matyoqub qo‘shjonovning ilmiy-ijodiy yo‘li

DOCX 10 sahifa 25,1 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 25,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

reja: 1. matyoqub qo‘shjonovning ilmiy-ijodiy yo‘li. 2. qodiriyshunoslik sahifalaridagi yog‘dular. 3. oybek ijodi tanqidchi nigohida. 4. a.qahhor ijodining tolmas tadqiqotchisi. 5. matyoqub qo‘shjonovning portretnavislik mahorati. 6. ozod sharafiddinov adabiy-tanqidiy faoliyati va uning o'rganilishi haqida. 7. she’riyatning zukko tanqidchisi. 8. adabiy portret janri rivojida munaqqidning o‘rni. 9. cho’lpon ijodining tadqiqotchisi va jonkuyar targ‘ibotchisi. 10. mohir qahhorshunos olim. bizga taqdir ikki buyuk tanqidchi - ozod sharafiddinov va matyoqub qo‘shjonovni nasib ctdi. ulaming har ikkovi ham ijodini jasorat bilan boshlab, o‘ziga xos ravishdagi jasorat bilan tugatdilar. agar jahon adabiy tanqidchiligi antologiyasi chop etilsa, ularning har ikkovi ijodidan namunlar kiritilsa, har tomonlama adolatli ish bo'lur edi. m.qo‘shjonov turkmanistonning toshhovuz tumanidagi hallang qishlog‘ida 1918-yilning 5- mayida cho‘pon oilasida tug‘ildi. to‘liqsiz o‘rta ma’lumot olgandan so‘ng choijo'ydagi o‘qituvchilar tayyorlash bilim yurti va qisqa muddat pedagogika institutida tahsil oldi. 1942-yilgacha toshhovuzdagi o‘rta maktabda o‘zbek tili va adabiyotidan dars berdi. ikkinchi jahon urushida qatnashib, chapdast snayper sifatida jang qildi. …

2 / 10

ni namoyon eta bordi. 0‘z asarlarida ijodkorlar badiiy mahorati masalasiga ko‘proq diqqatini qaratdi. uning tadqiqotlarida xulosa chiqarishga nisbatan asarni xolisona, aniq tahlil qilib, o'quvchi muhokamasiga havola etish xususiyati ustundir. olimning dastlabki bosqich ijodida oybek romanlaridagi shakl va mazmun birligi masalasiga sotsialistik realizm nuqtayi nazaridan yondoshilgan bo’llsa-da, umuman, o‘zbek adiblari ijodiga maxsus shu muammo - adabiyot va estetikaning eng muhim masalalaridan biriga maxsus yondashuv m.qo‘shjoncvning shu maqotolaridan boshlandi, deyish mumkin. olimning «ma’no ya mezon» (1974), «mohiyat va badiiyat» (197?). rus tilidagi «talant qirralari» (1975). «oybek» (1976), «mahorat mas’uliyati» (1977) nomli kitoblari hozirgi o‘zbek adabiyotshunosligi va tanqidchiligining prinsipial yutuqlari bo‘lib qoldi. «ma’no va mezon», «talant qirralari» kitoblari hamza nomidagi resputíika davlat mukofotiga sazovor bo‘ldi. olimga «o’zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi» degan yuksak unvon berildi (1978). 0‘zbekiston fanlar akademiyasúiing muxbir (1979) va 2000-yildan haqiqiy a’zoligiga saylandi. m .qo‘shjonov mahoratiga xos fazilat shundaki, u badiiy asarni tahlilida sof ilmiy akademizm usulini qoilamaydi, o‘quvchi zavqlanib …

3 / 10

bilangina emas, balki san’atkor ko'zi bilan ham qarashning, ilmiy tafakkurini badiiy tafakkur bilan dialektik aloqada olib borish»ning go‘zal namunasi bo‘ldi. xx asr o‘zbek adabiyotshunosligining tarkibiy qismi - qahhorshunoslikni ham m.qo'shjonov tadqiqotlarisiz tasawur etish qiyin. u a.qahhorning deyarli barcha asarlarini, ulardagi estetik tamoyillarni keng planda, yangilanib borayotgan fikrlar asosida yangicha uslubda tahlil qildi. bu hol a.qahhorning ijodiy individualligini, ya’ni a.qodiriy, oybek va boshqa yirik nosirlar ijodidan farq qiladigan qirralarini to‘laroq gavdalantirish imkonini berdi. bu, o‘z navbatida, tadqiqotchini adib mahoratini chuqur va teran tadqiq qilish yo‘lida jiddiy izlanishlarga undadi. «adashganlar fojiasi» deb atalgan tadqiqot a.qahhor ijodini, mahorat sirlarini o‘rganish yo‘lidagi ana shunday izlanishlar natijasi bo‘ldi. m.qo'shjonovning “mahorat sirlari” (1968) nomli asarida a. qahhoning epik asarlari yuksak did bilan tahlil qilindi. adib haqida navbatdagi “hayot va nafosat” (1970) kitobida yozuvchining hikoyanavislik san’ati va dramatik asarlari o'rganildi. mustaqillik yillarida olim shu davrgacha yaratilgan ayrim asarlarini istiqlol mafkurasi asosida qaytadan ko‘rib chiqdi. hujjatli, avtobiografik asosdagi …

4 / 10

qon yaqinidagi oxunqaynarda xizmatchi oilasida tug‘ildi. bolaligidan toshkentda yashadi. ziyrak va qobiliyatli bo’lajak tanqidchi 14-o‘rta maktabni oltin medal bilan tugatdi. 0‘rta osiyo davlat universitetining filologiya fakultetida o qidi. m.gorkiy nomidagi jahon adabiyoti instituti aspiranturasida tahsil oldi. 0‘zbek poemalari ustida qunt bilan ijodiy ish olib horib, «hozirgi o'zbek sovet poemalari» degan mavzuda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. xx asming 90-yillarigacha o‘zi tahsil olgan - toshkent davlat universitcti (hozirgi 0‘zm u) filologiya fakultetining o‘zbek adabiyoti kafedrasida ishladi. so‘ng «sharq» matbaa konserni hamda «tafakkur» jurnalining tashkilotchi va yetakchilaridan biri sifatida faoliyat ko'rsatdi. so‘ngra 1997-yilda tashkil etilgan «jahon adabiyoti» jurnalining bosh muharriri lavozimiga tayinlandi. 1970-yili «ïstoriya uzbekskoy sovetskoy literaturi* nomli yirik asar uchun bir guruh adabiyotshunos olimlar qatori o.sharafiddinov ham beruniy nomidagi o‘zbekiston davlat mukofotiga sazovor bo‘idi. mustaqillik yillarida olimning serqirra va qizg‘in faoliyati munosib taqdirlandi. hukumatimizning qator orden va medallariga loyiq topildi. 2002-yilda esa 0‘zbekiston qahramoni yuksak unvoniga sazovor bo'ldi. o.sharaftddinovni adabiy jamoatchilikka tanitgan …

5 / 10

nrning o'zbek tanqidchiligidagi go‘zal namunalari qatorida turadi. tanqidchi ijodi 60-70-yillarda sermahsul bo‘ldi. u davr adabiyoti va tanqididagi yutuq va kamchiliklarni tahlil qilib, umumlashtirib, ilmiy-biografik monografiyalari, adabiy portretiari, muammoli maqolalari bilan adabiy tanqid ko‘lamini kengaytirdi. tarixiylik va zamonaviylik muammolari ustida jiddiy va rang-barang izlanishlar olib bordi. davr zugumiga qaramay, a.qodiriy, cho'lpon, fitrat ijodi haqida o’qtin-o’qtin ijobiy fîkrlar aytishga urindi. a.qahhorga nohaq munosabatlar yana bosh ko'targanda jasorat bilan uni himoya qilishga kirishdi, merosga biryoqlama qarashlarga qarshi kurash olib bordi. o.sharafiddinov tanqidchilikka poeziya «yo‘lakcha»sidan kirib keldi, adabiy jarayonda yetuk munaqqid, mohir portretnavis, adabiy tanqid muammolarini izchil yoritib beruvchi olim hamda mohir tarjimon sifatida tanildi. ozod sharafiddinovning adabiy tanqid rivojiga qo‘shgan eng muhim hissasi-poeziyadagi badiiylik va zamonaviylik masalalarini dadil ko‘tarib chiqishida, bu muammolarni yangicha ilmiy-nazariy fikrlar va qarashlar bilan boyitishda namoyon bo’ldi. u san’atkor har qancha ijodiy muammolarni ko‘tarmasin va yoritmasin, asar chinakam badiiylikdan mahrum bo‘lsa, u ta’sir kuchiga ega bo‘lolmaydi degan qarashda muqim …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"matyoqub qo‘shjonovning ilmiy-ijodiy yo‘li" haqida

reja: 1. matyoqub qo‘shjonovning ilmiy-ijodiy yo‘li. 2. qodiriyshunoslik sahifalaridagi yog‘dular. 3. oybek ijodi tanqidchi nigohida. 4. a.qahhor ijodining tolmas tadqiqotchisi. 5. matyoqub qo‘shjonovning portretnavislik mahorati. 6. ozod sharafiddinov adabiy-tanqidiy faoliyati va uning o'rganilishi haqida. 7. she’riyatning zukko tanqidchisi. 8. adabiy portret janri rivojida munaqqidning o‘rni. 9. cho’lpon ijodining tadqiqotchisi va jonkuyar targ‘ibotchisi. 10. mohir qahhorshunos olim. bizga taqdir ikki buyuk tanqidchi - ozod sharafiddinov va matyoqub qo‘shjonovni nasib ctdi. ulaming har ikkovi ham ijodini jasorat bilan boshlab, o‘ziga xos ravishdagi jasorat bilan tugatdilar. agar jahon adabiy tanqidchiligi antologiyasi chop etilsa, ularning har ikkovi ijodidan namunlar kiritilsa, har tomo...

Bu fayl DOCX formatida 10 sahifadan iborat (25,1 KB). "matyoqub qo‘shjonovning ilmiy-ijodiy yo‘li"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: matyoqub qo‘shjonovning ilmiy-i… DOCX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram