёки кичик коинот сифатида қараб, уни бутун оламни тушуниш калити деб ҳисоблаганлар. файласуфлар инсон сирининг тагига етиш борлиқ жумбоғининг тагига етиш билан баробар эканлигини …

2 / 33

диятли, қарама-қарши, ўзини ўзи инкор этадиган мавжудот сифатида, биологик, физиологик, ижтимоий, маънавий, руҳий, ахлоқий ва эстетик ақл-идрок, тафаккур объекти сифатида, ҳатто, фалсафий ва мантиқий, яшаш ҳуқуқи ва ҳаёт мантиғи жиҳатидан тадқиқот манбаига айланиши мумкин. индивидуум, индивид (лот. individuum — бўлинмайдиган) — 1) алоҳида, мустақил ҳолда мавжуд бўлган организм; 2) алоҳида одам, шахс. “инсон” тушунчаси ва унинг фалсафий талқини инсон - аввало тирикликнинг энг олий мўжизаси, бошқа жонзотлардан ажралиб турувчи ижтимоий мавжудот сифатида, табиий-тарихий қадриятдир. инсонни онтология ва антропология нуқтаи назаридан, яъни инсонни борлиқнинг бир қисми сифатида талқин қилиш ва уни вужудга келиши, ижтимоий хусусиятларининг шаклланиши билан боғлик тадқиқотлар ҳамон давом этмоқда. инсон жамиятсиз яшаёлмаганидек, жамият ҳам инсонсиз мавжуд бўлмайди. ҳар қандай жамият ўзини ташкил қилиб турган кишилар фаолияти, ўзаро муносабати ва умргузаронлиги билан тирикдир. шу маънода инсон - ҳар қандай жамият бор бўлишини таъминлаб турадаган асосий ижтимоий элементдир. бундай таъминлаб туриш инсонни индивидуал - шахсий иштироки орқали, яъни бирор гуруҳ, …

3 / 33

сонннинг биоижтимоий моҳияти фалсафий антропология ечадиган муҳим муаммолар орасида инсон биологик ва ижтимоий моҳиятининг ўзаро нисбати тўғрисидаги масала алоҳида ўрин эгаллайди. инсон жонли табиатнинг бир қисми, шу- нингдек биологик эволюция маҳсули эканлиги ҳозирги замон табиатшу- нослиги фанида нафақат олимлар ва мутахассислар, балки маърифат- ли одамларнинг кенг доираси учун ҳам аниқ-равшан ва деярли шак- шубҳасиз далилга айланди. ҳар бир инсон ўз биологик хусусиятлари: генетик коди, вазни, бўйи, мижози, териси ва сочининг ранги, яшаш муддати ва шу кабиларга кўра бетакрордир. инсон ижтимоий мавжудот эканлиги, унинг ўзига хос- лиги ва бетакрорлиги одамзотнинг ижтимоий табиати, у камол топган, таълим-тарбия олган, маданий ва ахлоқий қадриятлар ва мўлжаллар- ни ўзлаштирган ижтимоий муҳит би- лан белгиланиши ҳам шак-шубҳа- сиздир. инсон индивиди нафақат биологик, балки ижтимоий мавжудот сифатида ҳам ўзига хос хусусият касб этади. инсоннинг камол топиши жамиятда ва фақат жамиятда юз беради. инсон онгли мавжудот инсон ўзини ташқи оламдан ажратиб, алоҳида бир мўжиза ва тадқиқот мавзуи сифатида …

4 / 33

лади. уларнинг фикрича, худди жигар сафро ишлаб чиқаргани каби, мия ҳам онгни ишлаб чиқаради. бундай ёндашув натижасида онг маънавий эмас, балки моддий ҳодиса, деган хулоса чиқади. ваҳоланки, сафрони кўриш мумкин, аммо онгни кўриб ҳам, ушлаб ҳам, ўлчаб ҳам бўлмайди. моддийликка асосланган қарашларга кўра, онг инъикоснинг олий шаклидир. хўш, инъикос деганда нима тушунилади. инъикос муайян таъсир натижасида пайдо бўлади. бунинг учун эса, ҳеч бўлмаганда, иккита нарса, жонзотлар, яъни обектлар бўлиши ва улар ўртасида ўзаро таъсир содир бўлиши лозим. энг умумий маънода, ҳар қандай нарсаларнинг у билан таъсирлашувда бўлган бошқа нарсаларнинг таъсирини муайян тарзда акс эттириши билан боғлиқ хоссасига инъикос дейилади. шу маънода инъикос ҳамма жойда мавжуд. айни пайтда ҳар бир ҳолатда у ўзига хос хусусиятга эгадир. чунончи, нотирик табиатдаги инъикос билан тирик табиатдаги инъикос бир-биридан тубдан фарқ қилади. нотирик табиатда инъикос оддийлиги билан ажралиб турса, тирик табиатда у мураккаб ҳарактер касб этади. одатий онг назарий онг инсоннинг биологик ва ижтимоий табиати …

5 / 33

и яшайдиган ижтимоий-маданий муҳит маҳсули сифатида намоён бўлади. сотсиоцентризмга энг яқин тушунча сифатида амал қилувчи културоцентризм инсон маданият мазмуни орқали ўз маъносини касб этади, деган тезисни ҳимоя қилади дезантропосентризм - инсонга геологик кучлардан бири сифатида қарайдиган ёндашув. ҳозирда анча машҳур бўлган бу ёндашув инсонни унинг устун мавқеи ва ўрнидан маҳрум этади, ҳеч нарса билан чекланмаган ўзбошимчалик оқибатлари ҳақида ўйлашга мажбур қилади. инсонни ўзи яратган технократик, сунъий дунё билан универсал эволюцион ривожланишга боғлашдан иборат бўлган масала коэволюция муаммоси сифатида намоён бўлди. фалсафий антропология фалсафий қизиқишлари марказида табиат ва инсон моҳияти тўғрисидаги масала турувчи фан «фалсафий антропология» деб аталади. у экзистенсия ғояларига қараб мўлжал олувчи файласуфларнинг фикр-мулоҳазаларига жуда бой. антропологик ёндашув инсон борлиғининг ўзига хос хусусиятларини аниқлайди, инсоннинг экзистенсиал таҳлили билан шуғулланади. «экзистенция» тушунчаси тадқиқотчининг фикрини, аввало, инсон қилмишлари ва азоб-уқубатларида намоён бўлувчи инсон ҳамда дунё алоқаларини излаш, аниқлаш томонга йўналтиради. ҳозирги замон ғарб фалсафасининг йўналиши сифатидаги фалсафий антропология дастлаб немис файласуфи …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "insonning mўjizasi: falsafaning bosh mavzusi"

инсон фалсафаси режа: 1. инсон — яратганнинг мўъжизаси, фалсафанинг бош мавзуси. 2. инсон табиати ва моҳияти. инсон онгли мавжудот. 3. инсон, шахс ва индивид тушунчалари. 4. инсон ҳақидаги қарашлар ранг-баранглиги. инсоннинг жамиятдаги ўрни. 5. ўзбекистон мустақиллиги ва инсоннинг қадр-қиммати. ислоҳотлардан мақсад — инсон, унинг фаровонлиги ва бахт-саодати. 6. инсон муаммосини ўрганишнинг тарбиявий зарурияти ва аҳамияти. 8-мавзу. фалсафий антропология. инсон фалсафаси одамзод учун ўзи ва ўзига ўхшаган бошқа кишилар, уларнинг хусусиятлари, жамиятдаги ўрни, қадри, ўтмиши ва келажаги билан боғлиқ муаммолар азал-азалдан энг асосий тадқиқот ва кузатиш объекти бўлиб келмоқда. фалсафа тарихида инсонга мурожаат этмаган, инсон моддий ва маънавий борлиғининг турли томонларини бевосита ёки билвосита...

This file contains 33 pages in PPTX format (16.7 MB). To download "insonning mўjizasi: falsafaning bosh mavzusi", click the Telegram button on the left.

Tags: insonning mўjizasi: falsafaning… PPTX 33 pages Free download Telegram