zahiriddin muhammad bobur g‘azallar 11 - sinf

PPT 8,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1643310884.ppt александр исаевич солженицын (1918г.) zahiriddin muhammad bobur g‘azallar 11-sinf adabiyot darsligi asosida 12-mavzu: «xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sarg‘ardim...» xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sarg‘ordim, ko‘rub rahm aylagil, ey lolarux, bu chehrayi zardim. sen, ey gul, qo‘ymading sarkashligingni sarvdek hargiz, ayoqingg‘a tushub, bargi xazondek muncha yolbordim. latofat gulshanida gul kibi sen sabz-u xurram qol, men archi dahr bog‘idin xazon yaprog‘idek bordim. xazondek qon yoshim, sorig‘ yuzumdin el tanaffurda, bahar rangi, bihamdillah, ulusdin o‘zni qutqordim. ne tole’dur mangakim, axtari baxtim topilmaydi, falak avroqini har nechakim daftardek axtardim. ulusning ta’n-u ta’rifi manga, bobur, barobardur, bu olamda o‘zumni chun yamon-yaxshidin o‘tkardim. «xazon yaprog‘i yanglig‘» g‘azali bobur she’riyatining eng yaxshi namunalaridan biridir. undagi badiiyat nihoyatda go‘zal va ta’sirchan shaklda namoyon bo‘lgan. she’rda tanosub san’atin ing juda go‘zal va yorqin namunasi mujassamlashgan. dastlabki baytda kuz manzarasining o‘ziga xos belgilari aks etgan. xazon yaprog‘i kuzning o‘ziga xos timsolidir. bu bejiz emas. gap ayriliq …

s murojaat orqali (ko‘rub rahm aylagil) yana-da kuchaytiriladi. e’tibor berilsa, bu yerdagi ruhiy holat ifodasida sariq rang bilan bog‘liq tasvirlarning yetakchilik qilayotganini sezish mumkin. xazon – sarg‘ardim – chehrayi zardim silsilasi shu vazifani bajaradi. ularga zid tarzda esa «gul yuz» hamda lolarux ifodalari tanlangan. umumiy tarzda birinchi baytni o‘z yoridan ayrilgan lirik qahramonning hijron azoblaridan shikoyati hamda bunga yor e’tiborini qaratishga urinish tarzida baholash mumkin. dastlabki misrada gul yorning yuziga tavsif tarzida keltirilgan edi. keyingi misrada u to‘g‘ridan to‘g‘ri yorning o‘zini ifodalaydi. yor (gul) sarvga o‘xshaydi. bu yerda yorning tik va baland qomati e’tiborga olingan. odatda, mumtoz adabiyotimizda yorn ing yosh, tik va go‘zal qomati sarvga nisbat beriladi. biroq ulardan farqli tarzda shoir sarvning «sarkash»ligiga, ya’ni uning itoatsizligi, o‘jarligiga urg‘u berib, bu obrazning mazmuniga yangilik kiritmoqda. bu bejiz emas. lirik qahramon «xazon yaprog‘i»ni yana bir marta eslatyapti. endi u «bargi xazon» ko‘rinishida kelmoqda. birinchi baytda xazonning rangi alohida e’tiborda edi. …

a qon yoshim va sorig‘ yuzim ifodalari qo‘shiladi. siz kuz paytidagi daraxt barglarini, ayniqsa, yerda yotgan xaz onlarni ko‘rganmisiz? ulardagi sariq va qizil ranglar jilvasiga e’tibor berganmisiz? bobur ayni mana shu holatlarni nazarda tutgan holda ko‘z yoshini ham, o‘z yuzini ham xazonga o‘xshat moqda. endi «elning nafrati»ga e’tibor beraylik. nega shunaqa? el nimadan norozi? bu yerda kuz manzarasi fonidagi qahramon holatiga e’tibor berish joiz ko‘rinadi. yuqoridagiday holat egasin ing go‘zal ko‘rinmasligi tabiiy hol. «tanasi boshqa dard bilmas» deganlaridek, bunday ruhiy holatdan begona ko‘ngilning insonni tushunmasligi ham tushunarli holatdir. keyingi baytdagi mazmunda mana shunday «ko‘ngilni tushunmaydigan ulusdan o‘zni qutqarish» ohangi mujassam bo‘lsa ne ajab?! baytlarning navbatdagisida xazon, barg tushunchalari kitob sahifasi – varaq shaklida tilga olingan. lirik qahramon o‘z taqdiridan (ne toledur manga) hayron. uning baxt yulduzi (axtari baxtim) topilmaydi. vaholanki, u umri davomida shuni (falak avrog‘ini)gina izlab kelmoqda, daftarning har bir varag‘ini (bu umrning har bir lahzalariga tegishli) astoydil va …

i yana hushyor topmadim. nochor furqati bila xo‘y etmisham, netay, chun vaslig‘a o‘zumni sazovor topmadim. bore boray eshigiga bu navbat, ey ko‘ngul, nechaki borib eshigiga bor topmadim. bobur, o‘zungni o‘rgatako‘r yorsizki, men istab jahonni muncha qilib yor topmadim. xating aro uzoring – sabza ichinda lola, ul chashmi purxumoring loladagi g‘azola. barcha parilar, ey jon, girdingda zor-u hayron, go‘yo erur namoyon oy tegrasida hola. mehr-u vafoni, ey yor, ko‘p ko‘rdi sendin ag‘yor, javr-u jafoni bisyor qilding manga havola. hajringda, ey pariro‘, ko‘zumdin uchdi uyqu, har kecha tongga degru ishimdur oh-u nola. yuz safhasinda xatlar yoshdinki, har taraf bor ishqingda bobur aylar bu nav’ yuz risola. «xating aro uzoring – sabza ichinda lola...» ushbu g‘azal boburning badiiy mahoratini ko‘rsatib berishda alohida o‘rin tutadi. unda bobur tasvirning ham, tasviriy san’atning ham ustasi sifatida namoyon bo‘ladi. dastlabki bayt yor – mahbubaning go‘zalligini tasvirlashga bag‘ishlangan. bunda shoir asosiy maqsad qilib yorning tashqi ko‘rinishi – yuzini …

zahiriddin muhammad bobur g‘azallar 11 - sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zahiriddin muhammad bobur g‘azallar 11 - sinf"

1643310884.ppt александр исаевич солженицын (1918г.) zahiriddin muhammad bobur g‘azallar 11-sinf adabiyot darsligi asosida 12-mavzu: «xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sarg‘ardim...» xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sarg‘ordim, ko‘rub rahm aylagil, ey lolarux, bu chehrayi zardim. sen, ey gul, qo‘ymading sarkashligingni sarvdek hargiz, ayoqingg‘a tushub, bargi xazondek muncha yolbordim. latofat gulshanida gul kibi sen sabz-u xurram qol, men archi dahr bog‘idin xazon yaprog‘idek bordim. xazondek qon yoshim, sorig‘ yuzumdin el tanaffurda, bahar rangi, bihamdillah, ulusdin o‘zni qutqordim. ne tole’dur mangakim, axtari baxtim topilmaydi, falak avroqini har nechakim daftardek axtardim. ulusning ta’n-u ta’rifi manga, bobur, barobardur, bu olamda o‘zumni chun yamon-yaxshidin o‘t...

Формат PPT, 8,3 МБ. Чтобы скачать "zahiriddin muhammad bobur g‘azallar 11 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zahiriddin muhammad bobur g‘aza… PPT Бесплатная загрузка Telegram