nokarioz kasalliklari va ularning kimyoviy jarohatlari

DOCX 9 sahifa 46,4 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 46,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

мавзу № 11: тиш чиққандан кейин учрайдиган нокариоз касалликлар. тишларнинг кимёвий жарохатлари. этиологияси. клиникаси, киёсий ташхиси. даволаш ва профилактика. тишларнинг кимёвий жарохатлари тишларнинг эмали ва дентини турли кислоталарнинг маҳаллий таъсири натижасида некрозга учраши мумкин. одатда бундай зарарланиш анорганик (хлорливодородди, азот, сульфит кислотаси) ва бироз камроқ органик кис- лоталар ишлаб чиқарувчи заводдар, корхона ва цехларда узоқ муддат даво- мида ишлаб келаётган ишчиларда касбий касаллик сифатида пайдо бўлади. бу касалликнинг келиб чиқиши биринчи навбатда, кислоталарнинг тиш эмалига бевосита таъсйр этиши билан боғлиқ деб ҳисоблайдилар. бунда тиш қаттиқ тўқималарининг чидамлилиги анча пасаяди. бунинг устига, тишларта тушадиган механик таъсиротлар эмаль ва дентиннинг камайиши, ейилиб емирилишини жадаллаштиради. ишлаб чиқариш жараёнлари турли кисло- таларни қўллаш билан боғлиқ бўлган заводларнинг цехларида ҳавони ичка- ридан тортиб олиш билан уни тозалаб турадиган тегишли вентиляторлар ўрнатилган бўлмаса, ҳавода кислоталардан ажралган чанглар, буғлар, газ- лар ва газга ўхшаш хлорли водородлар ҳамда одам организми учун бошқа зарарли ва хатарли ҳисобланадиган кимёвий моддалар …

2 / 9

кшириб кўришни, унда содир бўладиган ўзгаришларга эътибор қаратишни назардан четда қолдир- масликми тавсия этади. унинг фикрича, бундай ҳолларда оғиз суюқлиги рп- 205книнг пасайиши, ундаги буферли (оралиқ) хусусиятни бузилишига, тоборакамайиб бориб тамом бўлишига ва унинг қайта маъданлаштириш имкони-ятларининг пасайишига олиб келади, бу эса, тиш қаттиқ тўқималарининганчагина ишқаланиб сийқаланиши, ейилиши ва емирилиб кетишига сабаб булади. ҳақиқатдан ҳам г.д. овруцкий ва а.с. япеев (1974)ларнинг маълу- мотларига кўра, бундай касалликка йўлиққан бемор сўлагининг р1г-и 5,8 дан 6,2 гача бўлганлиги аниқланган. бу ҳол эса қатор тадқиқочилар (чурилов а.е., 1972; идиев г.э., 2003 ва бошқалар) томонидан кузатилган ва улар- нинг фикрича, аралаш сўлакдаги бундай ўзгаришлар тиш қаттиқ тўқимала- ри таркибидаги кальций тузларини чиқиб кетиши (декальцинацияланиши)- га сабабчи бўлади. бунга асосланиб муаллифлар кислотали (кимёвий) не- крозни келиб чиқишида сўлакнинг нордонли реакцияси маълум аҳамиятга эга бўлади деган хулосага келганлар. л.р. рубин (1961) соғлом тишларга кислоталар билаи таъсир этиб, улар- да электроқўзғалувчанликнинг, яъни тиш пульпасининг электр токига се- зувчанлигининг …

3 / 9

ев а.с, 1977; васктап т., 1997; соз.а 5.а., уаегтеп е1/ ак, 1999; съгсгск м.с., 2000 ва бошқ), жумладан ўзбекистонда (бекметов м.в., 1983; абдуазимов а.д., 1991; идиев г.э., 2003 ва бошқ.) олиб борилган илмий текшириш ишлари турли кимёвий қайта ишлаш маҳсулотларини ишлаб чиқарадиган заводлар- нинг цехларида маълум муддат давомида ишлаб келаётган ишчиларнинг орга низмида, жумладан уларнинг оғиз бўшлиғидаги аъзо ва тўқималарида турли даража оғир-енгилликдаги патологик ўзгаришлар қаторида тиш қатгиқ тўқи- маларининг некрозга учраши мумкинлигини кўрсатади. м.в. бекметов (1984) аммиак селитраси ва унинг таркибий қисми (ком- понент)лари бўлган аммиак ва азот кислотаси, аммонийлашган суперфос- фат ва сульфат кислотаси ва мураккаб маданий ўғит ҳисобланадиган аммо- фос ишлаб чиқарадиган завод цехларида ишлайдиган ишчиларнинг тишла- рида 10,2+-1,5% дан 28,5+-2,5% гача кимёвий некроз бўлганлиги аниқлан- ган. бу соҳага тааллуқли ўзбекистонда олиб орилган клмий тадқиқотлар ора- сида г.э. идиев (2003) томонидан "навоиазот" ишлаб чиқариш бирлашмаси таркибидаги "органика", "нитрон", "аммиак" заводларида хлорид (ошқо- зон) кислотаси (нсь), сульфат кислотаси …

4 / 9

зот" ишлаб чи- қариш бирлашмасига қарашли заводларнинг ишчилари ишлайдиган асосий цехларнинг бинолари ичидаги ҳаво муҳитида одам организми учун ўта хавф- ли бўлган, юқорида кўрсатилган кислоталар ва айниқса касалланиш хавф- хатарини янада кўпроқ ошишига сабабчи бўладиган бир неча бундай зарар- ли кимёвий моддаларнинг бир вақтнинг ўзида булиши ва тўпланиши нати- жасида, улардан ажралган буғлар ва уларга ўхшаш бўлган зарарли кимёвий моддаларнинг одам организмига зарар бермайдиган - охирги ижозат этили- ши мумкин бўлган чегараси (рус тилида пдк-си)дан бир неча марта кўп тўпланиб қолганлиги оқибатида нафас олинадиган ҳавонинг ифлосланиб қолганлигини, у ерларда микроиқлимнинг ёмонлашганлигини аниқлади. чунончи, "органика" заводининг ҳаво муҳитида хлорид кислотаси, сульфат кислотаси, метилэтилакрилат (мэа), аммиак (газ), углерод (ii) оксиди, ис гази, нитрит гази, сирка кислотаси (сн,соон), каби кимёвий молдалар- нинг борлиги, бунда аммиак ва ис гази кабилар концентрацияларининг пдк- сидан 1,5-2 марта, "нитрон" заводида нитрилакрил кислотаси, метилакркл кислотаси, метил-чумоли кислотаси (сн^он) ва бошқа аэрозолларнинг борлиги, бунда сн3он концентрациясининг пдк-сидан 1,1-1,5 марта, …

5 / 9

да тиш қаттиқ тўқималари кимёвий некрозга учрар экан. тишларнинг бундай касалликларида эмаль мўрт бўлиб, арзимаган меха- ник таъсирот таъсирида алохида бўдакчаларга бўлиниб синиб кстадиган булиб қолади . тиш қаттиқ тўқималарянинг кислотали некрозга чалинишида, ҳали бу- тунлигинииг бузилганлиги кўзга ташланмайдиган тишларда бу касалликнинг дастлабки клиник аломати, белгиси сифатида пайдо бўладиган қ а м а - ш и ш, карахтлик ҳолатининг келиб чиқиш сабаблари, тараққий этиш ме- хапизмлари, унинг моҳияти ва энг муҳими, уни даволаб бартараф этиш чора-тадбирлари ҳақида стоматология соҳасига тааллуқли ҳозирги замон ада- бисгларида тегишли маълумотлар йўқ даражада. ҳаттоки, стоматология ин- ститут (университет)ларида ва медицина институг (университет)лари тарки- бидаги стоматология факультетларида таҳсил оладиган талаба ва толиблар, яьии бўлажак врач-стоматологлар учун е.в. боровский ва ҳаммуаллифлар гомонидан рус тилида ёзилган ва дарслик сифатида тавсия этилган, бир неча марта (1982-2003) қайта нашр қилинган "терапевтическая стоматоло- гия" китобида "кислотали некроз" тўғрисида берилган маглумотларда тиш қамашиши касалликнинг дастлабки аломатларидан бири сифатида пайдо бўлиши қайд этилган, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nokarioz kasalliklari va ularning kimyoviy jarohatlari" haqida

мавзу № 11: тиш чиққандан кейин учрайдиган нокариоз касалликлар. тишларнинг кимёвий жарохатлари. этиологияси. клиникаси, киёсий ташхиси. даволаш ва профилактика. тишларнинг кимёвий жарохатлари тишларнинг эмали ва дентини турли кислоталарнинг маҳаллий таъсири натижасида некрозга учраши мумкин. одатда бундай зарарланиш анорганик (хлорливодородди, азот, сульфит кислотаси) ва бироз камроқ органик кис- лоталар ишлаб чиқарувчи заводдар, корхона ва цехларда узоқ муддат даво- мида ишлаб келаётган ишчиларда касбий касаллик сифатида пайдо бўлади. бу касалликнинг келиб чиқиши биринчи навбатда, кислоталарнинг тиш эмалига бевосита таъсйр этиши билан боғлиқ деб ҳисоблайдилар. бунда тиш қаттиқ тўқималарининг чидамлилиги анча пасаяди. бунинг устига, тишларта тушадиган механик таъсиротлар эмаль ва дентинни...

Bu fayl DOCX formatida 9 sahifadan iborat (46,4 KB). "nokarioz kasalliklari va ularning kimyoviy jarohatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nokarioz kasalliklari va ularni… DOCX 9 sahifa Bepul yuklash Telegram