rustamxon dostondan parcha 10 - sinf

PPT 3.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1643311408.ppt название презентации 10-sinf adabiyot darsligi asosida 1-mavzu: (dostondan parcha) qadim zamonda oqtosh viloyatida sultonxon degan o‘tdi. sultonxonning uch xotini bor edi, tug‘maydigan aybi bor edi. necha vaqt oqtosh mamlakatida podsholik qildi. yoshi ulg‘ayib soqoli oqarib qoldi. huroyim degan o‘rtancha xotini homilador bo‘lib, oydan oy, kundan kun o‘tib, oyikuni yaqin yetib kelaberdi. sultonxon huroyim yoriga aytdi: «dunyoda bir qo‘rqqan yomon, bir quvongan yomon» degan gap bor. mening qariganda ko‘rgan farzandim. men shu yerda yursam, sen bir kun tug‘ib qo‘yarsan. men quvonganimdan yuragim yorilib o‘lib qolarman. qurudum mamlakatiga safar qilayin, oldimga suyunchi deb chiqqan kishiga ayamasdan tangatilla berarman, qulog‘idan dunyoga ko‘marman, balki qo‘rg‘onbegi qilarman. shunda ketmoqqa ixtiyor qilib, taxti-baxtini kimga topshirarining hisobini topmay, amalini, davlatini hech kimga ishon may, hayron bo‘lib, qozikalonlardan so‘radi. qozikalonlar turib aytdi: «gumonaning tufaylidan mamlakatni huroyimni so‘ramog‘i to‘g‘ri keladi». shunda sultonxon taxt-baxtini huroyimga topshirib, karnay-surnay qo‘ydirib, odamlarni yig‘dirib, jo‘namoq harakatida bo‘ldi. huroyim sultonxonga qarab bir so‘z aytib …
2
nzoda, men yo‘lingga peshvoz chiqib turarman. ochilar bahorda, bilsang, gulg‘uncha, yurt egasi bo‘ldim o‘zing kelguncha. senday xizmat qilar menga ham necha, bir kelar mo‘ljaling aytgin, xonzoda. bu so‘zni eshitib, sultonxon dimog‘i chog‘ bo‘lib otlanib, huroyimga qarab, murtini burab, uzangiga oyog‘ini tirab: «o‘n to‘rt yilda kelaman», – deb bir so‘z aytib turgan ekan: men ketgan so‘ng uydan chiqib o‘tirma, do‘st yig‘latib, dushmaningni kuldirma. toj-u davlat, mol-u mulkim topshirdim, bir yetar-yetmasga sirim bildirma. men qanday so‘rasam, shundayin bo‘lgin, oqtoshga ega bo‘p, podsholik qilgin. obod qilib, endi yurtimni so‘rab, podsho bo‘lib sen oqtoshda turgin. men ketgan so‘ng nodon ko‘ngling bo‘lmagin, ko‘p yashagin, ko‘p yilgacha o‘lmagin. yaxshilik ko‘r, yomonlikni ko‘rmagin, nodonlarman aslo sirdosh bo‘lmagin. ayollik qib nodon so‘zlab turmagin, toj-u davlatimni senga topshirdim. bu so‘zni sultonxondan eshitib, huroyim yori sultonxonga qarab, tag‘il bir-ikki og‘iz so‘z aytib turgan ekan: tog‘lar-tog‘ning boshini chalgan tuman-a, har kim yig‘lab tursa oxir zamon-a, bo‘yimda qolgandir biror gumon-a. bizlarga topshirsang …
3
shahardan chiqib, qancha odam mahramlari jam bo‘lib, qurudumdek mamlakatni axtarib. shunday qilib ketti ko‘rmagan yurtga, qamchi bosib haydar cho‘llarda otga, gohda tup-tup bo‘lar, gohlarda yakka, cho‘llarning to‘zoni chiqib falakka. to‘p-u to‘pxonaman lashkarin olib, borayotir qurudumni axtarib. sayr etib men necha vaqtlar yursam deb, el-u xalqni shunday qilib ko‘rsam deb, oqtoshning yurtiman birga qilsam deb1, elni ko‘rib, yurtga katta bo‘lsam deb, oqshom yotib, kunduz jo‘nab boradi, dunyoning ayshini shunday sursam deb. cho‘llarda ostiga mingani tulpor, xizmatda olti yuz mahrami tayyor, qancha sipoyi ham adadsiz lashkar, shavkati olamni bosib boradi. sultonxon yo‘l yurib, qurudum mamlakatini yoqalab, chodir-c haman tikib qo‘ndi. bu yerlar tevaragidagi ellar, necha qo‘rg‘on so‘rab turgan beklar ilgaridan ham bir-biriga ma’lum. goh sulton xonga boj berib, goh bermay qaytib turar edi. bular urganch, xorazm, xeva beklari, dinkaman xonlari edi. bular sultonxonning kelishini ko‘rib, shunday maslahatda bo‘ldi: «biz bu podshoning ixtiyoriga goh kirib, goh kirmay qolganimizga, bu adadsiz lashkar, qancha to‘p-u …
4
ikki kundosh bezovtalik qilaberdi. vaqti yetib, oyi bitib, huroyim o‘g‘il tug‘di, otini rustam qo‘ydi. rustam birga, ikkiga, uchga kirdi. tilga enganida madrasadan bir mulla olib kelib, o‘qitib yotaberdi. «zamon huroyimniki bo‘ldi», – deb ikki kundosh nima qilarini bilmay o‘y o‘ylar edi. oqtosh viloyatida daftari mastondan uch yuz oltmish mastoni bor edi, boshlig‘ini momogul maston der edi, mazgili1 shahardan tashqari bir g‘orda edi. g‘orda yotar edi, xurrakni baland tortar edi, botmon nosvoyni to‘rt bo‘lib otar edi, yurish-turishi odamlarga xatar edi, ne er yigitl arni ikki pulga sotar edi, yaxshilikni uch pulga olmay, qayerda yomonlik bo‘lsa, izlab yetar edi, qanday odam ko‘rsa, bu kampirdan hazar qilib uzoqqa ketar edi, yomonlik izlab borgan odamning ishi mastondan bitar edi. ikki oyim momogulni ko‘ngliga olib, so‘roqlab borib qoldi. huroyimning ustidan bir so‘z aytib turgan ekan: – eshit, momo, oyimlarning tilini, vayron qilsang bunda oqtosh elini, xazon qilgin tar ochilgan gulini, o‘lsin deymiz huroyim ham ulini. …
5
shda ov qilib keladigan, enasi esa pishirib beradigan bo‘ldi. bir kuni rustam enasi va tozilarini qoldirib, zarur anjomlar topish uchun yo‘l tortdi. ko‘zi tog‘ bag‘ridagi o‘tovga tushdi. ot ustida o‘tovning bo‘sag‘asidan qaradi. ko‘rdi: ajab suratli bir qiz, jamoli kunni xira qilguday, har kim husnini ko‘rsa, aqli ketib, otdan yiqilib qolguday. ikki qo‘li orqasiga boylangan, sochidan uyning keragasiga1 boylovli turibdi. rustam ko‘rib hayron qoldi. «shunday odamni ham ovloq bir cho‘lda, ko‘z ko‘rmagan yerda boylab tashlaydigan ham gaplar bor ekan-da! kel-e, o‘ylab turguncha so‘ylab bilayin», – deb rustam bir so‘z aytib turgan ekan: – alifday qomating, xipcha belingdan, menga bayon ayla o‘sgan elingdan, xabar olmay hech kim sening holingdan, bu yerlarga qanday nomard boyladi? boylaganni menga bayon aylagin! qanday odam qildi qayg‘u-zulmni, xafa qipti senday toza gulimni, otdan tushib yechayinmi qo‘lingni? boylaganni menga xabar ber endi. maloyik suratli, gul yuzli dilbar, seni ko‘rgan odam bo‘lar beqaror. oy-u kundan ziyod sening husning bor, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "rustamxon dostondan parcha 10 - sinf"

1643311408.ppt название презентации 10-sinf adabiyot darsligi asosida 1-mavzu: (dostondan parcha) qadim zamonda oqtosh viloyatida sultonxon degan o‘tdi. sultonxonning uch xotini bor edi, tug‘maydigan aybi bor edi. necha vaqt oqtosh mamlakatida podsholik qildi. yoshi ulg‘ayib soqoli oqarib qoldi. huroyim degan o‘rtancha xotini homilador bo‘lib, oydan oy, kundan kun o‘tib, oyikuni yaqin yetib kelaberdi. sultonxon huroyim yoriga aytdi: «dunyoda bir qo‘rqqan yomon, bir quvongan yomon» degan gap bor. mening qariganda ko‘rgan farzandim. men shu yerda yursam, sen bir kun tug‘ib qo‘yarsan. men quvonganimdan yuragim yorilib o‘lib qolarman. qurudum mamlakatiga safar qilayin, oldimga suyunchi deb chiqqan kishiga ayamasdan tangatilla berarman, qulog‘idan dunyoga ko‘marman, balki qo‘rg‘onbegi qilarman....

PPT format, 3.7 MB. To download "rustamxon dostondan parcha 10 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: rustamxon dostondan parcha 10 -… PPT Free download Telegram