metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish fanidan oraliq nazorat savollari va javoblari

DOCX 11 pages 57.6 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 57.6 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish fanidan oraliq nazorat savollari va javoblari bilet № 1 1. metrologiya fani asosan qaysi masalalar bilan shug’ullanadi? metrologiya (yunoncha: metron — oʻlchov va logos — taʼlimot) — oʻlchovlar, ularning bir xilligini taʼminlash usullari va vositalari hamda talab etilgan aniqlikka erishish yoʻllari haqidagi fan; fizika bulimi. asosiy muammolari: a) oʻlchashlarning umumiy nazariyasi; b) kattaliklar birliklarini va ularning tizimlarini yaratish; v) oʻlchash usullari va vositalari; g) oʻlchashlar aniushgi (oʻlchashlar noaniqligi nazariyasi, oʻlchashlar xatoligi nazariyasi) ni baholash usullari va ifodalash yoʻllari; d) oʻlchashlar bir xilligini taʼminlash; ye) etalonlarni yaratish; j) oʻlchash vositalari va oʻlchash uslublarining tavsiflarini aniqlash va birliklar oʻlchamlarini etalonlardan qolgan barcha oʻlchash vositalariga oʻtkazish usullari. dastlab, m. turli oʻlchovlar (chiziqli kattaliklar, massa, sigʻim va boshqalar), shuningdek, turli mamlakatlarda koʻllaniladigan tangalar va ular orasidagi nisbatlarni bayon etuvchi fan sifatida ifodalangan. 1975-yil 20-mayda xalqaro metrik konvensiyaning imzolanishi, oʻlchovlar va tarozilar xalqaro byurosi ilmiy institutining hukumatlararo darajada taʼsis etilishi m.ning …

2 / 11

qanday faoliyat hisoblanadi? o‘zbekiston respublikasi metrologiya xizmati davlat metrologiya xizmatidan va yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlaridan tarkib topadi.«o‘zstandart»agentligi boshchilik qiladigan davlat metrologiya xizmatiga qoraqalpog‘iston respublikasi, viloyatlar va toshkent shahridagi davlat metrologiya xizmati organlari kiradi. davlat metrologiya xizmati organlari davlat metrologiya tekshiruvi va nazoratini, shuningdek faoliyatning boshqa turlarini amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq amalga lshiradi.yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari zarurat bo‘lgan hollarda o‘lchovlarning yagona birligini ta’minlash bo‘yicha ishlarni bajarish va metrologiya nazoratini amalga oshirish uchun tuziladi. yuridik shaxslar metrologiya xizmatlarining huquq va burchlari davlat metrologiya xizmati organlari bilan kelishib olingan nizomlar bilan belgilanadi. quyidagilar davlat metrologik tekshiruv va nazorati obyektlari hisoblanadi: etalonlar; o‘lchov vositalari; moddalar va materiallar tarkibi hamda xossalarining standart namunalari; axborot-o‘lchov tizimlari; o‘lchovlarni bajarish uslibiyatlari; metrologiya normalari va qoidalarida nazarda tutilgan o‘zga obyektlar. davlat metrologik tekshiruv va nazorati qaysi faoliyat sohalariga tarqatiladi? davlat metrologiya tekshiruvi va nazorati: sog‘liqni saqlash, veterinariya, atrof-muhitni muhofaza qilish; moddiy boyliklarni va energetika resurslarini hisobga olish; savdo-tijorat, bojxona, …

3 / 11

alarni qazib olish; milliy va xalqaro sport rekordlarini ro‘yxatga olishga nisbatan tatbiq etiladi. o‘zbekiston respublikasining normativ hujjatlariga binoan davlat metrologiya tekshiruvi va nazorati faoliyatning o‘zga doiralariga nisbatan ham tatbiq etilishi mumkin. bilet № 2 1. metrologiya fan sifatida necha qismga bo’linadi va ular qaysilar? 2. o’lchash vositalarini qiyoshlash jarayoni haqida gapiring qiyoslash sxemasi - birlik oichamini etalondan yoki dastlabki namunali oichash vositasidan ishchi oichash vositalariga uzatish vositalari, uslublari va aniqligini ko‘rsatuvchi belgilangan tartibda tasdiqlangan hujjat. qiyoslash sxemalari to‘g‘risidagi asosiy maiumot гост 8.061-2007 da keltirilgan. 221 qiyoslash sxemalari davlat sxemalari va lokal sxemalarga boiinadi. davlat qiyoslash sxemalari konkret fizik kattalikni mamlakatda bor oichash vositajariga tarqatadi. davlat qiyoslash sxemalari davlat standartlari sifatida tasdiqianadi. oichash vositalarini qiyoslash - davlat metrologiya xizmati (yoki boshqa rasmiy vakolatlangan organ, tashkilot) tomonidan oichash vositalarining foydalanishga yaroqliligini eksperimental aniqlanadigan metrologik xarakteristikalar asosida belgilash va ularning majburiy talablarga muvofiqligini tasdiq lash dir. oichash vositalarini qiyoslash oichash vositalari ustidan metrologik …

4 / 11

shkalasi yoki birligi etaloni) - kattalikning olchamini qiyoslash sxemasi bo4yicha quyi vositalarga uzatish maqsadida shkalani yoki kattalik birligini qayta tiklash va (yoki) saqlash uchun moljallangan va belgiiangan tartibda etalon sifatida tasdiqlangan oichash vositasi yoki oichash vositalarining majmui. etalonning konstruksiyasi, uning xususiyatlari va birlikni qayta tiklash usuli mazkur kattalikning mohiyati va mazkur oichashlar sohasida oichash texnikasining rivojlanish darajasi bilan aniqlanadi. etalon bir-biri bilan chambarchas boglangan kamida uchta (m.f. malikov tomonidan ta’riflagan) o‘zgarmaslik, qaytariluvchanlik va solishtiriluvchanlik belgilariga ega boiishi lozim 2.qiyoslash va kalibrlash jarayoni haqida gapiring oichash vositalarini kalibrlash - oichash vositalarmi haqiqiy metrologik xarakteristikalarini aniqlashda ushbu oichash vositasi ko‘rsatgan miqdomi etalon orqali olingan mos keluvchi miqdor bilan o‘zaro nisbatini aniqlashdagi operatsiyalar majmui. agar oichash vositalari majburiy metrologik nazorat va tekshiruvdan o‘tmasa. unda ular kalibrlashdan o‘tadi. kalibrlash natijalari bo'yicha oichash vositasini qaqiqiy qiymati aniqlanadi yoki uni ko‘rsatishiga tuzatmalar kiritiladi. kalibrlash oichash vositasining xatoligini va qator metrologik xarakteristikalarini baholash imkonini beradi. davomi 2bilet …

5 / 11

rasida bo’lgan ma’lum bog’lanish asosida kattalikning qiymatini topish. masalan, tezlikni o’lchash. majmuiy o’lchash – bir necha nomdosh kattaliklarning birikmasini bir vaqtda bevosita o’lchashdan kelib chiqqan tenglamalar tizimini yechib, izlanayotgan qiymatlarni topish. masalan, har xil tarozi toshlarining massasini solishtirib, bir toshning ma’lum massasidan boshqasining massasini topish uchun o’tkaziladigan o’lchashlar. birgalikdagi o’lchash – turli nomli ikki va undan ortiq kattaliklar orasidagi munosabatni topish uchun bir vaqtda o’tkaziladigan o’lchashlar. misol, rezistorning 20 oc dagi qiymatini turli temperaturalarda o’lchab topish. mutloq o’lchash – bir yoki bir necha asosiy kattaliklarni bevosita o’lchanishini va (yoki) fizikaviy doimiylikning qiymatlarini qo’llash asosida o’tkaziladigan o’lchash. nisbiy o’lchash – kattalik bilan birlik o’rnida olingan nomdosh kattalikning nisbatini yoki asos qilib olingan kattalikka nisbatan nomdosh kattalikning o’zgarishini o’lchash 2 nisbiy keltirilgan xatolik qanday sodir bo’ladi? • nisbiy xatoiik - absolyut xatolikni haqiqiy qiymatga nisbatini bildiradi va foiz (%) larda ifodalanadi: j 3 = [ ( a x - a o ) …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish fanidan oraliq nazorat savollari va javoblari"

metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish fanidan oraliq nazorat savollari va javoblari bilet № 1 1. metrologiya fani asosan qaysi masalalar bilan shug’ullanadi? metrologiya (yunoncha: metron — oʻlchov va logos — taʼlimot) — oʻlchovlar, ularning bir xilligini taʼminlash usullari va vositalari hamda talab etilgan aniqlikka erishish yoʻllari haqidagi fan; fizika bulimi. asosiy muammolari: a) oʻlchashlarning umumiy nazariyasi; b) kattaliklar birliklarini va ularning tizimlarini yaratish; v) oʻlchash usullari va vositalari; g) oʻlchashlar aniushgi (oʻlchashlar noaniqligi nazariyasi, oʻlchashlar xatoligi nazariyasi) ni baholash usullari va ifodalash yoʻllari; d) oʻlchashlar bir xilligini taʼminlash; ye) etalonlarni yaratish; j) oʻlchash vositalari va oʻlchash uslublarining tavsifl...

This file contains 11 pages in DOCX format (57.6 KB). To download "metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish fanidan oraliq nazorat savollari va javoblari", click the Telegram button on the left.

Tags: metrologiya, standartlashtirish… DOCX 11 pages Free download Telegram