poydevorlar va ularning konstruktiv yechimlari

DOCX 8 pages 95.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 95.4 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

7-ma’ruza mavzu: zamin va poydevorlar. reja: 1) tabiiy va sun’iy zamin(asos)lar. 2) zamin sifatida foydalaniladigan gruntlar. 3) poydevorlar va ularning konstruktiv yechimlari. tayanch iboralar: sun’iy zamin, tabiiy zamin, grunt, xarsantosh, chaqirtosh, qum, glina, butobeton, tasmasimon poydevor, ustunsimon poydevor, yaxlit poydevor, qoziq poydevor, poydevorning qo‘yilish chuqurligi, cho‘kish, o‘ta cho‘kish, qoziq maydoni. asoslar haqida umumiy ma’lumotlar asos deb, poydevorlar ostida joylashgan va ular orqali bino yoki inshootdan tushadigan yukni ko‘tarib turuvchi grunt massiviga aytiladi. yuklar asosda kuchlanish xolatini keltirib chiqaradi va bu kuchlanish ma’lum darajaga etganda ham asosni o‘zida, ham poydevorlarda deformatsiyani yuzaga keltiradi (1-rasm). 1-rasm. binolarning asoslari. a - poydevorlarni hisoblashda ta’sir etuvchi kuchlar sxemasi: 1-poydevor osti; 2-tashqi bosimdan gruntda xosil bo‘ladigan vertikal kuchlanishlarning tarqatish epyurasi; 3-eng ko‘p kuchlanishlar zonasi; 4-kuchlanishlar hududining chegarasi; 5-er osti suvlarining gorizonti; b-deformatsiyalar: 1-poydevorning cho‘kishi; g-poydevorning o‘ta cho‘kishi uncha ko‘p bo‘lmagan va bir xildagi deformatsiya (cho‘kish) bino uchun unchalik xavfli emas. ko‘p (o‘ta cho‘kish) va asosan …

2 / 8

aktorlar ta’sirida kuchsizlangan. asosning muzlagan grunt qatlamiga poydevorlarni o‘rnatish mumkin emas. gruntlar asos sifatida tabiiy va sun’iy xolatlarda ishlatilishi mumkin. tabiiy asoslar. asoslar gruntlari tosh va tosh bo‘lmagan turlarga bo‘linadi. tosh gruntlar o‘z navbatida qaynab chiqqan, metamorfik va cho‘kindi jinslar turlariga bo‘linadi. vaqtincha siqilishga qarshiligiga qarab tosh gruntlar juda mustaxkam (rs >120 mpa), mustaxkam (120>rc>50 mpa), o‘rtacha mustaxkam (50>rc>15 mpa), kam mustaxkam (15>rc>5mpa) va yarim tosh (rc 0,75) va iviydigan (ki 0,17) bo‘linadi. tabiiy asoslarni tanlashda er osti suvlari va gruntlarning muzlashi albatta hisobga olinishi kerak. sun’iy asoslar. agar gruntlar tabiiy xolatda etarli yuk ko‘tarish qobiliyatiga ega bo‘lmasa ularni sun’iy yo‘llar bilan mustaxkamlash lozimdir. sun’iy asoslar bu gruntlarni zichlash, qotirish yoki almashtirish usullarini qo‘llash bilan mustaxkamlash natijasidir. gruntlarni zichlash chuqur va yuzaki bo‘lishi mumkin. gruntlarni qotirish, uning maqsadi va ko‘rinishiga qarab, quyidagi usullarda olib borilishi mumkin: sementlashtirish, silikatlashtirish, smolalashtirish, bitumlashtirish, loylashtirish va boshqalar. bundan tashqari gruntlarni qotirishda termik usullar ham …

3 / 8

ta yirik shag‘al (galka, sheben) - kattaligi 200-40 mm oralig‘ida; · yirik shag‘al - kattaligi 40-20 mm oralig‘ida; · o‘rtacha shag‘al - kattaligi 20-10 mm oradig‘ida; · mayda shag‘al - kattaligi 10-4 mm oralig‘ida; · juda mayda shag‘al - kattaligi 4-2 mm oralig‘ida. agar ular zich grunt ustida joylashgan bo‘lsa, yaxshi zamin bo‘lib xizmat qilishlari mumkin. 3) qumlar - kattaligi 0,05 mm dan 2 mm gacha bo‘lgan zarrachalardantashkil topadilar. zarrachalarning kattaligi bo‘yicha qumlarniqo‘yidagiturlarga bo‘lish mumkin: · juda yirik (shag‘alsimon) qum - (2-1 mm); · yirik qum - (1-0,5 mm); · o‘rtacha qum (0,5-0,25 mm); · mayda qum - (0,25-0,1 mm); · changsimon qum (0,1-0,05 mm). qum,agar yuvilib ketmaydigan holatda, bir tekis zichlikda va qalinlikda qatlam bo‘lib yotgan bo‘lsa, binolar uchun yaxshi zamin bo‘lib xizmat qiladi. 4) gruntdagi kattaligi 0,05 mm dan 0,005 mm gacha bo‘lgan zarrachalarni changsimonlar deb ataladi. agar qum tarkibida bunday zarrachalar15% dan 50% gacha bo‘lsa, qumni changsimonlar …

4 / 8

tuproqlar guruhiga taaluqdi bo‘lib, u sarg‘ish rangli bir jinsli mayda donador va o‘ta g‘ovak jinslardan iborat. unda changsimon zarrachalar ko‘p bo‘ladi. sariq tuproqda oddiy ko‘z bilan ko‘rish mumkin bo‘lgan yirik g‘ovaklar bo‘ladi. suv tekkanda bu tuproqda katta, tez erib boradigan cho‘kish hosil bo‘ladi. shuning uchun ularni o‘ta cho‘kuvchan grunt (prosadochnыy grunt) deb ataladi. 6) uyilgan gruntlar (suv xavzalari ostidan refulyator bilan chiqarilgan tuproqdan boshqasi) hamda organik aralashmalari bor gruntlarni avval mustahkamlamasdan zamin sifatida ishlatilishi mumkin emas. kuchsiz, bo‘sh gruntlarda qurilish qilish zaruriyati tug‘ilganda, sun’iy zamin (asos) yaratish uchun qo‘yidagi usullar qo‘llaniladi: 1) shibbalash - maxsus shibbalagichlar (zichlagichlar - trambovka)yordamida amalga oshiriladi. bu usul ayniqsa qumlar uchun qulay. katta chuqurlikda gruntni zichlashtirish uchun qum yoki grunt qoziqlari hosil qilish kerak bo‘ladi. 2) yirik va o‘rtacha qumlarni sementlashtirish yoki silikatlashtirishyo‘li bilan mustaxkamlash mumkin. birinchisida gruntga katta bosim ostidatsementqorishmasi, ikkinchisida esa navbat bilan suyuq shisha va kalsiyxlor eritmasi yuboriladi. mayda va changsimon qumlarga …

5 / 8

larga turli xil tashqi faktorlar o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. bu ta’sirlar kuch ostida bo‘lishi yoki kuch ostida bo‘lmasligi mumkin (2-rasm). 2 - rasm. poydevorga ta’sir ko‘rsatuvchi faktorlar. kuch ostidagi ta’sirlar: 1-binodan tushadigan yuk; 2-gruntning yon tomondan bosimi; 3-seysmik yuklar;4-gruntning ko‘pchish kuchi; 5-gruntning egiluvchan qarshiligi; 6-vibratsiyalar. kuch ostida bo‘lmagan ta’sirlar: 7- gruntning xarorati; 8- yerto‘la xonasining xarorati; 9- gruntning namligi; 10- ertula xavosining namligi; 11- suv va xavodagi agressiv aralashmalar; 12- biologik faktorlar. poydevorlar tayyorlashda material sifatida yog‘och, tabiiy tosh, butobeton, beton va temirbetonlardan foydalanish mumkin. poydevorlar konstruktiv sxemasi bo‘yicha tasmasimon, alohida turuvchi, yaxlit va qoziqli turlarga bo‘linadi (3-rasm). 3-rasm. poydevorlar konstruktiv sxemalari: a- tasmasimon; b- alohida turuvchi; v- yaxlit; g- qoziqli poydevorlarni u yoki bu turini tanlash ularning materialiga, binoning konstruktiv yechimiga, yukning tavsifi va qiymatiga, asosning turiga va maxalliy shart-sharoitlarga bog‘liqdir. qurilish, tiklash usullariga qarab poydevorlar industrial va noindustrial turlarga bo‘linadi. gruntga botirilishiga ko‘ra poydevorlar kichik (5 m dan kam) …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "poydevorlar va ularning konstruktiv yechimlari"

7-ma’ruza mavzu: zamin va poydevorlar. reja: 1) tabiiy va sun’iy zamin(asos)lar. 2) zamin sifatida foydalaniladigan gruntlar. 3) poydevorlar va ularning konstruktiv yechimlari. tayanch iboralar: sun’iy zamin, tabiiy zamin, grunt, xarsantosh, chaqirtosh, qum, glina, butobeton, tasmasimon poydevor, ustunsimon poydevor, yaxlit poydevor, qoziq poydevor, poydevorning qo‘yilish chuqurligi, cho‘kish, o‘ta cho‘kish, qoziq maydoni. asoslar haqida umumiy ma’lumotlar asos deb, poydevorlar ostida joylashgan va ular orqali bino yoki inshootdan tushadigan yukni ko‘tarib turuvchi grunt massiviga aytiladi. yuklar asosda kuchlanish xolatini keltirib chiqaradi va bu kuchlanish ma’lum darajaga etganda ham asosni o‘zida, ham poydevorlarda deformatsiyani yuzaga keltiradi (1-rasm). 1-rasm. binolarning asoslari....

This file contains 8 pages in DOCX format (95.4 KB). To download "poydevorlar va ularning konstruktiv yechimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: poydevorlar va ularning konstru… DOCX 8 pages Free download Telegram