карши шахри номининг тарихий тадрижи хакида

DOC 40,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1350637894_17907.doc қарши шаҳри номининг тарихий тадрижи хақида www.arxiv.uz қарши шаҳри номининг тарихий тадрижи хақида қарши воҳаси шунингдек, қарши шаҳри тарихини суғднинг жанубий қисми ҳисобланган қашқадарёни ўтмишидан айрича тасаввур қилиб бўлмайди. суғд ҳақидаги дастлабки маълумотлар «авесто»да форс битиклари, юнон-рим тарихчилари асарларида учрайди. қашқадарё этаклари қарши воҳаси ва қашқадарёнинг шарқий қисми (шаҳрисабз, китоб, яккабоғ туманларида) уч минг йил илгари аҳоли ўтроқ яшайдиган вилоятлардан иккитаси вужудга келган. бу икки вилоят наутака ва ксениппа деб юритилгани антик давр тарихчилари асарларида қайд этилади. наутака ва ксениппанинг жойлашуви масаласида тарихчилар ўртасида тортишувлар бўлиб келмоқда. биринчи гуруҳ наутака ҳам, ксениппа ҳам қарши воҳасида бўлган деса, иккинчи гуруҳ наутака қашқадарё воҳасининг шарқий қисми, яъни зарафшон тоғи тизмасидан ўрадарё ва ғузоргача бўлган ҳудудда жойлашган деб ҳисоблайдилар. ҳозирги пайтда тадқиқотчилар ксениппани қашқадарёнинг этаклари деб таъкидлайдилар. александр македонский юриши воқеалари баён қилинган тарихий манбаларда суғдлар яшаган жойларнинг юқорида қайд қилинган номлари учрайди. аррианнинг ёзишича, эрамизгача 329 йил баҳорида александр македонский аскарлари …

н бу вилоятнинг маркази саналган. қашқадарё воҳасининг бошқа йирик маркази-узунқирни (наутака)ни македонияликлар спитамен қўзғолонига қадар босиб олган эди. сабаби узунқир (наутака) бактриядан мароқандга юриш ўтган йўл устида жойлашган. iv-vii аср хитой манбаларида ўрта асрларда қашқадарё этакларида мавжуд бўлган манзиллар номи қайд этилади. уларнинг номи нашебо ва нашеболо каби икки хил шаклда келтирилади. бу эса нахшабнинг суғдча атамаси бузилган шаклидир. м.массон бу ном маъносини нахшаб-«нурли» ёки «тўлин ой» дейилади, деб тахмин қилади. ( м.е. массон, «столичные города в области низовьев кашкадарьи с древнейших времен», т., 1973 г). vi-vii асрдан кейин бу ҳудуднинг яхлитлигига путур етган. у нахшаб ва кеш мулкларига ажралиб кетган. шу даврдан нахшаб ва кешнинг ўз тангалари зарб этилган. нахшаб тангасининг юза қисмида чопаётган от, кеш тангасида хукмрон ахурпатнинг кўриниши тасвирланган. (сулейманов р.,-древний нахшаб,- т., 2000 г). v асрдан бошлаб нахшаб кальаи заҳҳоки морон ҳаробалари ўрнида тараққий этган. (р.сулейманов, м.исамиддинов, «ерқўрган» т. 1984 г). афсоналарга кўра бу шаҳарни шох …

шаҳар номи қадимда ҳам, ўрта асрларда ҳам дарё билан боғлиқ бўлган. насаф xi-xiii аср бошларида шуллуктепа ўрнида қаршининг шимолий-ғарбида бир неча километр масофада қашқадарё бўйида жойлашган. кеш (қашқадарё) дарёси «шаҳарни кесиб ўтган», «уни иккига бўлган» ва шаҳар ўртасидан оқиб ўтган. бундай холат ҳозирги қарши шаҳри учун ҳам хосдир. мўғулнинг сўнгги хонларидан кебек чиғатой улусида 1318-1325 йиллар вилоятнинг янги маъмурий маркази шуллуктепанинг жанубий-шарқида қарши қалъасини шакллантирди. тадқиқотчиларнинг фикрича, «қарши» сўзи «қальа», «сарой» маъноларини англатади ва қароргоҳ-сарой қурган кебекхоннинг меъморчилик фаолиятини билдиради. шаҳар, қалъа шу ном билан аталган. з.м.бобурнинг «бобурнома»да ёзишича, қарши мўғулча сўз бўлиб «гўрхона» маъносини билдиради. «сарой» сўзи ҳам xiii асрда сарой ва мақбараларга нисбатан қўлланилган. ёзма манбаларнинг кўрсатишича, қашқадарё этакларида жойлашган деҳқончилик, ҳунармандчилик, чорвачилик ривожланган вилоятлар турли даврларда турлича номланган. шунга кўра, вилоят марказининг номи ва ўрни ҳам ўзгариб турган. марказлардан энг қадимгиси ёрқўрғон (никшапа-ксениппа) эрамизгача бўлган viii асрларда шакллана бошлаган ва у эрамизнинг v асригача мавжуд бўлган. v …

луктепа, қарши деган номлар билан юритилган. қашқадарё этагидаги пойтахт шаҳар никшапа-ксениппа, нахшаб, насаф, қарши кейинги 2700 йил давомида қашқадарё этагида ривожланиб келган вилоят марказининг тарихий номидир.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "карши шахри номининг тарихий тадрижи хакида"

1350637894_17907.doc қарши шаҳри номининг тарихий тадрижи хақида www.arxiv.uz қарши шаҳри номининг тарихий тадрижи хақида қарши воҳаси шунингдек, қарши шаҳри тарихини суғднинг жанубий қисми ҳисобланган қашқадарёни ўтмишидан айрича тасаввур қилиб бўлмайди. суғд ҳақидаги дастлабки маълумотлар «авесто»да форс битиклари, юнон-рим тарихчилари асарларида учрайди. қашқадарё этаклари қарши воҳаси ва қашқадарёнинг шарқий қисми (шаҳрисабз, китоб, яккабоғ туманларида) уч минг йил илгари аҳоли ўтроқ яшайдиган вилоятлардан иккитаси вужудга келган. бу икки вилоят наутака ва ксениппа деб юритилгани антик давр тарихчилари асарларида қайд этилади. наутака ва ксениппанинг жойлашуви масаласида тарихчилар ўртасида тортишувлар бўлиб келмоқда. биринчи гуруҳ наутака ҳам, ксениппа ҳам қарши воҳасида бўлган деса, ...

Формат DOC, 40,5 КБ. Чтобы скачать "карши шахри номининг тарихий тадрижи хакида", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: карши шахри номининг тарихий та… DOC Бесплатная загрузка Telegram