usmoniy imperiyasida xviii asr oʻrta-xix asr boshlarida islohotlar davri

DOC 6 стр. 63,0 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 63,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

usmoniylar imperiyasida xviii asr orixi -xix asrda islohotlar davri. reja : 1. usmoniylar jamiyati. salim iii islohotlari. 2. maxmud ii islohotlari. 3. misr muammosi va buyuk davlatlarning yaqin sharqda ta'sir etish uchun kurashi. 4. 1853-1856 yillarda qrim urushi va parij shartnomasi. 5. tanzimatning ikkinchi davri. 6. liberal-konstitutsion harakat «yangi usmoniylar» jamiyatining tashkil topishi. xviii asr oxirida turk feodalizmi o'z etukligiga erishdi. jamiyatning o'sish darajasi sekinladi. iktisodda to'xtab qolish yuz berdi. iqtisodiy qiyinchiliklar siyosiy qiyinchiliklar bilan ulanib ketdi. timariot tuzumini barbod bo'lishi avvalgi davlat tartibi asoslarini yo'qqa chiqardi. markaziy hokimiyat kuchsizlandi, separatizm kuchaydi. sulton hokimiyatini kuchsizlanishi nafaqat uning chekka viloyatlarida sezilardi. anatoliya va bolqonning ko'p qismi ta'siri kuchli bo'lgan aenlar ta'siriga tushib qoldi: ali poshsho yanin, osmon pazvant o'g'li. ular deyarli mustaqil hukmronlarga aylandi. istanbul siyosiy ahvol ham og'ir edi. yangi amaldorlarni yuqori lavozimlarga chiqishi keksa saroy zadoganlarida nafrat uyg'otardi. harbiy kuchsizlik siyosiy parokandalikni tug'dirdi. xviii asr ii yarmida rossiyadan mag'lub …

2 / 6

zishni istar, rossiyani usmoniylar imperiyasini bo'lishi va qora dengiz bo'g'ozlarini egallash rejalariga qarshi edi. bolqondagi turk mulklari haqida vena ham o'z rejalariga ega edi. davlatning siyosiy iqtisodiy rivojini ko'tarish maqsadida sulton salim iii (1789--1807) ko'plab islohotlar chiqardi. ushbu islohotlar nizomi jadid (tuzilishni yangilash) nomini oldi. maqsad kuchli va harbiy tomondan qudratli armiya markaziy hokimiyatni mustahkamlashi lozim edi. 1792 - 1793 yillari salim iii «saroy o'qchilari» korpusini tuzish haqida farmon berdi. shart bo'lgan harbiy o'quv, kuchli intizom, yangi flot qurilishi zobitlar va harbiy injenerlar tayyorlash uchun maktablar ochish. harbiy islohotlarni o'tkazish uchun mutaxassislar chaqirildi. armiyani qayta tiklanishi harbiy zavodlar ishlab chiqarilishni ko'paytirish, yangilarini qurish, mis konlarini topish, kemasozlik korxonalarini qurishni talab qilardi. shuning uchun aholiga yangi soliqlar solindi. moliya tuzumi qayta ko'rib chiqildi, ko'plab timar mulklari davlat ixtiyoriga o'tkazildi. islohotlarni amalga oshishi faqat dastlabki yillarda yaxshi ketdi. keyin 1806 yili yanicharlar isyonidan qo'rqqan salim iii yangi korpusni tarqatib yubordi. 1807 yili …

3 / 6

o'zg'olon salim iii ni og'ir ahvolga solib qo'ydi. islohotlar tarafdori sifatida u qo'zg'olonni maqullab olishdi. ayni damda istanbul frantsuz diplomatiyasi rossiya turkiya urushi davom etishi uchun harakat qilardilar. shu sabab 1807-1809 yillardagi tinchlik kelishuvlari bajarilmadi. 1812 yili buxarest tinchlik shartnomasi tuzilib rossiyaga bessarabiya, kavkaz ortining qator rayonlari, ajar tog'lari va qora dengizgacha bo'lgan hududlar berildi. rossiyaning moldaviya va valaxiya ustidan xomiyligi tan olindi. porta serbiyaga ichki avtonomiya berishga rozi bo'ldi. serblar namunasi bolqonning boshqa xalqlarini ham turk zulmiga qarshi kurashga chorladi. 1821 yili bolqonning qator rayonlarida yashirin tashkilot «filiki eteriya» (do'stona uyushma) tomonidan tayyorlangan turklarga qarshi chiqishlar boshlandi. uning tashkilotchisi valaxiyadagi rumin ko'ngillilariga boshchilik qilgan tudor vladimrski edi. «filiki eteriya»ning rahbarlaridan biri a. ipsilanti 1821 yili moldaviyada turklarga qarshi harakatlarni boshladi. shu davrda yunonistonda qo'zg'olon ko'tarildi. 1821 yil aprelida ko'tarilgan qo'zg'olon bolqon yarim orolining ko'p qismiga tarqaldi. maxmud ii diniy fanatizmga kuch berib gazavot e'lon qildi. mustaqil holda yunonistondagi qo'zg'olonni …

4 / 6

on ultimatumni rad etdi. evropa davlatlari o'rtasidagi qarama-qarshiliklar ularni ittifoq tuzumlariga xalaqit beradi deb ishongan sulton doimiy armiya tuzishga kirishdi. yunoniston takdirini faqat 1828 - 1829 yillardagi rossiya-turkiya urushi hal qildi. 1829 yil sentyabrida andrianopol shartnomasi tuzilib unga ko'ra rossiya urush davrida ozod qilingan gruzin va arman viloyatlarini o'ziga qo'shib oldi. bo'g'ozlarda kemalar qatnovi huquqini qo'lga kiritdi. port serbiyaga avtonomiya berishga, moldoviya va valaxiya avtonomiyasini kengaytirishga va'da berdi. yunoniston ham mustaqil qirollikka aylandi. maxmud ii rumeliya va anatoliyadagi feodal separatizmga qarshi kurashdan boshladi. shundan separat rahbarlardan biri ali posho yanin edi. lekin uning qarshiligini 1822 yilga kelibgina engishga erishildi. sabab: yanicharlarning o'ta past harbiy tayyorgarligi. yunonlar qo'zg'oloni davrida yanicharlar obro'si yanada tushirib yuborildi. 1826 yili sulton oliy ruhoniylardan yangi doimiy qo'shin tuzishga rozilik oldi. (eshkenji) misr zobitlari armiyaga rahbarlik qilishdi. birok, ushbu farmon qarshi javob reaktsiyasini keltirib chiqardi: yanicharlar bosh ko'tardi va buyuk vazir saroylarini vayron qildi. maxmud qurol yordamida …

5 / 6

o'lindi. ularning boshida tayinlanuvchi amaldorlar turardi. evropa uslubida vazirliklar tashkil etildi, muhammad aliga taqlidan maxmud ii oliy ilk ta'limi uchun qator kadamlar qo'ydi. usmoniy diplomatlar tayyorlash uchun idora ochildi. poytaxtda meditsina bilim yurti, umumiy harbiy va dengiz injenerligi bilim yurtlari ochildi. usmoniy fuqarolar hayot tarziga ham evropa odatlari kirib keldi. usmoniylar imperiyasi ustidan to'liq hukmron bo'la olmasligi muhammad alini sulton vassalidan deyarli mustaqil hukmron bo'lishga imkon berdi. muhammad alining misr rahbarligida yirik imperiya tuzish g'oyasi usmoniylar bilan to'qnashuvga olib keldi. munosabatlarni kuchayishiga frantsiyani aralashuvi ham sabab bo'ldi. frantsiya misr yordamida yaqin sharqda o'z pozitsiyalarini mustahkamlab olmoqchi edi. 1831 yili harbiy haraqatlar boshlandi, lekin qayta tiklash tugallanmagani sabab sulton urushga tayyor emas edi. 1832 yil dekabrida koniyada sulton qo'shinini engan misrliklar istanbulga qarab yurishdi. sulton frantsiyadan yordam so'radi. oldi angliya va avstriya ham rad javobini berdi. faqat rossiya yordam qo'lini cho'zdi. nikolay i farmoni bilan 1833 yil fevralida bosforga rus eskadrasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "usmoniy imperiyasida xviii asr oʻrta-xix asr boshlarida islohotlar davri"

usmoniylar imperiyasida xviii asr orixi -xix asrda islohotlar davri. reja : 1. usmoniylar jamiyati. salim iii islohotlari. 2. maxmud ii islohotlari. 3. misr muammosi va buyuk davlatlarning yaqin sharqda ta'sir etish uchun kurashi. 4. 1853-1856 yillarda qrim urushi va parij shartnomasi. 5. tanzimatning ikkinchi davri. 6. liberal-konstitutsion harakat «yangi usmoniylar» jamiyatining tashkil topishi. xviii asr oxirida turk feodalizmi o'z etukligiga erishdi. jamiyatning o'sish darajasi sekinladi. iktisodda to'xtab qolish yuz berdi. iqtisodiy qiyinchiliklar siyosiy qiyinchiliklar bilan ulanib ketdi. timariot tuzumini barbod bo'lishi avvalgi davlat tartibi asoslarini yo'qqa chiqardi. markaziy hokimiyat kuchsizlandi, separatizm kuchaydi. sulton hokimiyatini kuchsizlanishi nafaqat uning chekka vil...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOC (63,0 КБ). Чтобы скачать "usmoniy imperiyasida xviii asr oʻrta-xix asr boshlarida islohotlar davri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: usmoniy imperiyasida xviii asr … DOC 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram