mathcad tizimida matematik modellashtirish usullaridan foydalanish

DOCX 46 pages 4.7 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type DOCX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

o‘zbеkistоn rеspublikаsi оliy vа o‘rtа mаxsus tа`lim vаzirligi tоshkеnt dаvlаt tеxnikа univеrsitеti “texnik tizimlarda axborot texnologiyalari” o‘quv fanidan laboratoriya ishlar 1-laboratoriya ishi. mathcad tizimida matematik modellashtirish usullaridan foydalanish. ishning maqsadi: mathcad paketida oddiy hisoblashlarni bajarish bilan tanishish va hisoblash ko‘nikmalarini olish. topshiriqlar. 1. mathcad tizimining ishchi darchasi bilan tanishing. 2. mathcad ning asosiy buyruqlari bilan tanishing. 3. mathcad tizimi ishchi hujjatida buyruqlarning yozilishini o‘rganing. 4. mathcaddasturida konstantalarning qo‘llanish turlari bilan tanishing. nazariy qism mathcad matematik va muhandislik texnikaviy hisoblashlar amalga oshirishga yo‘naltirilgan integrallashgan tizimdir. u tushunarlilik, ravshanlik, oddiylik kabilarni o‘zida jamlab, dastur bilan ishlashda elektron jadvallarga xos oddiylikni namoyon etadi. mathcad ning matn, grafiklar va formulalar joylashtirilishi mumkin bo‘lgan hujjati ilmiy maqola yoki darslikning sahifasiga o‘xshab ketadi, bunda formulalar “tirik” bo‘lib, ularning birontasiga o‘zgartirishlar kiritilsa, mathcad natijalarni hisoblaydi, grafiklarni chizadi va h.k. mathcad ilovasi ishga tushirilishi bilan keltirilgan darcha ochiladi: mathcad tizimining ishchi darchasi mathcad ning asosiy buyruqlari mathcad tizimining …

2 / 46

di. math menyusi –hisoblashlarning maromlari va parametrlarini belgilashga imkon yaratadi. symbolic menyusi – simvolli hisoblashlarni joriy etadi. window menyusi – bir nechta darchalarning o‘zaro joylashishini tartiblash va ulardan birini faollashtirish uchun buyruqlarga ega. help menyusi – axborot markazi va ma’lumotlar. “help” buyrug‘i yordamida 3 rasmdagi darchani ochish mumkin. calculator. bu panelda matematik amallarni hamda ba’zi ko‘proq ishlatiladigan funksiyalarni berish uchun mo‘ljallangan tugmachalar joylashgan. bu tugmachani kalkulyator sifatida qo‘llash mumkin. boolean–qiyoslash va mantiqiy operatorlarini kirgizish uchun. evaluation– o‘zgaruvchilar va funksiyalar miqdorlarini o‘zlashtirish operatorlarini kirgizish tugmachalariga ega. graph– grafiklarni qurish uchun instrumentlar. vector and matrix– vektorlar va matristalar bilan ishlash instrumentlari. calculus– oddiy ko‘rinishdagi integrallash, differensiyallash elementli matematik ifodalarni tasvirlaydi. bu panelning tugmachalari yig‘indilar chegaralar va hosilalarni hisoblashga imkon beradi. programming– dasturlarni yozish uchun instrumentlar. greek symbol– grek alfaviti. symbol– simvolli hisoblashlar uchun. mathcad tizimi ishchi hujjatida buyruqlarning yozilishi mathcad tizimida buyruqlarni yozish tilda qog‘ozda bajariladigan matematik hisoblarning andozaviy tiliga juda yaqindir, …

3 / 46

ektorlar va matristalar) va fayl ko‘rinishidagi ma’lumotlar kiradi. o‘zgarishi mumkin bo‘lmagan nomdor obyektlar, saqlanayotgan qandaydir qiymatlar konstanta deyiladi. dasturni bajarish davomida qandaydir qiymatga ega bo‘lgan nomdor obyektlar o‘zgarishi mumkin bo‘lganda ularni o‘zgaruvchilar deyiladi. o‘zgaruvchining turi uning qiymati bilan aniqlanadi; o‘zgaruvchilar son qiymatli, qatorli, belgili va h k.z. bo‘lishi mumkin. konstantalar, o‘zgaruvchilar va boshqa obyektlarning nomi identifikatorlar deb yuritiladi. mathcad da identifikatorlar lotincha yoki grekcha harf va sonlarning to‘plamidan iboratdir. mathcad da uncha katta bo‘lmagan maxsus obyektlar guruhi mavjuddirki, ularni konstantalar va o‘zgaruvchilar sinflariga qo‘shib bo‘lmaydi. ularning qiymatlari dasturni ishga tushirilgan pastda aniqlanadi. ularni tizim tomonidan ilgaridan boshlang‘ich qiymatlari belgilangan tizimli o‘zgaruvchilar deb atash to‘g‘riroq bo‘ladi. tizimli o‘zgaruvchilar qiymatlarini o‘zgartirish “mathcad options” ning “maтематика” -> “опции” buyrug‘i bo‘yicha bajariladi, bunda uning o‘zgaruvchilar dialogli darchasining qo‘yilmasidan foydalaniladi. oddiy o‘zgaruvchilar tizimlardan shunisi bilan farqlanadiki, ular foydalanuvchi tomonidan dastlab aniqlangan bo‘lishlari, ya’ni kam deganda bir martta qiymat berilgan bo‘lishlari lozim. bu holda “:=” belgisi …

4 / 46

natijalari “=” qayd etiladi. bundan tashqari quyuq tenglik “=” belgisi “ctrl+=” ham mavjud bo‘lib, u tenglamalar tizimini yechishda taxminiy tenglik operatori sifatida qo‘llanadi. yana simvolli tenglik belgisi “→ (ctrl+)”ham mavjud. konstantalarning qo‘llanish turlari mathcad tizimida ma’lumotlar turini quyidagilari ko‘zda tutilgan: 1. butun (2, -54,+43) 2. kasr (1.3,-2.23) 3. kompleks (2.5+7i). 4. bu holda shuni ko‘zda tutish lozimki, ko‘rinishidagi “yolg‘on” birni yozishda paneldagi “calculus” maxsus tugmachasidan foydalanish kerak. 5. qatorli. odatda bu “yig‘indini hisoblash” ko‘rinishidagi sharhi. 6. tizimli. bu turdagi konstanta misol tariqasida ε yoki π qiymatlarini ko‘rsatish mumkin. oddiy hisoblashlar arifmetik ifodaning natijasi uning ohirida “=” yoki “→” belgilari bo‘lgan taqdirda ko‘rsatiladi. birinchi holatda natija sonli, ikkinchi holda esa simvolli ko‘rinishda taqdim etiladi. simvolli hisoblashga namuna: arifmetik ifodaning hisoblash tizimini bajarishda oddiy matematikada qabul qilingan afzal arifmetik amallarning belgilari qo‘llanadi. ifoda boshqa turdagi amallarga ham ega bo‘lishi mumkin: -ildiz chiqarish; - darajaga oshirish; - integrallash va differensiyalash; - faktorial va …

5 / 46

hcad tizimida ko‘pgina kirgizma funksiyalar mavjud. xato, kamchiliklarga yo‘l qo‘ymaslik uchun funkstiyaning nomini klaviaturadan kirgizmaslik tavsiya etiladi. ko‘p ishlatiladigan sin, cos, tg, ln va boshqalarni “calculator” instrumentlar panelidan foydalangan holda berish mumkin. boshqa funksiyalarni“insert” yoki “f(x)” buyruqlari bilan kiritish lozim bo‘ladi. buyruq taqdim etadigan darchada foydalanuvchi funkstiyaning toifasini belgilashi, uning yozilish namunasi bilan tanishish, so‘ngra kerakli tanlovni aniqlashtirishi mumkin. mana shulardan so‘ng tizim foydalanuvchiga zaruriy parametrlarni yozish lozim bo‘lgan shablonni taqdim etadi. funksiya xususiyati qiymatni qaytarishdir, ya’ni unga yuzlanilganda u o‘zining qiymatini qaytaradi. “insert” -> “function” qo‘yilma funksiya buyrug‘ining ishchi darchasi o‘zgaruvchilarni va foydalaniladigan funksiyalarni aniqlash mathcad tizimida boshqa istalgan dasturlash tillaridagidek, xotiraning har bir uyachasiga bitta nom identifikator mos keladi. u esa tizimning o‘rnatilgan so‘z tartibiga monand holda tanlanadi. mathcadda identifikatorlari lotin yoki grek alfavitining harflaridan va raqamlaridan tuzilgan bo‘lishi, ammo boshlang‘ich holatda faqat harf turishi mumkin. identifikator tizimdagi xizmatchi so‘zlar bilan ustma-ust tushmasligi darkor. mathcad kichik va bosh …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mathcad tizimida matematik modellashtirish usullaridan foydalanish"

o‘zbеkistоn rеspublikаsi оliy vа o‘rtа mаxsus tа`lim vаzirligi tоshkеnt dаvlаt tеxnikа univеrsitеti “texnik tizimlarda axborot texnologiyalari” o‘quv fanidan laboratoriya ishlar 1-laboratoriya ishi. mathcad tizimida matematik modellashtirish usullaridan foydalanish. ishning maqsadi: mathcad paketida oddiy hisoblashlarni bajarish bilan tanishish va hisoblash ko‘nikmalarini olish. topshiriqlar. 1. mathcad tizimining ishchi darchasi bilan tanishing. 2. mathcad ning asosiy buyruqlari bilan tanishing. 3. mathcad tizimi ishchi hujjatida buyruqlarning yozilishini o‘rganing. 4. mathcaddasturida konstantalarning qo‘llanish turlari bilan tanishing. nazariy qism mathcad matematik va muhandislik texnikaviy hisoblashlar amalga oshirishga yo‘naltirilgan integrallashgan tizimdir. u tushunarlilik, ravshan...

This file contains 46 pages in DOCX format (4.7 MB). To download "mathcad tizimida matematik modellashtirish usullaridan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: mathcad tizimida matematik mode… DOCX 46 pages Free download Telegram