patogen anaeroblar. botulizm kasalligi qo`zg`atuvchisi

DOCX 5 pages 22.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1.19. mavzu: patogen anaeroblar. botulizm kasalligi qo`zg`atuvchisi. reja: 1.kasallik qo’zg’atuvchisi morfologiyasi va tinktorial xususiyatlari. 2.kasallikning laborator diagnostikasi. 3. qo’llaniladigan biopreparatlar. asosiy adabiyotlar: 1.b.a. hasanov. mikologiya. toshkent. 2016 y. 2.j. shopulatov. x.burxonova, ya. jiyanov. epizootologiya va mikrobiologiya asoslari. toshkent. 1991 y. 3.shapulatova z.j. mikrobiologiya fanidan o’quv qo’llanma (amaliy va laboratoriya mashg’ulotlari). toshkent, 2013 y. 4.shapulatova z.j. mikrobiologiya fanidan ma’ruzalar matni. samarqand, 2015 y. qo’shimcha adabiyotlar: 1.теппер э.з., шилниковав.к., переверзева г.и. практикум по микробиологии. м.2005 г. 2.воробёв а.а. медицинская микробиология, вирусология и иммунология. м. 2008 г. tayanch iboralar: klostridiyalar, ekzotoksin, fermentlar, sporalar, anaerob sharoit, kultura, shtamm, gaz hosil qilish, oziq muhitlar, vaksina, giperimmun zardob, biosinov. botulizm barcha hayvonlarga oid toksikoinfeksion kasallik. botulinum zaharini saqlovchi oziqlarni yeyish natijasida paydo bo’lib, markaziy nerv sistemasining og’ir zararlanishi, hiqildoq, til va pastki jag’ning falajlanishi bilan xarakterlnadi. botulizm bilan odam ham kasallanadi. botulizm 18 asr o’rtalarida ifodalanib, uning nomi (kolbasa- lot. botulus) kolbasa yeb kasallangan odamlarda kasallikning …

2 / 5

bo’lib, hujayra markazida yoki chekkalariga yaqin joylashadi. u teniis raketkasi shaklini eslatadi. kapsula hosil qilmaydi. vegetativ hujayralari anilin bo’yoqlar bilan yaxshi bo’yaladi. yosh kultura va to’qimadan tayyorlangan preparatlarda grammusbat,eski kulturalarda-grammanfiy bo’yaladi. kultural xususiyatlari. botulizm qo’zg’atuvchilari jiddiy anaeroblar. ularni o’stirish uchun maxsus oziqa muhitlar- glyukoza-qonli seyssler agari, glyukozali jigarli agar, glyukozali jelatina, glyukozali tik agar, kitt-tarossi muhiti va h.k.lar ishlatiladi. bakteriyalarning o’sishi va toksin hosil qilishi uchun optimal harorat a, b, c va d tiplari uchun- 350c, y va f tiplari uchun -28-300s. a va c tiplari 10-550s da ham rivojlanadi. ph 7,4-7,7. botulizm qo’zg’atuvchisi, kulturasi oziqa muhitlarda yuqori namlik bo’lganda, neytral yoki kuchsiz ishqorli muhitlarda kuchli zahar hosil qilish xususiyatiga ega. kitt-tarossi muhitini loyqalantiradi, keyin cho’kma hosil bo’lib, suyuqlik tiniqlashadi, kulturadan achigan moy hidi keladi. seyssler agarida tiniq koloniyalar-shudringsimon, mayda bir necha millimetrli, chetlari tekis yoki qirqilgandek, yaltiroq yuzali, gemoliz zonasi bilan o’ralgan koloniya hosil qiladi. koloniyalar sal qo’ng’irroq yoki …

3 / 5

tda o’ladi. qo’zg’atuvchi sporalari juda chidamli. ular 5-6 soat qaynatilganida halok bo’ladi. shuning uchun botulizm sporasini zarasizlantirish uchun uni 1200sda 30 minut avtoklavlash kerak. sporalar past haroratga chidamli va -190s da o’lmaydi. -160sda bir yil saqlanadi. shuning uchun ko’p miqdorda sporasi bor muzlagan substratlar zaharli bo’lishi mumkin. ular suyuq moddalarda qaynatilganda 15-20 minutdan keyin, zich moddada esa 2 soatdan keyin parchalanadi. bakteriya sporalari 5% li fenolda bir sutka, 10% li xlorid kislotasi uy haroratida bir soatda, 40% li formalin ikki barobar suyultirilganda 24 soatda o’ldiradi. patogenligi. anaerob sharoitlarda hayvon organizmi, o’simlik va hayvon mahsulotlarida, hamda maxsus oziqa muhitlarda cl.botulinum neyrotoksinlar guruhiga kiruvchi kuchli ekzotoksin hosil qiladi. bu toksin barcha ma’lum tabiiy zaharlardan kuchli bo’lib, uning 10 mg kristali shakli butun yer shari xalqini zaharlashi mumkin (s. martinov, 1969). toksin tarkibida beshta faktori bor- neyrotoksin, gemolizin, gemolizin-gemagglyutinin, lipaza va proteaza. itlar, mushuklar, bo’ri, kayotlar va boshqa yirtqichlar kasallikka chidamli. laboratoriya hayvonlaridan …

4 / 5

hosil qilish mumkin. diagnozi. xarakterli klinik belgilari yoki anamnez va laboratoriya tekshiruvlari natijasiga asoslanib qo’yiladi. biopreparatlar. botulizmning maxsus oldini olish uchun anatoksinlar qo’llaniladi. hayvonlardan faqat norkalar emlanadi. oldini olish maqsadida norkalar botulizmga qarshi formol kvassli anatoksin vaksina bilan emlanadi. vaksina songa, mushaklar orasiga 1 ml. miqdorda yuboriladi. immunitet 2-3 haftadan keyin hosil bo’lib, bir yilgacha saqlanadi. botulizmning laboratoriya diagnostikasi qo’zg’atuvchi-spora hosil qiluvchi anaerob - cl. botulinum ning a, b, c, d, e, f tiplaridir. bu tiplar morfologik va kultural xususiyatlari jihatidan bir xil, lekin immunologik jihatdan farq qiladi: ularning har biri faqatgina o’xshash antitoksik zardoblar bilangina neytrallanadi. laboratoriyaga tekshirish uchun gumon qilingan oziqalardan namunalar (silos, don, kombikorm, go’sht va baliq chiqindilari), shuningdek o’lgan hayvonlarning oshqozonidagi massa, jigar bo’lakchasi va kasal qayvonlarning qoni yuboriladi. patologik material hayvon o’lganidan keyin 2 soatdan kechiktirmasdan olinadi. materialni tekshirishga tayyorlash. 1. keltirilgan patologik material bir vaqtda botulizm toksinlari va qo’zg’atuvchisiga tekshiriladi; qon esa faqat botulizm …

5 / 5

rifuga qilinadi, keyin ikkiga bo’linib, uning bir qismi qaynoq suv hammomida 20-30 minut qizdiriladi. 2. tekshirilayotgan materialning har bir (qaynatilgan va qaynatilmagan) filtrati bilan 16-18 g vazndagi ikkita oq sichqon venasiga yoki qorin bo’shlig’iga 0,5-0,8 ml dozada yuborib zararlantiriladi. dengiz cho’chqalari (300-350 g massali) terisi ostiga material 3-5 ml dozada yuboriladi (bittasiga qaynatilgan filtrat, ikkinchisiga-qaynatilmagani). materialda botulizm toksini bo’lsa, qaynatilmagan filtrat bilan zararlangan laboratoriya hayvonlari, 2-5chi sutkada botulizmga xarakterli klinik belgilari bilan (muvozanatni yo’qotish, nafas olishning tezlashishi, skelet mushaklarining bo’shashishi, qorin devorining tushishi «ari beli»dek) o’ladi. qaynatilgan filtrat yuborilgan hayvonlar esa, sog’ qoladi. 3. kasal hayvonlardan qon olingan zahoti ikkita oq sichqon yoki dengiz cho’chqalar qorin bo’shlig’iga 2 bandda ko’rsatilgandek dozada yuboriladi. hayvonlar 5 sutka davomida kuzatiladi va klinik belgilar namoyon bo’lishiga qarab toksinning bor yo’qligi aniqlanadi. 4. tekshirilayotgan materialdan toksin ajratilsa, maxsus botulizm toksinlari tiplari zardobi bilan neytralizasiya reaksiyasi qo’yiladi. materialni tekshirishga tayyorlash. 1. keltirilgan patologik material bir vaqtda …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "patogen anaeroblar. botulizm kasalligi qo`zg`atuvchisi"

1.19. mavzu: patogen anaeroblar. botulizm kasalligi qo`zg`atuvchisi. reja: 1.kasallik qo’zg’atuvchisi morfologiyasi va tinktorial xususiyatlari. 2.kasallikning laborator diagnostikasi. 3. qo’llaniladigan biopreparatlar. asosiy adabiyotlar: 1.b.a. hasanov. mikologiya. toshkent. 2016 y. 2.j. shopulatov. x.burxonova, ya. jiyanov. epizootologiya va mikrobiologiya asoslari. toshkent. 1991 y. 3.shapulatova z.j. mikrobiologiya fanidan o’quv qo’llanma (amaliy va laboratoriya mashg’ulotlari). toshkent, 2013 y. 4.shapulatova z.j. mikrobiologiya fanidan ma’ruzalar matni. samarqand, 2015 y. qo’shimcha adabiyotlar: 1.теппер э.з., шилниковав.к., переверзева г.и. практикум по микробиологии. м.2005 г. 2.воробёв а.а. медицинская микробиология, вирусология и иммунология. м. 2008 г. tayanch iboralar: klostri...

This file contains 5 pages in DOCX format (22.3 KB). To download "patogen anaeroblar. botulizm kasalligi qo`zg`atuvchisi", click the Telegram button on the left.

Tags: patogen anaeroblar. botulizm ka… DOCX 5 pages Free download Telegram