bosh bo‘laklar mavzusi yuzasidan amaliy mashg‘ulot

PPTX 17 pages 75.3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 75.3 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: gap mavzusi yuzasidan amaliy mashg`ulot mavzu: bosh bo‘laklar mavzusi yuzasidan amaliy mashg`ulot o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. gap bo‘laklari haqida ma’lumot. 2. kesim va uning ifodalanishi. 3. bog‘lama. 4. mustaqil va nomustaqil kesimlar. 5. ega va uning ifodalanishi. 6. ega va kesimning shaxs-sonda mosligi. 7. ega va kesim orasida tirening ishlatilishi. 8. berilgan gaplardagi ega va kesim ustida ishlash. gap bo‘laklari gapda so`zlar o‘zaro grammatik munosabatga kirishib, gap bo‘lagini hosil qiladi. gap bo‘lagi vazifasini mustaqil so‘zlargina bajaradi. gap bo‘laklari 5 ta: kesim, ega, to‘ldiruvchi, aniqlovchi, hol. kesim gapning asosini tashkil qiluvchi markazdir. ega kesimga bog‘lanib, undan anglashilgan belgi egasi yoki harakat bajaruvchisini ifodalaydi. ega va kesim gapning bosh bo‘laklaridir. ular o‘zaro faqat tobe bog‘lanadi. ega va kesim yoki kesimning o‘zi gapning grammatik asosini tashkil qiladi: halol mehnat kishini ulug‘laydi. kuz. daraxt yaproqlari asta to‘kiladi. bugun kitobdan foydalanmaysizlar. to‘ldiruvchi, aniqlovchi, hol bo‘laklari esa ega yoki kesimga tobelanib, ularni to‘ldiradi, …

2 / 17

tiladi:men yozdim. men yozmadim. agar gap tarkibida sira, aslo, hech, zinhor, birorta ham so‘zlari ishtirok etgan bo‘lsa, kesim ham inkor shaklda bo‘ladi. kesimlar qaysi so‘z turkumi bilan ifodalanishiga ko‘ra 2 xil bo‘ladi: fe’l- kesim va ot-kesim. 1. fe’l- kesim quyidagicha ifodalanadi: a) sof fe’l bilan: dugonam kollejda o‘qiydi. b) sifatdosh bilan: bayramga qizg‘in tayyorgarlik boshlangan. d) ravishdosh bilan: ishning boshi boshlanguncha. 2. ot-kesim quyidagicha ifodalanadi: 1) bosh, jo‘nalish, o‘rin-payt, chiqish kelishigidagi otlar bilan: o‘zbekistonnig poytaxti- toshkent. bu daftar singlimga. yoshlar xizmatda, keksalar izzatda. bularning hammasi sevinchdan. 2) sifat bilan: yerlarimiz hosildor. 3) olmosh bilan: qalbimni rom etgan – o‘sha. 4) son bilan: sakkizning yarmi – to‘rt. 5) ravish bilan: dalada hosil ko‘p. 6) undov so‘z bilan: buyruqni bajarmaganning holi voy. 7) modal so‘z bilan: sizda ishim bor. 8) taqlid so‘z bilan: hamma yoq g‘ovur-g‘uvur. bundan tashqari kesim ibora bilan ham ifodalanadi: sobir kalavaning uchini topdi. kesimlar tuzilishiga ko‘ra 2 turga …

3 / 17

moslashtiruvchi shaxs-son qo‘shimchalari harakat nomiga qo‘shiladi: choyxona yangi solingan qishki binoga ko‘chib kirishi va bayramda ochilishi kerak edi. e) ot+ fe’l tipidagi qo‘shma fe’llar bilan: bola topshiriqni o‘z vaqtida bajarishga so‘z berdi. ega va uning ifodalanishi gapda kesim bilan bog‘lanib, shu kesimdagi qo‘shimchalar ifodalagan shaxs-sonni bildiruvchi va kim? nima? qayer? so‘roqlariga javob bo‘ladigan bosh bo‘lak ega deb ataladi. odam (kim?) ko‘p, ish (nima?) kam. atrof (qayer?) jimjit. ega bosh kelishikda bo‘lib, quyidagi so‘z turkumlari bilan ifodalanadi: 1. ot bilan: yoqimli shamol esmoqda. 2. olmosh bilan: biz buyuk kelajak egalarimiz. 3. harakat nomi bilan: o‘qish ulg‘ayishdir. 4. otlashgan so‘zlar bilan: a) sifat bilan: yaxshilar ko‘paysin, yomon qolmasin. b) son bilan: qiziq, biri qochoq, biri qahramon. d) sifatdosh bilan: o‘qigan o‘qdan oshar, o‘qimagan turtkidan shoshar. e) ravish bilan: majlisga ko‘plar qatnashdi. f) taqlid so‘z bilan: qars ikki qo`ldan chiqadi. g) modal so‘z bilan: bor so`zlaydi, yo`q o`ylaydi. 5. ibora bilan: hafsalasi pir …

4 / 17

m shaxsda moslashmagan: ega (kishi) 3-shaxsda, kesim esa 2-shaxsdadir. 2.sonda mosligi i. fe’l-kesim i va ii shaxsda ega bilan hamma vaqt sonda mos bo‘ladi: biz dehqonlarga yordam berdik. ii. kesim iii shaxsda ega bilan hamma vaqt sonda moslashavermaydi: 1. kimsani bildirgan iii shaxsdagi ega bilan fe’l-kesim sonda mos bo‘ladi: o`quvchilar inshoni yoza boshladilar. 2. ko‘plikdagi kimsani emas, narsa-buyumni bildirsa, fe’l-kesim, odatda, ega bilan sonda moslashmay, birlikda qo‘llanadi: kitoblar olindi. qushlar sayraydi. 3. ot-kesim ko‘plikdagi ega bilan ko‘pincha moslashmaydi: unda qalam, ruchka, chizg`ich bor edi. 4. gapda eganing aniqlovchisi miqdor son bilan ifodalansa, kesim va ega birlik shaklida bo‘ladi: uchta qiz keldi. ega va kesim orasida tirening ishlatilishi i. quyidagi hollarda ega bilan kesim orasida tire qo‘yiladi: 1. gapning kesimi bosh kelishikdagi ot bilan ifodalanib, bog‘lama yoki kesimlik qo‘shimchasi bo‘lmasa, egadan keyin tire qo‘yiladi: toshkent – go‘zal shahar. 2. gapning egasi yoki kesimi yoxud ularning ikkalasi harakat nomi bilan ifodalansa va …

5 / 17

miz sendan. 3. ega bilan kesim o‘rtasida ham yordamchi so‘zi bo‘lsa: ibrohim ham talaba. 4. kesim sifat, son (miqdor sondan tashqari), ravish bilan ifodalangan bo‘lsa: ko‘chalar yop-yorug‘. bizning uyimiz beshinchi. guruhimizda a’lochilar ko‘p. eslatma: ba’zan ta’kidlash ma’nosini kuchaytirish uchun kesimlik qo‘shimchasi bo‘lishiga qaramay, egadan keyin tire qo‘yiladi: adabiyot – hayotning in’ikosidir. quyidagi topshiriqlarni bajaring: 1.berilgan testlarni ishlang. 2. berilgan gaplardagi ega va kesimlarni aniqlang, tagiga tegishlicha chizing, qaysi so‘z turkumi bilan ifodalanganligini ustiga yozing. e’tiboringiz uchun rahmat! /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosh bo‘laklar mavzusi yuzasidan amaliy mashg‘ulot"

mavzu: gap mavzusi yuzasidan amaliy mashg`ulot mavzu: bosh bo‘laklar mavzusi yuzasidan amaliy mashg`ulot o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. gap bo‘laklari haqida ma’lumot. 2. kesim va uning ifodalanishi. 3. bog‘lama. 4. mustaqil va nomustaqil kesimlar. 5. ega va uning ifodalanishi. 6. ega va kesimning shaxs-sonda mosligi. 7. ega va kesim orasida tirening ishlatilishi. 8. berilgan gaplardagi ega va kesim ustida ishlash. gap bo‘laklari gapda so`zlar o‘zaro grammatik munosabatga kirishib, gap bo‘lagini hosil qiladi. gap bo‘lagi vazifasini mustaqil so‘zlargina bajaradi. gap bo‘laklari 5 ta: kesim, ega, to‘ldiruvchi, aniqlovchi, hol. kesim gapning asosini tashkil qiluvchi markazdir. ega kesimga bog‘lanib, undan anglashilgan belgi egasi yoki harakat bajaruvchisini ifodalaydi. ega va ...

This file contains 17 pages in PPTX format (75.3 KB). To download "bosh bo‘laklar mavzusi yuzasidan amaliy mashg‘ulot", click the Telegram button on the left.

Tags: bosh bo‘laklar mavzusi yuzasida… PPTX 17 pages Free download Telegram