o`zbekistonning aholisi va mehnat resurslari

DOC 114,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1350979200_20657.doc o`zbekistonning aholisi va mehnat resurslari reja: 1. aholi va mehnat resurslari geografiyasini o`rganishning ahamiyati. 2. o`zbekiston aholisining soni, uning o`sishi va hududiy joylashishi. 3. aholining tarkibi va urbanizatsiya jarayoni. 4. mehnat resurslari, ularning joylashishi va mehnat resurslaridan foydalanishni yanada yaxshilash muammolari. aholi va mehnat resurslari geografiyasini o`rganishning ahamiyati. iqtisodiy - ijtimoiy geografiya aholi va mehnat resurslarini o`rganishga alohida e`tibor beradi. chunki bu fanning tekshirish, o`rganish obyektlaridan biri aholi sanaladi. har qanday mamlakat yoki hudud xalq xo`jaligini hududiy tashkil etish, uni rivojlantirish avvalo aholi soni, uning zichligi va mehnat malakasiga bog`liq bo`ladi. agar aholi zich yashasa, mehnat resurslari ko`p bo`lsa ko`p mehnattalab ishlab chiqarish tarmoqlarini joylashtirish va rivojlantirish uchun imkoniyat mavjud bo`ladi. aholi kam yoki siyrak joylashgan bo`lsa unning aksi bo`ladi. har bir hudud yoki iqtisodiy rayon aholisining mehnat malakalarini hisobga olib, ma`lum tarmoqlarni rivojlantirish imkoni mavjud bo`ladi. turli mintaqa aholisi va mehnat resurslari o`zining ko`pgina xususiyatlari bilan bir-biridan farq …

ga ega bo`ladi. o`zbekiston aholisining soni, uning o`sishi va hududiy joylashishi. hozirgi kungacha o`zbekiston respublikasi aholisi 26,3 mlndan ortiqroqdir. aholisining soniga ko`ra mdhda rossiya federatsiyasidan va ukrainadan keyin 3-o`rinda, dunyoda esa 40- o`rinda turadi. aholining son jihatdan o`sishi (dinamikasi) uning takror barpo qilinishi jarayoni (tug`ilish, o`lim va tabiiy o`sish) hamda mehanik xarakati (migratsiya) bilan chambarchas bog`liqdir. bu jarayonlarning kechishiga aholi o`rtasida shakllangan murakkab tarixiy-an`anaviy, demografik va ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlar ham katta ta`sir ko`rsatadi. o`tgan asrning oxirida o`zbekiston aholisi bor-yo`g`i 3730 ming kishi edi. demografik vaziyatga urushlar, ocharchilik va boshqa sabablar juda kuchli ta`sir ko`rsatadi. jumladan, 1913- yildan 1924- yilgacha o`zbekiston aholisining soni deyarli o`zgarmadi. 1939- yil darajasiga esa faqat 50-yillarning o`rtalaridagina erishildi. aholi tabiiy o`sishining urushgacha bo`lgan sur`atlari (yiliga 2,5 foiz) saqlanib turganida uning soni 50-yillarda 10 mln. kishiga yetishi kerak edi. ammo bunga 60-yillarning ikkinchi yarmida erishildi. aholi soni 1959-1970 -yillarda 15,3 foizga o`sdi. o`sishning o`rtacha yillik sur`ati bu davrda …

97 1998 1999 2000 2006 2008 aholi soni mln. 20.2 22.9 23.8 24.1 24.4 24.8 26,3 27,1 shahar aholisi,mln 8.2 8.86 9.09 9.15 9.25 9.29 9,56 9,62 aholi dinamikasi ma`lumotlari shuni ko`rsatadiki 1926-1990- yillar orasida o`zbekiston aholisi 436,1 foiz ko`paydi. bu ko`rsatkich sssrning ushbu davridagi aholisi ko`payish sur`atlariga nisbatan 2,2 marta ortiqdur. o`zbekiston respublikasining aholisini bunday yuqori sur`atlar bilan o`sishi asosan aholining tabiiy ko`payishi hisobiga ro`y berdi. keyingi yillarda respublika aholisining soni har yili 350-360 ming kishi (bundan 10 yil oldin 360-380 ming kishi edi) ko`payayotgan bo`lsa, bu o`sishning mutloq asosiy qismi tabiiy o`sish hisobiga sodir bo`lmoqda. o`zbekistonda aholi tabiiy ko`payishi ko`rsatgichlarining keyingi vaqtlargacha ham bu qadar yuqori holda saqlanishi bir qator ijtimoiy-iqtisodiy sabablarga bog`liqdir. ularning asosiylari quyidagilardir: 1. o`zbeklar va boshqa mahalliy millatlar vakillari (ular respublika aholisining 84 foiziga yaqinini tashkil qiladilar) orasidagi an`anaviy ko`p bolalikning barqaror holdaligi; 2. rivojlangan mamlakatlarga hos hozirgi zamon ilmiy va industrial ishlab chiqarish …

g ko`p bo`lishi, ajralishning esa kam bo`lishi tug`ilish ko`rsatgichlarining sezilarli darajada yuqori bo`lishiga olib keladi. garchi hozirggi paytda o`zbekistonda bolalar o`rtasidagi o`lim anchagina bo`lsada, lekin dastlabki davrlardagiga nisbatan jiddiy tarzda kamaydi. ilmiy xulosalar o`zbekistonda aholi tabiiy o`sishini yaqin kelajakda ham nisbatan yuqori sur`atlarda davom etishini ko`rsatadi. shu bilan birga tabiiy o`sishning mutloq ko`rsatgichlari asta-sekin kamayib borishi ham kuzatiladi aholining soni odamlarning doimiy yashash joyidan boshqa joylarga ko`chib borishi natijasida ham o`zgaradi. aholi sonining bunday o`zgarishi mehanik o`zgarish, aholining bir joydan ikkinchi joyga ko`chib borishi esa migratsiya deyiladi. o`zbekiston aholisi asosan tabiiy ko`payish hisobiga ko`payib bormoqda. rossiya fanlar akademiyasi qoshidagi demografiya va ekologiya markazi bilan fransiya demografik tadqiqotlar instituti tarqatgan ma`lumotlarga ko`ra 2025- yilga borib, o`zbekiston aholisining soni 42 mln. kishidan ortadi. o`lkada aholi tabiiy ko`payishning yuqori sur`atlari aholi zichligi (1 kv.km. hududga to`g`ri keladigan aholi soni) ko`rsatgichlarida ham o`z ifodasini topadi. o`zbekistonda aholi zichligining o`sishi uning barcha ma`muriy-hududiy birliklarida kuzatilmoqda. …

echadigan uzoq tarixiy jarayonlar va ularga ta`sir etadigan iqtisodiy- geografik omillar yordamida shakllanadi. o`zbekiston misolida aynan shu holatni ko`ramiz. qurg`oqchilik iqlimiga ega bo`lgan o`zbekistonda uzoq zamonlardan buyon aholi asosan qulay tabiiy-iqtisodiy va jug`rofiy sharoitda, suv manbalariga ega bo`lgan vodiy-voxalarida ancha zich yashab kelgan. qadimdan o`zlashtirib kelingan farg`ona va zarafshon vodiylari, xorazm va toshkent voxalari hozirgi kunda shu sababli respublikada aholi eng zich joylashtirgan mintaqalardir. qurg`oqchi tekisliklarning cho`l qismlarida esa, agar oqar suv manbalari bo`lmasa, aholining o`rtacha zichligi hozirgacha ancha past darajada bo`ladi. aholining hududiy joylashuvi va zichligi muayyan hududni iqtisodiy o`zlashtirish jarayoni bilan bog`liqdir. iqtisodiy o`zlashtirish esa o`z navbatida, har bir mintaqaning aholi xo`jalik faoliyati uchun qulay yoki noqulayligi bilan (albatta, turli davrlarda ishlab chiqaruvchi kuchlarining taraqqiyot darajasi va jamiyat imkoniyatlari nuqtai nazaridan) bog`liq bo`ladi. aholining tug`ilishi, o`limi va tabiiy ko`payishi (ming kishi) yillar tug`ilganlar soni o`lganlar soni aholining tabiiy ko`payishi 1980 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`zbekistonning aholisi va mehnat resurslari"

1350979200_20657.doc o`zbekistonning aholisi va mehnat resurslari reja: 1. aholi va mehnat resurslari geografiyasini o`rganishning ahamiyati. 2. o`zbekiston aholisining soni, uning o`sishi va hududiy joylashishi. 3. aholining tarkibi va urbanizatsiya jarayoni. 4. mehnat resurslari, ularning joylashishi va mehnat resurslaridan foydalanishni yanada yaxshilash muammolari. aholi va mehnat resurslari geografiyasini o`rganishning ahamiyati. iqtisodiy - ijtimoiy geografiya aholi va mehnat resurslarini o`rganishga alohida e`tibor beradi. chunki bu fanning tekshirish, o`rganish obyektlaridan biri aholi sanaladi. har qanday mamlakat yoki hudud xalq xo`jaligini hududiy tashkil etish, uni rivojlantirish avvalo aholi soni, uning zichligi va mehnat malakasiga bog`liq bo`ladi. agar aholi zich yashasa, me...

Формат DOC, 114,5 КБ. Чтобы скачать "o`zbekistonning aholisi va mehnat resurslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`zbekistonning aholisi va mehn… DOC Бесплатная загрузка Telegram