sanoat geografiyasi

DOC 78,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1350888619_19837.doc sanoat geografiyasi har qanday mamlakat iqtisodiyotining salohiyati, avvalo, uning tarkibidagi sanoat ishlab chiqarishining rivojlanganligi bilan belgilanadi. shu sababdan ham iqtisodiy geografik tadqiqotlarda sanoatni o’rganish alohida o’rin tutadi. o’z navbatida, sanoat shaharlarning vujudga kelishi va rivojlanishi, urbanizatsiya jarayoni, transport hamda hududiy ishlab chiqarish majmualarining shakllanishida asosiy omil bo’lib xizmat qilish ushbu tadqiqot yo’nalishining ahamiyatidan darak beradi. sanoat ham bamisoli san‘atdir. ma‘lumki, san‘at – badiiy tasviriy san‘atda tabiiy borliq, hodisa va voqelik sun‘iy ravishda o’z shaklini, ko’rinishini o’zgartiradi. masalan, aktyor o’zi bajarayotgan obrazga moslashsa, tasviriy va amaliy san‘atda voqelik umumlashtirilgan holda suratga, rasmga tushiriladi. xuddi ana shu oddiy misolga o’xshab sanoatda ham tabiatdan olingan turli xil xom аshyo qayta ishlash jarayonida o’z shaklini o’zgartiradi va iste‘molga tayyorlanadi. jamiyat taraqqiyoti bilan iste‘mol buyumlari va mahsulotlariga bo’lgan talab – ehtiyoj asta – sekin ortib boradi. natijada, qishloq xo’jaligi – chorvachilik yoki dehqonchilik mahsulotlari yetishmay qoladi. bu avvallari hunarmandchilik va kosibchilikni, keyinchalik esa sanoat …

or: mazkur sanoat ishlab chiqarish jarayoni uncha murakkab emas, uning shakllanishiga katta kapital mablag’ sarflanmaydi (ishlab chiqarish fondarining qiymati nisbatan past), bunday korxonalar tez quriladi, rivojlanishi uchun xom ashyo va ishchi kuchi barcha joylarda mavjud. bulardan tashqari, to’qimachilik sanoatining yana bir ajoyib xususiyati bor: uning mahsuloti hamma uchun va hamma vaqt kerak., ularning narxi ham ancha arzon. shu bois ushbu sanoat tarmog’ining aylanishi, daromad hosil qilish imkoniyati keng bo’ladi. mamlaktni industriyalashtirishdagi bunday jarayonni evolyutsion yo’l deb atash mumkin. jahonning qator rivojlangan mamlakatlarida sinab ko’rilgan tajribalari aynan ana shu yo’nalishning maqbulligidan dalolat beradi. shu ob‘ektiv haqiqatdan kelib chiqqan holda respublikamizning turli viloyatlarida to’qimachilik sanoatini rivojlantirishga katta e‘tibor berilmoqda. jumladan, qisqa vaqt davomida xorijiy investirlar hamkorligida qoraqalpog’iston respublikasi, samarqand, qashqadaryo, andijon, namangan, xorazm, toshkent viloyatlarida zamonaviy texnologiya bilan jihozlangan korxonalar qurilib, ishga tushiriladi. eng muhimi – buning uchun mamlakatimizda xom ashyo (paxta va pilla tolasi) bisyor, mehnat resurslari mo’l va halqimizning bu …

ud sanoatini o’rganish, avvalo, ushbu viloyat yoki rayonning iqtisodiy geografik o’rni, mamlakat sanoat ishlab chiqarishi va milliy iqtisodiyotida tutgan mavqeini ko’rsatishdan boshlanadi. tadqiqot ob‘ekti mamlakat mehnat taqsimotida sanoatning qaysi tarmoqlarga ixtisoslashganligini aytib o’tiladi. so’ngra, ishning asosiy qismida hududdagi mavjud tabiiy sharoit va resurslarga sanoat ishlab chiqarishi nuqtai nazardan baho beriladi, nimaga qulay, noqulayligi ko’rsatiladi. bu borada faqat u yoki bu tabiiy boylikning geografiyasini yoritish yetarli emas. binobarin, konlarning zaxiralar, qazib olishning texnik – iqtisodiy asoslari va ayniqsa ularning hududiy birikmalari batafsil o’rganilishi lozim. masalan, aytaylik, kokslanuvchi ko’mirning temir ruda konlari bilan o’zaro yaqin joylashuvi yoki rangli metallar zahiralarining tog’ daryolari bilan bir hududda mujassamlashuvi ushbu sanoat tarmoqlarini tashkil etishda nihoyatda muhimdir. albatta, sanoat ishlab chiqarish uchun mineral xom ashyo sifatida turli xil konlar va ularning hududiy birikmalari yetakchi ahamiyatga ega. biroq, shu bilan birga, hududning boshqa tabiiy sharoitlariga ham biroz bo’lsada e‘tiborni qaratmoq zarar qilmaydi. shunday qilib tadqiqotda yer usti …

aholi geografiyasi masalalari sanoat ishlab chiqarishi va uni hududiy tashkil etish maqsadlari bilan uyg’unlashtiriladi. bu xususda, ayniqsa, shaharlar to’ri va tizimi, ularning katta – kichikligi, bajaradigan funktsiyalari va iqtisodiy geografik o’rniga ahamiyat beriladi. sababi – shahar manzilgohlari aksariyat hollarda sanoat asosida vujudga kelishgan va ular o’z navbatida yangi sanoat korxonalarini joylashtirish imkoniyatlariga ega. sanoatni hududiy tashkil eti shva rivojlashtirish omillari orasida transport va boshqa infrastruktura elementlarining ta‘siri katta, shundan kelib chiqib, tadqiqot ob‘ekti – hududning transport to’ri va tizimim, uning zichligi va boshqa iqtisodiy geografik xususiyatlari tahlil etiladi. bu borada faqatgina temir va avtomobil yo’llarigina emas, balki transportning boshqa turlari – quvur va elektron transporti ham hisobga olinishi kerak. rayonning geografik o’rni, uning tabiiy resurslari hamda sotsial – iqtisodiy sharoitlari va rivojlanish tarixiy jarayoni qisqacha ko’rib chiqiladi. ammo tahlil asaosan hozirgi borliq nuqtai nazaridan olib boriladi va shuning uchun bu yerda tarixni haddan tashqari «chuqur» olish zaruriyati yo’q (bu tarixiy …

a, yengil sanoat faqat paxta tozalash zavodlaridan, mashinasozlik – qishloq xo’jalik, yo’l mashinalarini ta‘mir qilishdan iborat bo’lsa, tabiiyki bunday holda sanoat ishlab chiqarishi mukammal, takomillashgan majmua shaklida bo’lmaydi. shu bois sanoat ishlab chiqarishdagi turli tarmoqlar, ularning texnologik zanjiri bamisoli ko’p qavatli binodek qad ko’tarsa, xomashyo qazib olinib, u tayyor mahsulot darajasiga qayta ishlansa, shubhasiz, bunday hududning sanoat majmui yuksak va rivojlangan hisoblanadi. chunonchi, yengil sanoatda sifatli gazlamalar va kiyimlar ishlab chiqarish, mashinasozlikda pribor, radio, televizor, hisoblash mashinalari, kompyuter, vitdeotexnika va boshqa zamonaviy mahsulotlarni yaratish sanoat rivojlanganligining asosiy ko’rsatkichlaridandir. bozor munosabatlariga o’tish davrida sanoat korxonalarining katta – kichikligi, mujassamlashuv darajasiga ko’ra tahlil qilinishi hamda ularni mulkchilikning turli shakllari, davlat va nodavlat sektorlari bo’yicha taqsimlanishini o’rganish katta mazmun kasb etadi. ayniqsa, kichik va qo’shma korxonalar, xususiylashtirish jarayonlarini yoritish va baholash muhimdir. tadqiqot davomida sanoat korxonalari uch asosiy ko’rsatkich bo’yicha guruhlashtiriladi, ularning yalpi mahsulot, ishlab chiqarish fondlari va sanoatda band bo’lgan xodimlar soniga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sanoat geografiyasi"

1350888619_19837.doc sanoat geografiyasi har qanday mamlakat iqtisodiyotining salohiyati, avvalo, uning tarkibidagi sanoat ishlab chiqarishining rivojlanganligi bilan belgilanadi. shu sababdan ham iqtisodiy geografik tadqiqotlarda sanoatni o’rganish alohida o’rin tutadi. o’z navbatida, sanoat shaharlarning vujudga kelishi va rivojlanishi, urbanizatsiya jarayoni, transport hamda hududiy ishlab chiqarish majmualarining shakllanishida asosiy omil bo’lib xizmat qilish ushbu tadqiqot yo’nalishining ahamiyatidan darak beradi. sanoat ham bamisoli san‘atdir. ma‘lumki, san‘at – badiiy tasviriy san‘atda tabiiy borliq, hodisa va voqelik sun‘iy ravishda o’z shaklini, ko’rinishini o’zgartiradi. masalan, aktyor o’zi bajarayotgan obrazga moslashsa, tasviriy va amaliy san‘atda voqelik umumlashtirilgan hol...

Формат DOC, 78,0 КБ. Чтобы скачать "sanoat geografiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sanoat geografiyasi DOC Бесплатная загрузка Telegram