асосий фондлар

DOCX 5 pages 30.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

aсосий фондлар. aсосий фондларнинг тузилиши ва таркиби. режа; 14.1 қурилишдаги фондлар тўғрисида тушунча. aсосий фондлар таркиби ва уларни ташкил қилиш манбалари. қурилишни ташкил қилиш ва олиб бориш учун, қурилиш ташкилотини фаолият кўрсатиш учун зарур бўлган барча материал-техник ресурслар, пул маблағлари, бино ва иншоотлар, асбоб-ускуналари ва бошқалар қурилиш фондларини ташкил қилади. улар 2 гурухга бўлинади. 1. aсосий фондлар. 2. aйланма фондлар. қурилишдаги асосий фондлар деганда нафақат қурилиш ишлаб чиқаришида, балки ундан ташқарида, лекин қурилиш ташкилотининг бирор бир мақсадли йўналишда фойдаланиладиган машина-механизмлар, жихозлар, бино ва иншоотлар, нархи қиммат турувчи асбоб ускуналар ва транспорт воситалари тушунилади. aсосий фондлар қурилишда ўзининг ўзоро давр ва кўп марта фойдаланилиниши, бунда ўзининг шаклини хам, номини хам ўзгартирмаслиги хамда ўз нархини аста секин оз-оздан яратилаётган қурилиш махсулотига ўтказиб бориши билан характерланади. масалан, қурилиш ташкилотига 10 миллион сўм турадиган автомабил крани сотиб олинди дейлик. у қурилиш ташкилотининг асосий фонди таркибига киради. бу крандан узоқ йиллар ўнлаб, юзлаб қурилиш шахба …

2 / 5

май қуйиши, улардан фойдаланишнинг иқтисодий томондан мақсадга мувофиқ бўлмай қолишидир. масалан юқорида айтиб ўтилган автомабилп крани йиллар ўтиши билан айрим қисмлари йемирилади, синади, ескиради ва х.к. уни жорий ва мукаммал таомирлаб фойдаланиш даврини узайтириш мумкин. 3-расм. қурилишдаги асосий фондлар таркиби лекин шунда хам йиллар ўтган сари уни ишга яроқли даражаси пасайиб секин аста сафдан чиқа бошлайди. бу физик ескириш дейилади. қурилиш ташкилоти мазкур автомабилп карнни деярли ишлатмасдан сақлаб қуйди дейлик. бунда у бир неча 10 йилда хам деярли янги холатда туриши мумкин. cҳунки жуда кам ишлатилагнлиги учун унда физик йемирилиш жуда оз миқдорда бўлади. лекин енди у замон талабларига ўзининг техник кўрсаткичлари билан иш унумдорлиги билан жавоб бермай куйиши мумкин. cҳунки бу даврга келиб янги техника, техналогия илгарилаб кетган бўлиши, тузилмалар хам, биноларнинг хажмий-тарихий йечимлари хам тубдан ўзгарган бўлиши мумкин. бундай холларда махнавий ескириб қолган автомабилп кранидан умуман фойдаланиб бўлмай қолади, ёки ундан фойдаланиш иқтисодий томондан мақсадга мувофик бўлмайди. давлат …

3 / 5

р, хўжалик ичидаги қурилишлар, темир қурилишлар, осма қурилишлар, ҳар хил омборлар; 3. узатиш қурилмалари –трансформатор подстанциялари, кабеллари, електр линиялари; 4. машина ва ускуналар, саноат ишлаб чиқариш асосий фондларининг енг муҳим қисми бўлиб, улар қаторига иссиқлик енергияси, електр енергияси ишлаб чиқаришга мўлжалланган куч машиналари ва ускуналар, ҳар хил двигателлар ва енергияни бир турдан бошқасига ўзгартирувчи ускуналар, ҳамда қурилиш-монтаж ишларини бажаришда бевосита иштирок етувчи ишчи машиналар ва ускуналар, ўлчов асбоблари, лаборатория анжомлари, ҳисоблаш техникалари киради; 5. транспорт воситалари – кранлар, юк автомобиллари, тиркамалар, шатакчи автомобиллар, мотовозлар, темир қурилиш платформалари ва бошқалар; 6. ишлаб чиқариш жараёнида қўл меҳнатини механизациялаштиришда муҳим аҳамиятга ега бўлган, хизмат муддати бир йилдан ортиқ бўлган асбоб-ускуналар, ишлаб чиқариш ва хўжалик инвентарьлари. юқорида санаб ўтилган барча саноат ишлаб чиқариш асосий фондларини актив ва пассив қисмларга ажратиш мумкин. aсосий фондларнинг актив қисмига, яъни меҳнат воситаларига ишчи машиналар ва ускуналар, транспорт воситалари, асбоб-анжомлар ва ишлаб чиқариш инвентарлари киради. aсосий фондларнинг бу қисми …

4 / 5

монтаж ишларида асосий ишлаб чиқариш фондаларининг структураси, қурилиш ташкилотининг қуввати, ишлаб чиқариш базасининг ҳудудий концентрациялашуви, бир вақтда қурилаётган объектларнинг, сони, қурилиш майдонининг ўлчами, ишлаб чиқариш дастурининг структураси каби бир қатор муҳим омиллар асосида аниқланади. aсосий фондларнинг қайта тикланишини режалаштириш ва амортизация ажратмаларининг миқдорини аниқлаш учун асосий фондларнинг тўғри баҳоланган бўлиши муҳим аҳамиятга ега. aсосий фондларнинг баҳоланиши қуйидаги кўринишларда бўлиши мумкин: -уларнинг дастлабки нархлари бўйича, яъни асосий фондларни сотиб олиш ёки қуришга амалда сарфланган харажатлар бўйича; -тикланиш қиймати бўйича, яъни замонавий шароитда қайта тиклашга бўладиган харажат бўйича. ескиришни ҳисобга олган ҳолда асосий фондларни тикланиш нархи бўйича баҳолаш мавжуд фондлар ҳақида объектив маълумотга ега бўлиш ва амортизация ажратмаларининг енг тўғри ҳисобланишига имконият яратади. лекин, бу усул вақти-вақти билан қайта ҳисобга олиш ва қайта баҳолашлар ўтказиб турилишини талаб қилади, бу еса одатда ортиқча меҳнат сарфи билан боғлиқ. aсосий фондларни ҳисоблашда қиймат кўрсаткичларининг қўлланилиши асосий ишлаб чиқариш фондларининг аҳволи ва динамикаси тўғрисида тармоқ ва …

5 / 5

нини, машиналарнинг умумий сонига бўлиб топилади. қурилиш монтаж ишлари асосий ишлаб чиқариш фондларининг динамикасини баҳолаш учун қуйидаги кўрсаткичлар қўлланилади: -aсосий фондларнинг ўсиш коеффициенти. бу коеффициент йил давомида олинган асосий фондлар қийматининг, ҳисобот даври охиридаги фондлар қийматига (ҳисобдан чиқарилган фондлар қийматидан ташқари) нисбати сифатида аниқланади. -aсосий фондларнинг ҳисобдан чиқиш коеффициенти йил мобайнида ҳисобдан чиқарилган асосий фондларнинг тўлиқ дастлабки қийматларини, ҳисобот даври бошланишига бўлган асосий фондлар тўлиқ дастлабки қийматига нисбати сифатида аниқланди. -aсосий фондларнинг янгиланиш коеффициенти янгидан олинган асосий фондлар қийматининг ҳисобот даври охирига бўлган асосий фондларнинг тўлиқ қийматига нисбатидан иборат. aсосий фондларнинг ескирганлик коеффициенти, машиналар нархининг ёши бўйича структураси асосий фондларнинг янгиланиш коеффициенти барча асосий фондлар миқёсида ва алоҳида олинган қурилиш машиналари ва механизмлар миқёсида ҳисобланади. кўрсаткичларнинг конкрет қийматлари биринчи навбатда қурилиш монтаж ишлари ишлаб чиқариш базасига капитал маблағлар режасининг бажарилишига, янги асосий фондларнинг ишга тушириш режасининг бажарилишига ҳамда асосий фондларни капитал таъмирлаш режасига боғлиқ бўлади. қурилиш монтаж ишларининг асосий ишлаб …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "асосий фондлар"

aсосий фондлар. aсосий фондларнинг тузилиши ва таркиби. режа; 14.1 қурилишдаги фондлар тўғрисида тушунча. aсосий фондлар таркиби ва уларни ташкил қилиш манбалари. қурилишни ташкил қилиш ва олиб бориш учун, қурилиш ташкилотини фаолият кўрсатиш учун зарур бўлган барча материал-техник ресурслар, пул маблағлари, бино ва иншоотлар, асбоб-ускуналари ва бошқалар қурилиш фондларини ташкил қилади. улар 2 гурухга бўлинади. 1. aсосий фондлар. 2. aйланма фондлар. қурилишдаги асосий фондлар деганда нафақат қурилиш ишлаб чиқаришида, балки ундан ташқарида, лекин қурилиш ташкилотининг бирор бир мақсадли йўналишда фойдаланиладиган машина-механизмлар, жихозлар, бино ва иншоотлар, нархи қиммат турувчи асбоб ускуналар ва транспорт воситалари тушунилади. aсосий фондлар қурилишда ўзининг ўзоро давр ва кўп марта...

This file contains 5 pages in DOCX format (30.0 KB). To download "асосий фондлар", click the Telegram button on the left.

Tags: асосий фондлар DOCX 5 pages Free download Telegram