usmoniylar imperiyasi davrining islohotlari

DOCX 6 sahifa 35,1 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 35,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

усмонийлар империясида xviii аср орихи -xix асрда ислоҳотлар даври. режа : 1. усмонийлар жамияти. салим iii ислоҳотлари. 2. махмуд ii ислоҳотлари. 3. миср муаммоси ва буюк давлатларнинг яқин шарқда таъсир этиш учун кураши. 4. 1853-1856 йилларда қрим уруши ва париж шартномаси. 5. танзиматнинг иккинчи даври. 6. либерал-конституцион ҳаракат «янги усмонийлар» жамиятининг ташкил топиши. xviii аср охирида турк феодализми ўз етуклигига эришди. жамиятнинг ўсиш даражаси секинлади. иктисодда тўхтаб қолиш юз берди. иқтисодий қийинчиликлар сиёсий қийинчиликлар билан уланиб кетди. тимариот тузумини барбод бўлиши аввалги давлат тартиби асосларини йўққа чиқарди. марказий ҳокимият кучсизланди, сепаратизм кучайди. султон ҳокимиятини кучсизланиши нафақат унинг чекка вилоятларида сезиларди. анатолия ва болқоннинг кўп қисми таъсири кучли бўлган аенлар таъсирига тушиб қолди: али пошшо янин, осмон пазвант ўғли. улар деярли мустақил ҳукмронларга айланди. истанбул сиёсий аҳвол ҳам оғир эди. янги амалдорларни юқори лавозимларга чиқиши кекса сарой задоганларида нафрат уйғотарди. ҳарбий кучсизлик сиёсий парокандаликни туғдирди. xviii аср ii ярмида россиядан мағлуб …

2 / 6

и эди. болқондаги турк мулклари ҳақида вена ҳам ўз режаларига эга эди. давлатнинг сиёсий иқтисодий ривожини кўтариш мақсадида султон салим iii (1789--1807) кўплаб ислоҳотлар чиқарди. ушбу ислоҳотлар низоми жадид (тузилишни янгилаш) номини олди. мақсад кучли ва ҳарбий томондан қудратли армия марказий ҳокимиятни мустаҳкамлаши лозим эди. 1792 - 1793 йиллари салим iii «сарой ўқчилари» корпусини тузиш ҳақида фармон берди. шарт бўлган ҳарбий ўқув, кучли интизом, янги флот қурилиши зобитлар ва ҳарбий инженерлар тайёрлаш учун мактаблар очиш. ҳарбий ислоҳотларни ўтказиш учун мутахассислар чақирилди. армияни қайта тикланиши ҳарбий заводлар ишлаб чиқарилишни кўпайтириш, янгиларини қуриш, мис конларини топиш, кемасозлик корхоналарини қуришни талаб қиларди. шунинг учун аҳолига янги солиқлар солинди. молия тузуми қайта кўриб чиқилди, кўплаб тимар мулклари давлат ихтиёрига ўтказилди. ислоҳотларни амалга ошиши фақат дастлабки йилларда яхши кетди. кейин 1806 йили яничарлар исёнидан қўрққан салим iii янги корпусни тарқатиб юборди. 1807 йили тахтда қолиш мақсадида барча ислоҳотлардан воз кечди. ислоҳотларни мағлубити ҳам ички ҳам …

3 / 6

сабаб 1807-1809 йиллардаги тинчлик келишувлари бажарилмади. 1812 йили бухарест тинчлик шартномаси тузилиб россияга бессарабия, кавказ ортининг қатор районлари, ажар тоғлари ва қора денгизгача бўлган ҳудудлар берилди. россиянинг молдавия ва валахия устидан хомийлиги тан олинди. порта сербияга ички автономия беришга рози бўлди. серблар намунаси болқоннинг бошқа халқларини ҳам турк зулмига қарши курашга чорлади. 1821 йили болқоннинг қатор районларида яширин ташкилот «филики этерия» (дўстона уюшма) томонидан тайёрланган туркларга қарши чиқишлар бошланди. унинг ташкилотчиси валахиядаги румин кўнгиллиларига бошчилик қилган тудор владимрски эди. «филики этерия»нинг раҳбарларидан бири а. ипсиланти 1821 йили молдавияда туркларга қарши ҳаракатларни бошлади. шу даврда юнонистонда қўзғолон кўтарилди. 1821 йил апрелида кўтарилган қўзғолон болқон ярим оролининг кўп қисмига тарқалди. махмуд ii диний фанатизмга куч бериб газавот эълон қилди. мустақил ҳолда юнонистондаги қўзғолонни бостира олмаган султон миср пошоси муҳаммад алидан ёрдам сўради. у ўз давлатининг мустақил ҳукмронига айланган эди. ёрдам эвазига у ўзига сурия ва крит оролини бошқариш ҳуқуқини олди. сон жиҳатдан …

4 / 6

озод қилинган грузин ва арман вилоятларини ўзига қўшиб олди. бўғозларда кемалар қатнови ҳуқуқини қўлга киритди. порт сербияга автономия беришга, молдовия ва валахия автономиясини кенгайтиришга ваъда берди. юнонистон ҳам мустақил қиролликка айланди. махмуд ii румелия ва анатолиядаги феодал сепаратизмга қарши курашдан бошлади. шундан сепарат раҳбарлардан бири али пошо янин эди. лекин унинг қаршилигини 1822 йилга келибгина енгишга эришилди. сабаб: яничарларнинг ўта паст ҳарбий тайёргарлиги. юнонлар қўзғолони даврида яничарлар обрўси янада тушириб юборилди. 1826 йили султон олий руҳонийлардан янги доимий қўшин тузишга розилик олди. (эшкенжи) миср зобитлари армияга раҳбарлик қилишди. бирок, ушбу фармон қарши жавоб реакциясини келтириб чиқарди: яничарлар бош кўтарди ва буюк вазир саройларини вайрон қилди. махмуд қурол ёрдамида яничарлар корпусини йўқ қилди. 30 йиллар бошига келиб порт румения ва анатолиидаги йирик аъёнларни енгишга эришди. 30 йиллар давомида давлат, маъмурий, молия, ҳуқуқ, маданият соҳаларида қатор янгиланишлар ўтказилди. энг муҳими сипоҳилар системасини батамом йўқ қилиниши бўлди. 113 қисми шахсий мулкка, асосий тимарлар …

5 / 6

муҳаммад алини султон вассалидан деярли мустақил ҳукмрон бўлишга имкон берди. муҳаммад алининг миср раҳбарлигида йирик империя тузиш ғояси усмонийлар билан тўқнашувга олиб келди. муносабатларни кучайишига францияни аралашуви ҳам сабаб бўлди. франция миср ёрдамида яқин шарқда ўз позицияларини мустаҳкамлаб олмоқчи эди. 1831 йили ҳарбий ҳарақатлар бошланди, лекин қайта тиклаш тугалланмагани сабаб султон урушга тайёр эмас эди. 1832 йил декабрида конияда султон қўшинини енган мисрликлар истанбулга қараб юришди. султон франциядан ёрдам сўради. олди англия ва австрия ҳам рад жавобини берди. фақат россия ёрдам қўлини чўзди. николай i фармони билан 1833 йил февралида босфорга рус эскадраси кириб келди ва тезда ункяр - искелесида 8 йил муддатга шартнома тузди. россия истанбулни ички ва ташқи душманлардан ҳимоя қилишни ўз бўйнига олди. истанбул эса россияга хавф туғилганда бошқа давлат кемалари учун бўғозларни беркитиб қўйишни ўз зиммасига олди. шу тариқа россия усмонийларга ўз тасирини ўтказиш учун имкон туғилди. 1838 йили инглизлар турк-инглиз конвенциясини имзоланишига эришдилар. ушбу конвенцияга …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"usmoniylar imperiyasi davrining islohotlari" haqida

усмонийлар империясида xviii аср орихи -xix асрда ислоҳотлар даври. режа : 1. усмонийлар жамияти. салим iii ислоҳотлари. 2. махмуд ii ислоҳотлари. 3. миср муаммоси ва буюк давлатларнинг яқин шарқда таъсир этиш учун кураши. 4. 1853-1856 йилларда қрим уруши ва париж шартномаси. 5. танзиматнинг иккинчи даври. 6. либерал-конституцион ҳаракат «янги усмонийлар» жамиятининг ташкил топиши. xviii аср охирида турк феодализми ўз етуклигига эришди. жамиятнинг ўсиш даражаси секинлади. иктисодда тўхтаб қолиш юз берди. иқтисодий қийинчиликлар сиёсий қийинчиликлар билан уланиб кетди. тимариот тузумини барбод бўлиши аввалги давлат тартиби асосларини йўққа чиқарди. марказий ҳокимият кучсизланди, сепаратизм кучайди. султон ҳокимиятини кучсизланиши нафақат унинг чекка вилоятларида сезиларди. анатолия ва болқо...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (35,1 KB). "usmoniylar imperiyasi davrining islohotlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: usmoniylar imperiyasi davrining… DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram