binolarining asosiy elementlari

DOCX 6 pages 77.9 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.9 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

5-ma’ruza mavzu: fuqaro binolarining asosiy elementlari. reja 1. binolarining asosiy konstruktiv elementlari 1. vertikal yuk ko‘taruvchi konstruksiyalar 1. gorizontal yuk ko‘taruvchi konstruksiyalar bino yashash va ishlash uchun, hamda insonning yoki jamiyatning ma’lum ehtiyojlarini qondiruvchi ichki hajmga ega bo‘lgan yer usti inshootidir (turar-joy binolari, ishlab chiqarish inshootlari, jamoat binolari va boshqalar). «bino» terminini ichki hajmga ega bo‘lmagan yer usti inshootlari (ko‘priklar, transport estakadalari va boshqalar) uchun ishlatib bo‘lmaydi. binoning ichki qismi ko‘pincha alohida xonalarga bo‘linib, bu hajm hamma tomondan devorlar bilan o‘rab olinadi. pollari bir sathda joylashgan xonalar yig‘indisi binoning qavatini tashkil etadi. alohida qavatlar ma’lum nomlar bilan aytiladi (1 -rasm). qavatlar nomlari quyidagilardir: a-yerto‘la yoki ko‘p qismi yer ostida joylashgan qavat; б- yarim yerto’la yoki poypesh qavati - pol sathi yer yuzasidan xona balandligining yarmidan kamrog‘iga tushirilgan qavat; в-yer yuzasida joylashgan qavat - yer sathidan balandda joylashgan (birinchi, ikkinchi, uchinchi va hokazo) qavat; г-chordoq qavati - tom va oxirgi qavat …

2 / 6

igi kerak. yuqorida keltirilgan va boshqa hamma xonalar bino hajmiy - tarhiy strukturasining elementlari hisoblanadi. 2 - rasm. fuqaro binolarining asosiy elementlari a - devor konstruksiyali binolar; б - karkas - panelli binolar; в - hajm - bloklardan qurilgan binolar: 1 - poydevor, 2 - poypesh (sokol), 3 - yuk ko‘taruvchi bo‘ylama devorlar, 4 - qavat orasidagi yopmalar, 5 - pardadevorlar, 6 - tom stropilasi, 7 - tom, 8 - zinapoya katagi, 9-chordoq yopmasi, 10 - karkasning to‘sini va ustuni (rigel va ustun), 11 - osma devor panellar, 12 - qoziqlar, 13 – 15 - hajm - bloklar, 16 - tashqi devor atrofi to‘shamasi. konstruktiv elementlar oldindan tayyorlangan kichik elementlardan yig‘ilishi va qurilish maydonchasiga tayyor holda keltirilishi mumkin (yig‘ma plitalar, panellar va boshqalar) yoki qurilish maydonchasida qurilish materiallari yordamida tayyorlanadi. o‘lchamiga qarab qurilish materiallari kichik donali (g‘isht, kichik bloklar va shunga o‘xshashlar) yoki katta o‘lchamli turlarga bo‘linadi. tashqi devorlar yuk …

3 / 6

ino ichki xajmini taqsimlash va tashqi muhitdan himoya qilishdir. ko‘pincha konstruktiv elementlar ikkita funksiyani o‘zida birlashtiradi (yuk ko‘tarish va himoya qilish). bunga misol qilib ichki va tashqi yuk ko‘taruvchi devorlarni keltirish mumkin. agar devorlar faqatgina tusiq funksiyasini bajarsa, unda bunday devorlar yuk ko‘tarmaydigan devorlar deb ataladi. ularni o‘z navbatida o‘z - o‘zini ko‘taruvchi va osma devor turlariga bo‘lishi mumkin (3-rasm). vertikal yuk ko‘taruvchi konstruksiyalarning boshqa bir turi bu ustunlardir. binolarning har bir konstruksiyasi ma’lum bir muhim vazifani bajaradi. zamin deb, poydevorlar ostida joylashgan va ular orqali bino yoki inshootlardan tushadigan yukni ko‘tarib turuvchi grunt massiviga aytiladi. poydevorlar - binoning yer osti konstruktiv elementlari bo‘lib, yuqorida turgan hamma vertikal konstruksiyalardan yukni qabul qilib, asosga uzatadi. oraliq tom yopmasi - binoni qavatlarga ajratadigan gorizontal konstruksiya bo‘lib, bir vaqtni o‘zida xam yuk ko‘taruvchi va ham himoya funksiyalarini bajaradi. tom - binoning xonalarini tashqi muhitdan himoya qiluvchi eng yuqorida joylashgan konstruksiya hisoblanadi. pardevorlar - …

4 / 6

v va qurilish sistemalarini hamda konstruktiv sxemalarni tanlash bilan belgilanadi. binoning konstruktiv yechimi deganda binoning mustahkamligini, ustivorligini, uzoqqa chidamliligini va ekspluatatsion sifatlarini ta’minlovchi gorizontal hamda vertikal elementlardan iborat o‘zaro bog‘langan yuk ko‘taruvchi va boshqa konstruksiyalar majmuasi tushiniladi. binoningyuk ko‘taruvchi konstruksiyalari o‘zaro bog‘langan gorizontal va vertikal elementlardan tashkil topgan. gorizontal yuk ko‘taruvchi konstruksiyalar - odatda, qavatlararo yopmalar, tom, chordoq, erto‘la yoki texnik qavatlar yopmalari bo‘lib, ular o‘zlariga tushadigan barcha vertikal yuklarni hamda shamol yoki zilzila natijasida hosil bo‘ladigan gorizontal yuklar va ta’sirlarni qabul qiladilar va vertikal yuk ko‘taruvchi konstruksiyalar (devorlar, ustunlar)ga uzatadilar. gorizontal yuklarni vertikal konstruksiyalarga uzatishni turli usullar bilan (barcha vertikal konstruksiyalarga yoki maxsus vertikal diafragmalarga, bog‘lovchi elementlarga yoki har ikkalasiga ham uzatish yo‘li bilan) amalga oshirish mumkin. vertikal yuk ko‘taruvchi konstruksiyalar barcha vertikal hamda gori-zontal yuklarni qabul qilib, o‘z navbatida ularni poydevor konstruk-siyasiga uzatadilar. ular turli xil. bu konstruksiyalarning turi konstruktiv sistemalarni klassifikatsiyasi uchun belgi bo‘lib xizmat qiladi. vertikal …

5 / 6

sistemalarni ajratish mumkin: devorli (karkassiz), karkasli, hajmiy blokli, stvolli va qobiqsimon konstruktiv sistemalar. konstruktiv sistema binoning mustahkamligini, ustivorligini ta’minlovchi, o‘zaro bog‘langan vertikal yuk ko‘taruvchi konstruksiya-larning majmuasidir. konstruktiv sistemani tanlash bilan binodagi har bir konstruksiyaning statik roli belgilanadi. shuning uchun ham konstruktiv sistemani tanlashdagi asosiy masalalardan biri - vertikal yuk ko‘taruvchi konstruksiyalarga gorizontal yuklarni taqsimlanish xarakterini va ular orasidagi o‘zaro ta’sirlarni aniqlashdir. u loyihaning hajmiy-tarhiy yechimiga, me’moriy - kompozitsiyasiga va iqtisodiy ko‘rsatkichlariga ta’sir ko‘rsatadi. shuning bilan birga konstruktiv sistemani tanlashga loyihalanayotgan binoning tipi, uning qavatliligi va qurilishning injener-geologik sharoiti ham ta’sir ko‘rsatadi. nazorat uchun savollar: 1. binolarning asosiy konstruktiv ementlarini ayting? 1. vertikal konstruksiyalar deganda nimani tushunasiz? 1. gorizontal konstruksiyalar deganda nimani tushunasiz? 4) bino konstruktiv yechimining qaysi elementi konstruktiv sistema nomini belgilaydi? 5) necha xil asosiy konstruktiv sistemalarni bilasiz va ularning nomini ayting? image1.png image2.jpeg image3.png

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "binolarining asosiy elementlari"

5-ma’ruza mavzu: fuqaro binolarining asosiy elementlari. reja 1. binolarining asosiy konstruktiv elementlari 1. vertikal yuk ko‘taruvchi konstruksiyalar 1. gorizontal yuk ko‘taruvchi konstruksiyalar bino yashash va ishlash uchun, hamda insonning yoki jamiyatning ma’lum ehtiyojlarini qondiruvchi ichki hajmga ega bo‘lgan yer usti inshootidir (turar-joy binolari, ishlab chiqarish inshootlari, jamoat binolari va boshqalar). «bino» terminini ichki hajmga ega bo‘lmagan yer usti inshootlari (ko‘priklar, transport estakadalari va boshqalar) uchun ishlatib bo‘lmaydi. binoning ichki qismi ko‘pincha alohida xonalarga bo‘linib, bu hajm hamma tomondan devorlar bilan o‘rab olinadi. pollari bir sathda joylashgan xonalar yig‘indisi binoning qavatini tashkil etadi. alohida qavatlar ma’lum nomlar bilan ayti...

This file contains 6 pages in DOCX format (77.9 KB). To download "binolarining asosiy elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: binolarining asosiy elementlari DOCX 6 pages Free download Telegram