usmoniylar imperiyasi xvii- xviii asrlarda

DOC 6 стр. 66,5 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 66,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

usmoniylar imperiyasi xvii asrning ii yarmi - xviii asrda reja : 1. usmoniylar jamiyati yangi davr boshida. 2. xvii asrning ikkinchi yarmi -xviii asrda feodallarga qarshi kurash. 3. kyopryul - islohotlari. 4. ijtimoiy hayotdagi yangi yo'nalishlar. 5. xviii asrda usmoniylar imperiyasida o'zgarishlarga urinishlar. 6. xviii asrda sulton hokimiyatining susayishi. 7. xviii asrning ii yarmida turkiyaning xalqaro ahvoli. usmoniy sultonlarning evropa, osiyo, afrika mamlaqatlari xalqlari ustidan hukmronligi harbiy kuch qudrat sababli edi. imperiya viloyatlari o'rtasidagi ichki aloqalar xalqlarning ijtimoiy-iqtisodiy, etnik, diniy hayotdagi farqlari sababli chidamsiz edi. usmoniylarning harbiy, feodal tartibotini zulmi, istibdodi rivojlangan xalqlarning xo'jalik va madaniy rivojini to'xtatar edi. ayniqsa musulmon bo'lmagan greklar, armanlar, serblar, bolgar va boshqa xalqlar og'ir ahvolda edi. shu bilan birga evropa davlatlari rivojini imperiyadagi turg'unlik sabab deb bo'lmaydi. xvi asr ii yarmida imperiyada etuk feodal munosabatlarga mos jamiyat siyosiy tuzum shakllana boshladi. bu jarayon xviii asr oxiriga kadar davom etdi. dastlab yangi elementlar usmoniylar istitutlarining …

2 / 6

ega edi. lekin yirik savdogarlarning musulmon emasligi usmoniy savdogarlarni ikki yo'l orasida ushlab turardi. shaxsiy kafillik va savdo molini kafilligi yo'qligi savdogarlarning tashabbuskorligiga yo'l qo'ymasdi. moliyaviy holatdagi qiyinchiliklar xazinaga tushayotgan soliq miqdorini kamayishi bilan ham ifodalanardi. rayyatning ijtimoiy ahvolini yomonlashuvi agrar munosabatlar tufayli va dehqonlarning erdan foydalanishi huquqlarini yo'qolishi erkin huquqiy munosabatlardan (davlat-rayya) xususiy huquqiy (er egasi - rayya) sohaga o'tishiga sabab bo'ldi. ushbu holat yirik er egalarining qo'shimcha mahsulotni egallab olishiga imkon berdi. davlat daromadlarining kamayishi qimmatbaho metallar etishmasligiga olib keldi. xvii asr oxirida davlat daromadga nisbatan 1,5 barobar ko'p chiqish qildi. byudjet defitsiti 200 million aqchaga etdi. kumushning etishmasligidan daromat qilish maqsadida evropalik savdogarlar foydalanib qolishdi. imperiya qalbaki pullarga to'lib ketdi. aqcha darajasi tushib bordi. aqcha darajasini ushlab qolish uchun port yirik kumush tangalar va piastrni (120 aqcha) muomilaga chiqardi. soliqlarning barcha turi ortdi. badal to'lash sistemasi va feodal zulmi kuchaydi. davlat soliqlarining yig'ilishi savdogar orqali badalga berilardi. …

3 / 6

i qoplamoqchi bo'ldi. feodallar zulmi, ekspluatatsiyaning kuchayishi, moliyaviy ahvolni og'irlashuvi usmoniylar imperiyasiga qarshi chiqishlarga sabab bo'ldi. ariza va iltimoslar kabi sust chiqishlar bilan birga dehqonlar ochiqdan ochiq bo'ysunmaslikka harakat qilishdi. soliqlarni to'lashdan bosh tortishdi, sulton amaldorlarini o'ldirishdi. usmoniylar imperiyasida ikki xil chiqishlar ko'rinadi: dehqonlarni qishloqlardan ketib qolishi va talash ko'rinishidgi qurolli kurash. tinch yo'llar bilan o'z turmush sharoitini yaxshilay olmagan dehqonlar qo'lga qurol olishdi. ayniqsa 1689 yil makedoniyada dehqonlarning karposha boshchiligidagi qo'zg'oloni yirik bo'ldi. odatda qishloq aholisining qurolli chiqishi talash ko'rinishida edi. dehqonlar o'rmon va tog'larga chiqib anatoliya va rumeliyani qo'rquvda ushlab turdi. ular timar egalarini o'ldirar, ularning mol mulkini talar uylariga o't qo'yar, qishloq ho'jalik uskunalarini yo'q qilishar, chorvani olib ketar va boshqa dehqonlarni o'ziga ergashtirardi. ular soliq yig'uvchilarga hujum qilardilar . bolqondagi ushbu harakatlar keng tus olib, tabaqaviy va milliy ozoddik kurashiga aylanib gayduklar harakatiga asos bo'ldi. shaharlarda ham chiqishlar bo'ldi. iqtisodiy qiyinchiliklar, siyosiy ahvolni og'irlashuvi hukmron tabaqani …

4 / 6

lar jangovarligiga salbiy ta'sir etdi. armiyani shaharlik hunarmand va savdogarlar bilan to'ldirilishi ham foyda bermadi. 1645 yili venetsiantslar bilan krit oroli uchun kurash boshlandi. ushbu kurash yigirma yil davom etdi oxir oqibat turklar orolni olgan bo'lsada, ular ko'plab qo'shindan ajrab yirik moliyaviy yo'qotishlarga uchradi. 1672-1676 yili polsha bilan, 1676-1681 yillari rossiya bilan bo'lgan urushlarda usmoniylar o'zlarining asosiy maqsadi qilib ukrainani tanladilar. ichki nizolar sabab polsha portga ukrainaning bir qismi va komenets-podolsk qal'asini berdi. lekin chap qirg'oq ukraina rossiya tarkibida edi va uni turkiya egallay olmadi. 1681 yili bogchasaroyda tinchlik shartnomasi tuzilib usmoniylar imperiyasi va rossiya chegarasi etib dnepr belgilandi, lekin kiev va uning atrofidagi hududlar rossiyada qoldi. 1683 yili turkiya-avstriya urushi boshlandi. sabab etib vengerlarning imre tekeli boshchiligida sultonga yordam so'rab qilgan murojaati bo'ldi, ikki oy mobaynida vengerlar shaharni himoya qildi. polsha qiroli yan sobesskiy 25 ming qo'shin bilan avstriyaliklarga yordamga keldi. 1683 yil 12 sentyabrda turklar mag'lubiyatga uchradi. ushbu …

5 / 6

ossiya azovni va unga yaqin hududlarni egalladi. xvi asr ii yarmida usmoniylar jamiyatida ijtimoiy tuzilishda katta qiyinchiliklar tug'ildi. imperiya hukmronlari o'z hokimiyatini mustahkamlash uchun mutaxassislik, diniy, etnik va madaniy farqlarni xalqlar orasida belgilay boshladi. ba'zi avtonomiyalarga ichki boshqaruvda, huquqiy va soliq bo'yicha qarama-qarshiliklarni vujudga keltirdilar. agrar munosabatlarning qayta qurilishi turli toifadagi aholi o'rtasidagi avvalgi farqni saqlash imkonini yo'qotdi. sulton va feodallar soliq imtiyozlari bo'yicha holatlarni quvvatlashni to'xtatishdi. natijada musulmon va musulmon bo'lmagan ma'lum toifalar, er egalarining va natijada feodal qaram dehqonlarning shakllanishiga sabab bo'ldi. qochoq dehqonlar hisobiga shahar aholisi soni oshdi. hunarmandlar tarkibini o'zgarishiga boshqa bir holat yanichar va boshqa askarlarning sulton armiyasining kasb uyushmalariga kirib kelishi pulga bo'lgan ehtiyoj yanicharlarni hunar va savdoga murojaat qilishga mujbur qildi. ularning yanicharlar bilan yaqinlashishi boshqa hunarmanddarga ham foydali edi. chunki ular o'z ismlarini ushbu korpus askarlari qatoriga qo'shishar edi. bunday kadam ba'zi soliqlardan qutilishiga va tsex ustalari va shahar hokimiyatlari bilan munosabatiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "usmoniylar imperiyasi xvii- xviii asrlarda"

usmoniylar imperiyasi xvii asrning ii yarmi - xviii asrda reja : 1. usmoniylar jamiyati yangi davr boshida. 2. xvii asrning ikkinchi yarmi -xviii asrda feodallarga qarshi kurash. 3. kyopryul - islohotlari. 4. ijtimoiy hayotdagi yangi yo'nalishlar. 5. xviii asrda usmoniylar imperiyasida o'zgarishlarga urinishlar. 6. xviii asrda sulton hokimiyatining susayishi. 7. xviii asrning ii yarmida turkiyaning xalqaro ahvoli. usmoniy sultonlarning evropa, osiyo, afrika mamlaqatlari xalqlari ustidan hukmronligi harbiy kuch qudrat sababli edi. imperiya viloyatlari o'rtasidagi ichki aloqalar xalqlarning ijtimoiy-iqtisodiy, etnik, diniy hayotdagi farqlari sababli chidamsiz edi. usmoniylarning harbiy, feodal tartibotini zulmi, istibdodi rivojlangan xalqlarning xo'jalik va madaniy rivojini to'xtatar edi. ay...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOC (66,5 КБ). Чтобы скачать "usmoniylar imperiyasi xvii- xviii asrlarda", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: usmoniylar imperiyasi xvii- xvi… DOC 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram