shaxsning xissiy irodaviy sferasi

DOCX 6 sahifa 25,7 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 25,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

shaxsning xissiy irodaviy sferasi hislar mazmuniga va qo‘zg‘aluvchanligiga qarab bo‘linadi. hislar qo‘zg‘aluvchanligi tezligida, kuchi va davomiyligida namoyon bo‘ladi. tezlik kuchli, sekin; kuchiga ko‘ra kuchli va kuchsiz; barqarorligiga ko‘ra barqaror va beqaror bo‘ladi. kuch va barqarorlik chuqurligiga ko‘ra tasavvurlar, fikrlar, intilishlarga boy bo‘ladi. haqiqiy sevgi – bu chuqur hisdir. kuchi, tezligi, barqarorligiga ko‘ra quyidagi emotsional holatlar ajratiladi. 1. kayfiyat – emotsional holat bo‘lib, u kuchsiz va o‘rtacha barqarorlikda bo‘ladi. kayfiyat xususiyati – noaniqlik, uni yuzaga keltiruvchi sababni ba’zan noaniqligidir. u – ko‘tarinki, yomon, g‘azabli, yaxshi va h.k. bo‘lishi mumkin. 2. ko‘tarinkilik – emotsional holat bo‘lib, u biror-bir maqsadiga intilganda yuzaga keladi. u qisqa muddatli va davomli bo‘lishi mumkin. 3. kuchli hohish-istak – davomli va barqaror, kuchli emotsional holat bo‘lib, u ma’lum xatti-harakatga intilishda namoyon bo‘ladi. 4. affektlar o‘ta kuchli tez paydo bo‘luvchi va qisqa muddatda emotsional holatda kechuvchi (g‘azab, nafrat, qotib qolish) holatdir. affektlar iroda susayganda, odamni o‘zini ushlay olmaganda yuzaga …

2 / 6

niga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi: a) axloqiy hislar – ular jamiyat axloq tomonlariga bo‘ysunish yoki bo‘ysunmaslik bilan namoyon bo‘ladi. ular axloqli va axloqsiz bo‘lishi mumkin. ularga vatanparvarlik, milliy g‘urur, milliy tilga hurmat, tarix, madaniyat, milliy qadriyatlarga hurmat, mustaqillik ideallariga sodiqlik, tabiatga hurmatda namoyon bo‘ladi. bu axloqiy burch hissi – mehnatga, xalqiga, konstitutsion majburiyatlarga munosabatdir. bu ota-onaga, opa-singil, aka-ukaga muhabbat, bu erkakni ayolga sevgisi, bu insonni ongli, aqlli, irodasini kuchli mazmun bilan to‘ldiruvchi hislardir. ushbu guruhga uyat va vijdon hissi ham kiradi. vijdon – ichki baholovchi «ovoz» bo‘lib, u yaxshi yoki yomon deb baho beradi. uyat – ichki nomutanosiblik bo‘lib, u halovatsizlikda, noqulaylikda ifodalanadi. b) intellektual hislar – inson tomonidan bilish faoliyati jarayonini his etish holatidir. bu his hayrat, qiziqish, ishonch, quvonch, g‘urur, yangilikka intilishdir. v) estetik hislar – ijobiy hislar bo‘lib, go‘zal predmetlar ular orasidagi munosabatni aks etish bilan ifodalanadi. ushbu hislar tabiat insonlar, faoliyat, hayotdan bahramand bo‘lganda yuzaga keladi. …

3 / 6

’sirida organizmda o‘zgarish yuz beradi, so‘ng emotsiya yuzaga keladi. «biz yig‘laganimiz uchun xafa bo‘lamiz, qaltiraganimiz uchun qo‘rqamiz, kulganimiz uchun xursand bo‘lamiz» deydi ushbu nazariya asoschilari. kennon va bard nazariyasida emotsiya signallarni qayta tiklash va uni organizmda aks etishidir. amerikalik psixolog yorks dodsonning qonuniyatiga asosan emotsional qo‘zg‘aluvchanlik bilan insonni ijobiy faoliyati orasida egri chiziqli qo‘ng‘iroqsimon bog‘liqlik mavjud. u bo‘yicha, optimal qo‘zg‘aluvchanlik darajasidagina inson faoliyati mahsuldor bo‘lishi mumkin ekan. iroda iroda – bu qiyinchiliklarni engish, qo‘yilgan maqsadlarga erishishga yo‘naltirilgan, oldindan o‘ylangan, ongli xatti-harakatni amalga oshirilishidagi harakatda namoyon bo‘ladigan inson faolligidir. irodaviy jarayonlar xatti-harakat, faoliyat bilan bog‘liqdir. harakatlar ixtiyoriy va ixtiyorsiz (instinktiv va reflektor) bo‘lishi mumkin. irodaviy jarayon harakat intilishlar bilan uzviy bog‘liqdir. harakatlar ixtiyoriy va ixtiyorsiz bo‘lishi mumkin. ixtiyoriy harakatlar anglanilgan harakatlar bo‘lib, u qo‘zg‘aluvchanlikda, maqsadda, vositalarda, irodaviy zo‘r berishda, o‘zaro harakatda yuzaga keladi. iroda ikki funksiyani bajaradi: qo‘zg‘aluvchanlik va tormozlanish. insonni psixik boshqaruvchanligini buzilishi abuliya deb ataladi. iroda turlari. oddiy irodaviy …

4 / 6

illarda tarqalgan konsepsiyaga asosan inson hulq-atvori faollik, insonning o‘zi esa qobiliyat va ongli tanlash imkoniyatiga ega ekanligi bilan ko‘rib chiqiladi. nerv faoliyatini tadqiq qiluvchi fiziologiya (n.a. bernshteyn, p.k. anoxin) bu nuqtai nazariyani qo‘llab-quvvatlaydi. v.m. selivanov irodani inson hulq-atvorini ongli bajarilishi deb tushuntiradi va uni oldindan ko‘ra olish va tashqi to‘siqlarni engishda ifodalaydi. psixologlar insonlarni mas’uliyatli vaqtda o‘z xatti-harakatlarini tashqi kuchlarga yoki o‘zlariga bog‘lay olishlariga qarab ikki turga ajratadilar. bu jarayon «nazorat lokalizatsiyasi» deb ataladi. «nazorat lokusi» amerikalik psixolog yu. rotter tomonidan kiritilgan. nazoratning tashqi lokusida (eksternal) mas’uliyat tashqi sabablarga bog‘lanadi. masalan, vazifani bajarmadim, chunki qo‘shnilar chiqib qolishdi. nazoratning ichki lokusida (internal) mas’uliyat shaxsiy xatti-harakatlarda bog‘lanadi. masalan, unutib qo‘yish, diqqatsizlik, qobiliyatni sustligi. shunday insonlarning xususiyatlarini solishtiraylik. nazorat lokusiga bog‘liqligiga ko‘ra insonlar xususiyatlari tablitsasi nazoratning tashqi lokusi nazoratning ichki lotusi 1. shaxsiy imkoniyatlariga ishonchsizlik 1. o‘ziga ishonch 2. harakatda betartiblik 2. tartib 3. o‘z imkoniyatlari darajasidagi ishni keyinga qoldirish 3. maqsadga intilishda …

5 / 6

hkorona qarshiligi, maslahatlarni ochiq tan olmaslik. qaysarlik – bu motivlashtirilgan qarshilik. demak, kuchli irodaning psixologik xususiyati – bu prinsipiallik, tanqidiylik, doimiylik, qat’iylik, qaror qabul qila olish. o‘quvchilarda irodani rivojlantirish vositalari bu – bo‘ysunish, taqlid qilish, ixtiyoriy harakatlarni kattalar nazoratida bajarish, irodani tarbiyalashdir. qaytarish uchun savollar 1. «motiv», «motivatsiya», «motivirovka» tushunchalarini izohlang. 2. a. maslouning inson ehtiyojlari ierarxiyasini eslang. 3. motivatsiyaning qanday nazariyalarini bilasiz? 4. motivatsiyani boshqa bilish jarayonlari bilan bog‘liqligini tushuntiring. 5. his-tuyg‘u bilan shaxsning bilish jarayonlari va shaxs xususiyatlari orasidagi bog‘liqlik nimadan iborat? 6. his-tuyg‘uning fiziologik asosi nimadan iborat? 7. his-tuyg‘ular qanday sifatlarga ko‘ra klassifikatsiyalanadi? his-tuyg‘ularni asosiy funksiyalarini va emotsional holat turlarini ayting va tavsiflang. 8. shaxsning affektiv holatlariga misollar keltiring. 9. shaxsning axloqiy, estetik va intellektual hislari deganda nimani tushunasiz? 10. irodaning bilish jarayonlari bilan bog‘liqligi nimada?

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"shaxsning xissiy irodaviy sferasi" haqida

shaxsning xissiy irodaviy sferasi hislar mazmuniga va qo‘zg‘aluvchanligiga qarab bo‘linadi. hislar qo‘zg‘aluvchanligi tezligida, kuchi va davomiyligida namoyon bo‘ladi. tezlik kuchli, sekin; kuchiga ko‘ra kuchli va kuchsiz; barqarorligiga ko‘ra barqaror va beqaror bo‘ladi. kuch va barqarorlik chuqurligiga ko‘ra tasavvurlar, fikrlar, intilishlarga boy bo‘ladi. haqiqiy sevgi – bu chuqur hisdir. kuchi, tezligi, barqarorligiga ko‘ra quyidagi emotsional holatlar ajratiladi. 1. kayfiyat – emotsional holat bo‘lib, u kuchsiz va o‘rtacha barqarorlikda bo‘ladi. kayfiyat xususiyati – noaniqlik, uni yuzaga keltiruvchi sababni ba’zan noaniqligidir. u – ko‘tarinki, yomon, g‘azabli, yaxshi va h.k. bo‘lishi mumkin. 2. ko‘tarinkilik – emotsional holat bo‘lib, u biror-bir maqsadiga intilganda yuzaga keladi....

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (25,7 KB). "shaxsning xissiy irodaviy sferasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: shaxsning xissiy irodaviy sfera… DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram