o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi

PDF 184 pages 2.3 MB Free download

184 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PDF

Pages 184

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 184

«o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti toshkent–2017 adabiyot i q i s m o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua birinchi nashr o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan uo‘k: 821=512.133(075.3) kbk: 83.3(5o‘)ya721 a 29 t a q r i z c h i l a r: n. rahmonov – filologiya fanlari doktori, professor; m. valiyeva – toshkent shahar yunusobod tumanidagi 274-maktab- ning ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. © b. to‘xliyev va boshq. © «o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti, 2017 isbn 978-9943-07-535-1 uo‘k: 821=512.133(075.3) kbk: 83.3(5o‘)ya721 boqijon to‘xliyev, bahodir karimov, komila usmonova a 29 adabiyot [matn]: darslik-majmua / b. to‘xliyev [va boshq.], – toshkent: «o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat il miy nashriyoti, 2017. – 184 b. isbn 978-9943-07-535-1 3 sen bu kun sinfda shod yurak bilan sinov navbatini kutib turasan. a’lo mamlakatning a’lo farzandi, bilib qo‘yki, …

2 / 184

ngin qirralarini his etish, insoniy fazilatlar va nuqsonlar mohiyati haqida o‘ylash im- konini beradi. adabiyot qadim zamonlardan hozirga qadar «jamiyat», «ma’ naviyat», «madaniyat» va «san’at» tushunchalari bilan birgalikda yashab keldi. badiiy adabiyot har bir inson ma’- naviy dunyosini bebaho insoniy fazilatlar, o‘lmas milliy qad- riyatlar bilan boyitadi. ma’naviyati yuksak inson chinakam shaxs darajasiga ko‘tarilishi mumkin. odamning vataniga sodiq fuqaro, ota-onasiga munosib farzand, yaqinlariga oqi- batli do‘st bo‘lishi ma’naviy kamolotining darajasidan darak a d a b i y o t – m a’ n av i yat n i y u k s a lt i r i s h v o s i ta s i 4 beradi. shunday komillik yo‘lida badiiy adabiyot siz azizlarga beqiyos xizmat qiladi. adabiyot xazinasidagi tilla sandiq be- baho dur-u javohir – injular bilan to‘la; unda bitmas-tuganmas milliy-ma’naviy qadriyatlar zaxirasi jamlangan. bu ma’navi- yat xazinasidan bahramandlik ulkan hayot ostonasiga qadam qo‘yayotgan siz kabi oqil-u dono …

3 / 184

o‘broqdur». «nazm ul-javohir»da shoir «har kimsadaki bo‘lsa qanoat, g‘am yo‘q» degan xulosani bildiradi. navoiy yaratgan qahramonlarning asosiy qismi ma’naviy jihatdan boy insonlardir. «hayrat ul-abror»dagi qator hikoyat- lar, «farhod va shirin», «layli va majnun», «sab’ayi sayyor», «saddi iskandariy» va boshqa asarlarning qahramonlari shun- day xislatga ega. bobur g‘azallarida, «boburnoma»da aks etgan hayot hodi- salari ham kishini o‘yga toldiradi, insonning kuch va qudrati- ga, e’tiqodiga bo‘lgan ishonchni mustahkamlaydi, kishining o‘zida o‘shanday xislatlar paydo qilishi uchun rag‘bat uyg‘o- tadi. 5 ushbu darslikka kiritilgan barcha adiblarning ijodini o‘qi- gan har bir o‘quvchi ulardagi so‘z sehriga, qahramonlarning jur’at va jaso ratiga, insoniy mehr va muhabbatni tasvirlashda- gi takrorlanmas mahoratiga tan berishlari shubhasiz. eslab qoling. mahmudxo‘ja behbudiyning hurlikka, inson haq-huquqini tanishga undaydigan «haq berilmas, oli- nur» yoki abdulla qodiriyning so‘zlash va yozish odobiga doir «so‘z so‘zlashda va ulardan jumla tuzishda uzoq andisha kerak» degan hikmatlari ham inson ma’naviyatining qaysidir jihatini tarbiyalash uchun xiz mat qiladi, albatta. …

4 / 184

milliy o‘zligini anglashi, erkin va ozod jamiyatda yashashi, mustaqil davlatimizning jahon hamjami- yatida o‘ziga munosib o‘rin egallashi uchun fidoyilik bilan kurasha olishi mumkin»1, – deb ta’kidlagan edi. buning uchun esa, albatta, badiiy adabiyot, xususan, qadimiy va boy og‘zaki ijod namunalari, takrorlanmas sehr va jozibaga ega bo‘lgan adabiyotimiz tarixi, zamondoshlarimiz obrazlarining o‘ziga xos olamini inkishof etishga yordam beradigan zamonaviy adabi- yotimiz, olam va odam munosabatlarining turfa qirralarini 1 karimov i. yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – toshkent: ma’naviyat, 2008. 6-bet. 6 bir-birini takrorlamagan holda tasvirlab beradigan jahon ada- biyotining nodir namunalari bilan yaqindan va jiddiy tanish- mog‘imiz talab etiladi. ma’naviyat tushunchasini barcha milliy va umuminsoniy qadriyatlarning yuksak yaxlitligi tarzida talqin etish mumkin. bu xislat odamning olamdagi moddiy va ma’naviy hodisalarga yaxlit muno sabati tarzida namoyon bo‘ladi. har bir insonning o‘z ongi, tasavvuri, tafakkur tarzi, dun- yoqarashi bilan belgilanadigan ichki dunyosi bor. uning «yax- shi» yoki «yomon» deb nom olishi mana shu …

5 / 184

befarq qoldirmaydi. ular insondagi yaxshi fazilatlarning ko‘payishiga va, aksincha, yo- mon xu susiyatlarning bartaraf etilishi, yo‘qotilishiga undab turadi. inson ma’naviyatini boyitish uchun har qanday adabiyot emas, balki yuksak badiiyat talablariga javob bera oladigan asarlar zarur bo‘ladi. badiiy asar ta’sirli va yaxshi bo‘li- shi, u har qanday kitobxon qalbiga zavq-shavq bag‘ishlashi bilan birga ezgu o‘y hamda orzular yo‘liga yaqinlash tirishi shart. 7 savol va topshiriqlar 1. ushbu mavzu epigrafida keltirilgan she’rni qanday izohlay- siz? 2. badiiy adabiyotning hayotingizda tutgan o‘rnini tu shuntirib bering. 3. «jamiyat», «ma’naviyat», «madaniyat» va «san’at» tushun- chalarini o‘tgan sinflarda o‘qilgan asarlarga bog‘lab tushun- tira olasizmi? 4. nega adabiyot chegara bilmaydi? 5. alisher navoiyning inson fazilatlari haqida aytgan yana qan- day hikmatlarini bilasiz? 6. behbudiy va abdulla qodiriy fikrlarini kengroq tushuntirib bering. 7. respublikamizning birinchi prezidenti aytgan fikrga e’tibor be ring. uni qanday izohlagan bo‘lar edingiz? 8. adabiyot tarixidan «ma’naviyati yuksak» hamda «ma’navi- yati past» qahramonlar tasvirini eslang. …

Want to read more?

Download all 184 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi"

«o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti toshkent–2017 adabiyot i q i s m o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua birinchi nashr o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan uo‘k: 821=512.133(075.3) kbk: 83.3(5o‘)ya721 a 29 t a q r i z c h i l a r: n. rahmonov – filologiya fanlari doktori, professor; m. valiyeva – toshkent shahar yunusobod tumanidagi 274-maktab- ning ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. © b. to‘xliyev va boshq. © «o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti, 2017 isbn 978-9943-07-535-1 uo‘k: 821=512.133(075.3) kbk: 83.3(5o‘)ya721 boqijon to‘xliyev, bahodir karimov...

This file contains 184 pages in PDF format (2.3 MB). To download "o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston milliy ensiklopediy… PDF 184 pages Free download Telegram