zebi, zebi, zebona...

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662754959.doc αζαρ zebi, zebi, zebona... “muloyim qo`llarda ivib, suvga aylangandan keyin go`zal ko`zlarning supasida yonboshlashni muncha yaxshi ko`rar ekan bu ko`kat...”- sezasizmi, adib o`sma bo`lib yaralmaganiga o`kinayotganday, o`kinchini sizga-da yuqtirayotganday; “ko`z ustiga” degan ibora bizda rasm emas-u, birodarlarimiz tojiklarning “ba chashmi”si — e`zozning yuksak ifodasi! adib o`sma bo`lib yaralmaganiga o`kinmoqda, dedik, voh! — niyat ketgan ekan: o`smaday ezg`ilandi-ya... inshoolloh, endi ko`z ustiga ham chiqar... “har yil keladigan bahor sevinchi yana ko`ngullarni qitiqlay boshladi. yana tabiatning dildiragan tanlariga iliq qon yugurdi...”- roman boshlanishidagi lirik tabiat lavhasidanoq cho`lpon-shoir bo`y berib turadi: “ko`nglingizni qitiqlab” zavqlantirmoq bo`ladi sizni. boshdanoq sizni go`zallikka oshufta etib, ko`nglingizda ajib bir iliqlik paydo qilgachgina o`zining suyuklisi — zebini ro`baro` qiladi sizga. zebiday farishtani yaratib qo`yib, unga yana samimiy-beg`araz munosabatda bo`lish osonmas — shaydo ko`ngilgina uhdasidan chiqadi buning! adib zebini tasvirlarkan, so`zlaridan hayratga yo`g`rilgan mehr ufurib turadi... uzoq yo`lga otlanishi kerak bo`lgan o`rtog`ini kutdirib qo`ygani, ustiga-ustak o`zining tashvishi bilan bo`lib …

moni — ilk sevgisini, kimdir xayolida ardoqlab, uchratishini orziqib kutgani malakni qo`yadi uning o`rniga: “bir qo`lida supurgi, bir qo`li tizzasida, supurgi ham yerdan uzib olingan emas, faqat bosh yuqori ko`tarilganu — butun vujud...” sizning ixtiyoringizda! — entikib ketasiz, zebi yana ham qadrdonroq ko`rinadi ko`zingizga, vujudingizning bir qismiga aylanadi — “yuqtirish” san`ati o`z ishini qiladi. o`zingiz sezmagan holda qahramon olamiga kirib qolasiz, endi uning hech bir harakati nigohingizdan qochib qutulmaydi. ana, zebi go`yo salti bilan gaplashayotibdi-yu, ko`z qiri otasida: “enam avray olarmikan? otam ko`narmikan?” — ko`nglida qildekkina umidi boru, o`zi shuning ustida turibdi... tilida otasidan noliydi-yu, dilida unga yolvoradi. shu mahal salti kulib yubordi: essizgina, otasi endigina hovridan tushib, “yuborsammi, yo`qmi” deya o`yga ketgandi-ya... “- voy anavi qizni! yana beshbattar qilasiz ishni!” bu hitobda o`pka-gina ham, o`kinch ham, yo`qqa chiqishga kelgan umid armoni va ham uning hosilasi sifatida to`kilmoqqa har dam shay ikki tomchi yosh ham... qo`ying-chi — hammasidan bor! zebining …

b-a?” zebining o`rtog`iga ilkis o`girilganini, ko`zlari bir qadar chakchayib, qoshlari chimirilganini tasavvur qiling-da, keyin eshiting bu gapni! umid qilamizki, yuklamaga tushayotgan urg`u qiz qanday andishalarga borib o`tirganini sizga anglatdi, siz uni tushundingiz, o`rtoqlari esa... ular kuldilar: “- shu ham nomahram bo`libdimi? - shu o`lmasjon-a? - nomahram o`la qolsin?..” zebiga qaraysiz: bechora, bir tomoni, shu gapni aytganidan pushaymon, boshqa tarafi, gapini mundayroq tushunganlariga xafa — yuzlari hijolatdan lovullaydi, lablari cho`chchayib, ko`zlari pirpiraydi... qiz bir lahzagina o`girildi, sassizgina to`kilgan tomchi yoshni sezdingiz — birov bilmadi: “... bir tomchi ko`z yoshingizga arzitdimmi?” — o`kinasiz, to qizlarning yallasiga zebining “tiniq, g`uborsiz, jonon piyoladay jaranglagan” ovozi qo`shilmaguncha dilingiz vayron — tomchi yoshning yuki bosib turadi!.. zebi tasvirida cho`lpon chinakam evrilish (perevoploheniye) san`atini namoyon qiladi: qahramonining “ichi”ga (berilib o`ynayotgan aktyor singari) kirib oladi-da, sirtdan tasvirlaydi. adibni rassomga mengzasak, qahramonining muayyan vaqtdagi holatini qog`ozga tushirishga shoshilganday, qilqalamini tez-tez yurgizib, punktirlar bilanoq chizib qo`yadi: “ana, kamini o`zingiz to`ldiring!” …

g ashulasi xom xirgoyidan nariga o`tmagandan keyin salti ko`tarildi: - o`lmasjon, bormisiz? durustroq aytsangiz-chi! saltining yana bir o`rtog`i — qumri uning so`zini quvvatladi: - ha, rost, shunday yaxshi ovozingiz bor ekan, sho`x-sho`x aytmaysizmi? keng dalada qancha qo`ysangiz, shuncha ketadi varanglab... yigitcha kuldi. u qorong`ida sekingina orqasiga qayrilgan edi. orqa safdagi qizlar chimmatini ko`tarib o`tirganlaridan ularning yuzlarini sal-pal ko`rsa bo`lardi. kulumsirab turib qizlarga biroz qaragach: - orangizda dang`i ketgan ashulachingiz turib menga osilganlaring qiziq!- dedi.- biz “suv bo`lmasa tayammum”ga yaraydigan ashulachilardan...” o`lmasjon zebining ta`rifini, ehtimol, qo`shig`ini ham eshitgan va unga ertaklardagi kabi g`oyibona oshiq bo`lgan bo`lsa ne ajab?! cho`lpon buni ochiq aytmaydi, ishora qiladi xolos: o`lmasjonga “sho`x-sho`x ayting” deyishmoqda, demak, u mungli kuylayapti. sevgilisining shunchalar yaqin ham uzoqligidan emasmi bu mung?! orqa safdagi qizlarga kulumsirab turib biroz qarab qolgani (birovning diydoriga to`ymoqchiday), “dang`i ketgan ashulachi” haqida yurak yutib gapirgani-chi?! “shu choqqacha (ya`ni, boshqa qizlar kuylaganida-d.q.) yor-yorga quloq berib, indamasdan otini asta-asta …

taftidan! zebining “bittasi o`zimizning aravakash” degan gapni eshitiboq bezovta bo`lgani, kimsan razzoq so`fining qizi ekanini, nainki buni, atrofida neki bo`lsa unutib, unga tomon intilgani ham shundan. zebi bilan o`lmasjon ikki joyda ikki og`izdangina gap olishadi-yu, adib shunga ham dunyo-dunyo ma`no yuklaydi: “ikkalasi ham anchagacha jim qoldilar. qaysi biri oldin gap boshlashini va nima deyishini bilmasidi. nihoyat, yigitcha bir gap topgan bo`ldi: - bugun sahar... aravani qo`shamanmi? - nimaga?” qizning mas`ud damlarni imkon qadar cho`zish istagi, tashvishiyu umidi, qo`rquviyu o`tinchini o`zida jamlab, nogoh bo`g`zidan otilgan “nimaga?”si — o`ziga xos dil izhori, buni tushunganidan bo`lsami, o`lmasjon quvonadi, xo`jayinidan qarzdor bo`lishini, busiz ham nochor oilasini qiynab qo`yishi mumkinligini o`ylab ham o`tirmay, munosib javob aytadi: “xayr, mayli sizlar (siz -d.q.) qachon qo`sh desanglar shunda qo`shaman”. enaxonning soddagina onasi zebi haqida aytgan: “bir rahmdil, bir oqko`ngil, bir ilinchakki, bu zamonning yosh-yalangi orasida kam topiladi. shuncha joydan kelib, shuncha kundan beri poylab yotgan bechora aravakash bolani …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zebi, zebi, zebona..."

1662754959.doc αζαρ zebi, zebi, zebona... “muloyim qo`llarda ivib, suvga aylangandan keyin go`zal ko`zlarning supasida yonboshlashni muncha yaxshi ko`rar ekan bu ko`kat...”- sezasizmi, adib o`sma bo`lib yaralmaganiga o`kinayotganday, o`kinchini sizga-da yuqtirayotganday; “ko`z ustiga” degan ibora bizda rasm emas-u, birodarlarimiz tojiklarning “ba chashmi”si — e`zozning yuksak ifodasi! adib o`sma bo`lib yaralmaganiga o`kinmoqda, dedik, voh! — niyat ketgan ekan: o`smaday ezg`ilandi-ya... inshoolloh, endi ko`z ustiga ham chiqar... “har yil keladigan bahor sevinchi yana ko`ngullarni qitiqlay boshladi. yana tabiatning dildiragan tanlariga iliq qon yugurdi...”- roman boshlanishidagi lirik tabiat lavhasidanoq cho`lpon-shoir bo`y berib turadi: “ko`nglingizni qitiqlab” zavqlantirmoq bo`ladi sizni. ...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "zebi, zebi, zebona...", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zebi, zebi, zebona... DOC Бесплатная загрузка Telegram