hindistonning xix asr oʻxiri zabt etilishi

DOCX 6 pages 31.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 6
ҳиндистоннинг xix аср охирида забт этилиши. ост-индия халқлари қўзғолони режа: 1. ҳиндистоннинг забт этилиши . ост - индия халқлари қўзғолони 2. ҳиндистонда европа таълимини олган зиёлиларнинг пайдо бўлиши. 3. xix асрнинг 30-50 йиллардаги ижтимоий – сиёсий ташкилотлар. 4. деҳлидаги сиёсий аҳвол xix аср бошига келиб сиида амирлари сиқха мамлақатлари билан алоқа боғлай бошладилар. 1832 йил инглизлар синдамирлари билан шартнома тўзишга эришдилар, шартнома маҳсулот ишлаб чиқариш ва сотиш ҳуқуқини берди. 1838 йилда афғонистон билан уруш кетаётган эди. урушдан сўнг амирлар инглизлардан қўшинни олиб чиқиб кетишни талаб қилдилар (1838 -1842) лекин синд инглиз қўшинлари ёрдамида ўрта шарқ халқларини ушлаб туриш учун агрессив режани амалга ошириш зарур эди. 1843 йилга келиб синд ост-индия билан бўлган урушда инглизларни қўли баланд бўлиб синд мағлубиятга учрадилар. шундан сўнг инглизлар боскичли режа бўйича ўз ишларини панжобга нисбатан олиб бордилар. xviii асрнинг 60 йилларида сиқх феодал давлати вужудга келади. сиқх конференцияси бўлиб унда ун икки князлик бирлашади қўшин …
2 / 6
ультон, кашмир ва пешоворни ўзига бўйсундирди. ранжит сингх ўз ҳукмронлигини мутсахкамлашда ост-индия сатлеж районида қаршиликка учради ва чекинди. лекин ранжит сингх ва сиқх феодаллари сатлеж шарқигача бўлган жойларни ўз назорати остига олади. ранжит сингх ўлимидан сўнг 1839 йил сиқх мамлакатида феодалларни қора кунлари бошланди, чунки ҳукмрон вақиллари олти йил давомида берган ваъдалари устидан чиқмай ўлпонни ўз хазиналарига ташир эдилар. 1841 йилда синкх армияси маош олмаётганлиги туфайли қўзғолон кўтарди. қўшинларни тинчлантириш мақсадида, бошқарувчи шер сингх аскарларга лахорга ўз депутатларини олиб келиб, улар орқали ўз талабларини ҳукмтга билдиришни тақлиф қилди. келган депутатлар маошлар тўланишига эришдилар, лекин ҳеч ким таркалмади, балки доимий лахор панчаяти (комитети) тузилди, ва ҳукумат ишларига фаоллик билан аралашдилар. лахор панчаятлари сиқх полкларини қўллаб-қувватлашига суяниб, феодалларни давлат хазинаси олдидаги бурчини адо этишга мажбур қилдилар, инглизлар билан алоқаси бор феодалларни кузатувишар эди, ҳаттоки сотқинларни қатл қилишдан ҳам тоймас эдилар. панчаят сиқх давлатининг қарашларини ҳимоя қилар эдилар, чунки феодалларни ўзаро уруши давлатни …
3 / 6
сидлар ўртасида келишув ўрнатилди, катта бож тўлаш юклатилди, лахорга компания президанти тайинланди, у келишувни ижросини бошқариш керак эди, лекин панжоб халқи унга бўйсунмади. икки йилдан сўнг инглизлардан хафа бўлган сиқх армиясининг қолган қўшинлари ва баъзи феодаллар қўзғолон кўтардилар. иккинчи инглиз-сиқх уруши бошланди, бу уруш 1849 йилда сиқхларнинг мағлубияти ва панжобни ост-индия компаниясига мажбурий қўшилуви билан тугади. 1856 йилда ҳиндистон ва унинг географик майдони инглизларга қўшилди. заминдорлар табақасидан чиқанлар ва билан иш юзасидан боғлик бўлган савдогарлар европа маданиятига хайрихох бўла бошладилар. мустамлака аппаратининг ўсишига қараб, шунингдек инглизларнинг савдогарлик ва бошқа фаолиятига қараб ҳиндистоннинг бенгал аҳолисининг бой табақалари орасидагилар инглиз таълимига интила бошладилар. улар инглиз таълимидаги мактабларни ташқил қилишга ихтиёрий ўз маблағларини сарф қилишар эдилар. бундай мактаблар орасида калькуттанинг ҳинду қоллежи жуда машҳур эди. калькутта ва унга қўшни бўлган шаҳарларда 25 шундай мактаблар бор эди, улардан инглиз ва бенгал тил ва адабиётидан ташқари хар хил хажмдаги европа тарихи, философия, география, математика, астрономия, …
4 / 6
алари, бенгал заминдорлари ва савдогарлардан чиқкан мамлакатдаги вазиятни уйламай туролмасдилар, лекин мустамлакачи ҳокимият билан ўз хотиржамлигини боғлаб, бу бенгал жамияти унга қарши чиқа олмас эди. шу билан бирга улар ўз ҳолатларини ўзига ўхшаш қатламларга солиштирганда, улар сиёсий ҳуқуқсиз эканликларига амин бўлар эдилар. ғарбий европа рационалистларнинг назариясида тарбияланган янги бенгал зиёлилари бундай вазиятни асосий сабаби ҳиндистон маданиятининг қолоқлигида деб билар эдилар. агар ҳиндистоннинг юқори табақалари европа эга бўлган билимларга эга бўлса, уларнинг онгига суянса, уларни ақлининг ривожланишига халал берадиган ҳамма нарсани бартараф этилса, энг биринчи навбатда динни ислоҳот қилинса ва тузумнинг хурофотларига ўзгариш киритилса, оилавий ва жамият муносабатларига, унда ҳиндлар келажакда ўз мамлакатининг сиёсий ҳаётида муносиб урин эгаллаш мумкин деб билар эдилар бу зиёлилар англия ҳиндистонга шу мақсадларини амалга оширишда ёрдам беради деб уйлар эди. xix асрнинг биринчи ярмида бенгал зиёлиларининг кўзга қўринган намоёндаларидан бири рам мохан рои эди, у бенгал заминдорларининг бой оилаларидан бирига мансуб эди. рам мохан рои 1814 …
5 / 6
ёрдам берди. унинг энг кўзга қуринган ва таниқли шоғирдларидан бири дварканатх тагор эди, у буюк ҳиндистон ёзувчиси рабиндранат тагорнинг авлодидан эди. уша вақтда бошқа қишлоқларда ташқил топган европача таълим олган зиёлилар рам мохан рои ғояларини илгари сурдилар. рам мохан рои учун ҳиндистонни иқтисодий ва сиёсий ҳаёти бегона эмас эди. у ҳиндистонликларни судда камситилишига қарши чиқар эди ва инглизлардан мамлакатни бошқаришга ҳиндистонликларни жалб этишни ва буржуазия эркинликларини ўрнатишларини талаб қилар эди. 1832 йилда рам мохан рои ост-индия компаниясининг парламанти олдида ҳиндистонни ҳуқуқларини ҳимоя қилиш учун англияга жўнаб кетди. 1833 йилда инглиз сиёсатининг ҳиндистонда қайта қуриб чиқишларига ишонч қолмагандан кейин ҳиндистон жамиятининг юқори ҳукмрон доиралари фаол ташқилланган сиёсий йўл тутдилар. бенгалияда хар хил ижтиомий-сиёсий ташқилотлар пайдо бўлди. улардан бири британ ҳиндистон уюшмаси, бенгал заминдорларининг қарашларини ҳимоя қилувчи, бир неча йиллар давомида мамлакатда энг обру - эътиборли эди. уюшма ҳиндистон аҳолисига «фуқароларни конституцияда ифода этилган бошқарув формулаларидаги ҳуқуқларини» беришларини талаб қилар эди. у …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hindistonning xix asr oʻxiri zabt etilishi"

ҳиндистоннинг xix аср охирида забт этилиши. ост-индия халқлари қўзғолони режа: 1. ҳиндистоннинг забт этилиши . ост - индия халқлари қўзғолони 2. ҳиндистонда европа таълимини олган зиёлиларнинг пайдо бўлиши. 3. xix асрнинг 30-50 йиллардаги ижтимоий – сиёсий ташкилотлар. 4. деҳлидаги сиёсий аҳвол xix аср бошига келиб сиида амирлари сиқха мамлақатлари билан алоқа боғлай бошладилар. 1832 йил инглизлар синдамирлари билан шартнома тўзишга эришдилар, шартнома маҳсулот ишлаб чиқариш ва сотиш ҳуқуқини берди. 1838 йилда афғонистон билан уруш кетаётган эди. урушдан сўнг амирлар инглизлардан қўшинни олиб чиқиб кетишни талаб қилдилар (1838 -1842) лекин синд инглиз қўшинлари ёрдамида ўрта шарқ халқларини ушлаб туриш учун агрессив режани амалга ошириш зарур эди. 1843 йилга келиб синд ост-индия билан бўлг...

This file contains 6 pages in DOCX format (31.8 KB). To download "hindistonning xix asr oʻxiri zabt etilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: hindistonning xix asr oʻxiri za… DOCX 6 pages Free download Telegram