eronda inqilob va mustamlakaga o‘tish

DOCX 10 sahifa 31,0 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 31,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

эрон xix аср охири - xx аср бошида. режа: 1. эроннинг ярим мустамлакага айланиши. 2. ғоявий оқимлар ва 1905-1911 йиллар инқилоб арафасида халқ ҳаракати. 3. эронда инқилобнинг бошланиши. конституция ўрнатиш учун кураш. 4. биринчи мажлис ва конституциянинг қабул қилиниши. 5. демократик ҳарақатларнинг фаоллашуви ва конституция тарафдорлари кучларнинг заифлашуви. 6. етакчи давлатлар сиёсати ва 1907 йилда инглиз-рус чегараланиши. 7. сиёсий курашнинг кескинлашуви. 8. эрон i жаҳон уруши йилларида. xix асрнинг 70-йилларига келиб эрон англия ва россияга қарам давлат бўлиб қолди. xix асрнинг учинчи даврига келиб чет эл компанияларига консессия бериш ва чет эл заёмлари кириб келиши натижасида бу қарамлик янада кучайди. 1862 йилдан 1872 йилгача бўлган давр ичида лондон билан ҳиндистон ўртасида алоқа линиялари қуриш учун инглизлар эрон билан 4 та конвенция тўзишга эришдилар. бу линиялар экстерриториядан фойдаланаётган инглизлар томонидан бошқариб, бу линияларда фақат инглизлар хизмат қилардилар. эроннинг жанбий-ғарбидаги шоссе инглизлар томонидан қурилган бўлиб, улар томонидан назорат қилинарди. шимолда эса чор …

2 / 10

т десся ташқил қилиш учун концессия олди. 1889 йил - карун дарёсида (шоҳ-аль араб ирмоги) сув транспортини ташқил қилиш учун линчуга, 1888 йил -эроннинг каспийда балиқчиликни эксплуатация қилиш учун рус саноатчиси лианозовга, 1890 йил майор тальботга тама қилиб сотиб олиш, сотиш ва қайта ишлашга монополиялик қилиш учун, 1901 йил - инглиз дарсига эронинг шимолий районларидан ташқари барча нефть манбаларини кейинчалик аинк компаниясини эксплуатация қилиш учун концессия берилди. эрон императори давлатларнинг аграр хом-ашё манбаига айланди ва нафақат иқтисодий, балки давлат бошқаруви томондан ҳам эрон чет элликларнинг назорати остида бўлиб 1879 йилда давлат божхона ишларини бошқариш кейинчалик министр, деярли бош газначи ва олий давлат советининг аъзоси бўлган белгиялик наусга топширилди. жанубда инглизлар махаллий феодалларнинг сепаратизмини қўллаб-қувватлашар, марказий ҳукумат бошлиги орқали улар билан битимлар тўзишар ва субсидиялар тўлаб туришарди. инглизлар эрондан илгари унга қарашли бўлган сиестон ва белужистоннинг бир қисмини қайта сотиб олдилар ва эрон белужистонда ўз давлатларини ўрнатдилар. эроннинг ярим мустамлакага айланиши, …

3 / 10

ини чегаралаш, шахс ва мулк ҳуқуқини таъминлаш каби талаблар илгари сурилган абд ар-рахим, зейн аль-абедии, марагеи каби зиёлиларнинг мақолалари босилиб чиқар эди. тегеринзеда, кейинчалик теҳронда мактаблар, миллий кутубхоналар ташқил қилиниб, уларнинг атрофида ватанпарварлик кайфиятидаги зиёлилар тўпландилар. xix аср охирига келиб эронда пан-исломизм ғояларини тарғиб қилиш таркалди. уша даврда, ўз ривожининг бошлангич стадиясида, панисломизм чет эл капитали билан муомила қилишга қарши норозиликни ифодалаб, халқни диний асосда бирлашишга чақиради. шу билан бир қаторда панисломизм феодал тузумини сақлаб қолиши ва руҳоний таъсирини кучайтириш учун кўращишди. xix асрнинг охири xx асрнниг бошларига келиб мамлакатда турли яширин ватанпарвар ташқилотлар: жумладан 1901 йил теҳронда ташқил қилинган махфий жамият, 1905 йилда теҳронда тузилган «энжумене махфи» ташқилоти ва бошқалар пайдо бўла бошлади. улар шоҳ ҳукуматига қарши курашиб, чет эл таъсирига ҳамда феодал амалдорлариниг зулмларига қарши курашга чақирган эдилар ва шу билан бир қаторда сиёсий тузумни буржуа рухида ислоҳот қилиш талаби билан чиқишар эди. бундан ташқари империалистларга ва феодал …

4 / 10

елишининг асосий канали кавказортидаги айникса бокудаги эронлик қочоқлар 1904 йилда бу ерда «гуммет» социал-демократик ташқилот тузилган бўлиб, у мусулмон-йигитларни озарбайжон ва форсларни бирлаштириб болыпевиклар раҳбарлиги остида харкат қилди. ватанига қайтар эканлар эронлик қочоқлар ўзлари билан бирга бу ерга шоҳ, феодалларга ва империалистларга қарши инқилобий кураш ғояларини олиб кирдилар. ички ижтимоий зиддиятлар ҳамда чет элликлар ва эрон миллатчилари ўртасидаги зиддиятларниг кескин кучайиши, шу билан бирга эроннинг россия билан ўзвий алоқаси шунга олиб келдики, япония билан бўлган урушда чор россиясининг енгилиши ва 1905 йил инқилобси (инқилоби) эронда инқилобий ҳаракатнинг ривожланишига қудратли тўртки бўлишига сабаб бўлди. 1905 йил декабрида теҳронда шоҳ-абдул азим шоҳ ҳукумати вақиллариниг мансабини суистеъмол қилишларига қарши оммавий чиқишлар бўлиб утди. намойишчилар реакционер айн-эд-доулени бош вазирлик лавозимидан истеъфога чиқишини, белгиялик надени бушатишни, халқнинг орзуларини шикоятларини қуриб чиқиш учун «ҳақикат уйи» жорий қилиш каби талаблар билан чиқдилар. шоҳ. бу талабларни бажаришга ваъда беришга мажбур бўлди. лекин шу билан бирга қўзғолончиларга нисбатан жазо …

5 / 10

кат қилди. шоҳ мажлисга сайловлар ўтқазиш тўғрисидаги низомни тасдиқламади. реакцион гуруҳларнинг найранглари халқнинг янги нафратини кўзгатди. 1906 йил сентябрида тегрезда оммавий иш ташлашлар бошланиб, бозорлар беркитилди. бунинг натижасида шоҳ ҳукумати ҳарақатларни назорат қилувчи савдогарлар руҳонийлар ҳамда помещиклар вақилларидан иборат эронда биринчи анжуман (кометет) тузилди. эрон социал-демократларининг фаол иштироки туфайли можахедлар (ҳақикат иши учун курашувчилар) ташқилотига асос солинди. бу ташқилот демократик табақадаги тегрез шаҳри аҳолиси курашига раҳбарлик қилди. халқ ҳаракати босими остида 9 сентябрь куни шоҳ мажлисга сайловлар тўғрисидаги нозимни тасдиқлашга ва сайлов системасини қайта қуриб чиқишга мажбур бўлди. бунга кўра сайловда 6 тоифа вақиллари (шаҳзодалар ва хожарлар, руҳонийлар, феодал) аристократлар савдогарлар ер эгалари, ҳунармандлар сайланадиган бўлди. сайловга катнашиш гуруҳи катта ёшдагилар ва мулкдорларга берилди. қонун аёллар қўллар, қишлоқ ва шаҳар камбағаллари, кўпчилик ҳунармандлар ва майда савдогарларни сайлов ҳуқуқидан махрум қилди. мажлис икки палатали бўлиши кўзда тўтилганди. 1906 йил 7 октябрь мажлиснинг биринчи йигилиши очилди. октябрь-декабрь ойларида айрим оммабоп қарорлар қабул …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"eronda inqilob va mustamlakaga o‘tish" haqida

эрон xix аср охири - xx аср бошида. режа: 1. эроннинг ярим мустамлакага айланиши. 2. ғоявий оқимлар ва 1905-1911 йиллар инқилоб арафасида халқ ҳаракати. 3. эронда инқилобнинг бошланиши. конституция ўрнатиш учун кураш. 4. биринчи мажлис ва конституциянинг қабул қилиниши. 5. демократик ҳарақатларнинг фаоллашуви ва конституция тарафдорлари кучларнинг заифлашуви. 6. етакчи давлатлар сиёсати ва 1907 йилда инглиз-рус чегараланиши. 7. сиёсий курашнинг кескинлашуви. 8. эрон i жаҳон уруши йилларида. xix асрнинг 70-йилларига келиб эрон англия ва россияга қарам давлат бўлиб қолди. xix асрнинг учинчи даврига келиб чет эл компанияларига консессия бериш ва чет эл заёмлари кириб келиши натижасида бу қарамлик янада кучайди. 1862 йилдан 1872 йилгача бўлган давр ичида лондон билан ҳиндистон ўртасида алоқа л...

Bu fayl DOCX formatida 10 sahifadan iborat (31,0 KB). "eronda inqilob va mustamlakaga o‘tish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: eronda inqilob va mustamlakaga … DOCX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram