tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari

DOCX 11 pages 26.4 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.4 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart-sharoitlari.talimiy tashkilotda inklyuziv muhitni loyihalash. individual ta’limiy marshrut: tuzish tamoyillari, mutaxassisliklararo jamoa. reja: 1.tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo‘lgan bolalar tavsifi, ta’limiy ehtiyojlari va imkoniyatlari. 2 tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo‘lgan bolalarni inkluziv ta’lim jarayonida qo‘llab-quvvatlash shart-sharoitlari. 3. alohida yordamga muhtoj bolalar uchun maktabgacha ta’lim tashkilotida korreksion dasturini ishlab chiqish algoritmi. inklyuziv talimiy muxitni yaratishda pedagoglar jamoasining faoliyat mazmuni. 4. inklyuziv talimiy muhitni yaratishda ota-onaning ishtiroki. 5. individual ta’lim yo‘nalishini ishlab chiqish tamoyillari: determinizm, onglilik, yetakchi faoliyatni inobatga olish, ta’limning ijtimoiy moslashuv yo‘nalishi, diagnostika va korreksiyaning birligi; 6. bolaning rivojlanishini muntazam bosqichma-bosqich diagnostika qilish; pedagogik, psixologik va reabilitatsiya texnologiyalarini individual tanlash; tayanch so`zlar: tayanch-harakat apparatida nuqson, inklyuziv ta’lim, individual ta’lim, determinizm, onglilik, yetakchi faoliyatni inobatga olish, ta’limning ijtimoiy moslashuv yo‘nalishi, diagnostika va korreksiyaning birligi; pedagogik, psixologik va reabilitatsiya. bolalar serebral falaji (bsf) – bosh miyaning harakat zonalari va harakatlarni …

2 / 11

a esa, masalan onaning tug‘ruq vaqtida kamchiliklarga yo‘l qo‘yilishi natijasida kelib chiquvchi tug‘ruq jarohatlari; xomilaning o‘z o‘qiga o‘ralib qolishi natijasida bolada kislorod yetishmasligining paydo bo‘lishi va buning oqibatidagi bosh miya nerv hujayralarining zararlanishi. respublikamizda so‘nggi paytlarda bolalarnining sog‘lom tug‘ilishini ta’minlash, alohida yordamga muhtoj bolalarning tug‘ilishini oldini olish hamda jismoniy yoki ruhiy rivojlanishda kamchiliklari bo‘lgan bolalarni ertaroq aniqlash chora-tadbirlari ustida talaygina ishlar olib borilmoqda. bu masalani tez va samarali hal bo‘lishini ta’minlash maqsadida onaning xomiladorlik davridan boshlab to bola voyaga yetgunga qadar uning rivojlanishi tibbiyot xodimlari, o‘qituvchi va tarbiyachilar, psixolog, korreksion pedagoglar tomonidan nazorat qilinib, ”sog‘lom avlod”dasturini to‘g‘ri amalga oshirilishini ta’minlash chora-tadbirlari ishlab chiqilmoqda, tashkil etilmoqda. natijada, harakat-tayanch a’zolari jarohatlangan bolalar ham aniqlanib, ularga maxsus yordam ko‘rsatilmoqda. harakat-tayanch a’zolari jarohatlangan bolalarning ko‘pchiligida nogironlar aravachalari olib berilganligi sababli, ular bog‘cha va maktablarga qatnay boshladilar. serebral falajlangan bolalarning rivojlanishidagi psixo-jismoniy nuqsonlar birinchi navbatda harakat, sensor va nutqiy kamchiliklar bilan bog‘liqdir. bolalar serebral falajiga …

3 / 11

l suyaklri o‘sishining orqada qolishi, miopatiya – mushak to‘qimalarida modda almashinuvi bilan bog‘liq bolgan irsiy kasallikda mushaklar yaxshi qisqarmaydi, kishi qo‘l-oyoqni harakatga keltira olmaydi. harakat-tayanch a’zolari jarohatlangan bolalarning ko‘pchiligida miya falaji kuzatiladi. bolalar serebral falaj kasalligi hali yetilmagan, shakllanib bo‘lmagan miyaning kasalligidir. onaning xomiladorlik davrida ma’lum kasalliklar bilan kasallanishi, tug‘ilish vaqtidagi patologik o‘zgarishlar, tug‘ilgandan to bir yoshgacha davr ichida bolani kasallanishi natijasida bosh miyaning harakat zonalari shikastlanadi, uning natijasida esa miyaning yaxlit yetilishi kechikadi va buziladi. oqibatda bolaning umumiy hamda nutqiy motorikasi (harakatchanligi) faoliyati buziladi. nutqning rivojlanmasligi esa intellektual rivojlanishni sekinlashtiradi. kishi organizmining asosiy funksiyalari – nafas olish, qon aylanish, yutunish, tana harakati, nutqiy harakatlar va boshqalar harakat orqali – mushaklarning qisqarish natijasida sodir etiladi. harakatlar ixtiyoriy va ixtiyorsiz bo‘ladi. aniq maqsadni ko‘zlab bajarilgan ixtiyoriy harakatlar inson xatti-harakati, hissiy-irodaviy qobiliyati, bilish faoliyatini, hulqining shakllanishida asosiy rol o‘ynaydi. kasallikning o‘ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan harakat buzulishlari bolalar serebral falajida har xil …

4 / 11

shakli; 5)anatonik-astatik shakli. ikki yoqlama gemiplegiya – bolalar serebral falajining eng og‘ir shaklidir. bu bolalarda inson uchun eng muhim bo‘lgan funksyalar: nutqiy, ruhiy va jismoniy holatlarda og‘ir buzilishlar mavjud bo‘ladi. bunday shaklning tashqi ko‘rinishdagi asosiy belgilari: bola tanasining bir qismi falajlangan bo‘lib, asosan qo‘l bukilgan holatda, qo‘l ham oyoq ham ichkariga qaragan va bukilgan holatda bo‘ladi. bu turdagi bolalarning nutqida anartriya yoki og‘ir dizartriya kuzatiladi. spastik dipligiya – bu eng ko‘p tarqalgan shakli bo‘lib, ma’lum bir og‘ir kasallik yoki littal sindromining ta’sirida kelib chiqadi. spastik dipligiya shaklidagi bolalarda ikkilamchi nuqson sifatida ruhiy rivojlanishida sustlashishi kuzatiladi. 30-35% bu shakldagi bolalarda yengil darajadagi aqli zaiflik, 70%ida esa nutq nuqsonlari kuzatiladi. spastik dipligiya turidagi falaj bolalarning oyoqlari qo‘llariga nisbatan ko‘proq serebral falajlik ta’siri ostida bo‘lib, qo‘llar bir oz beo‘xshov harakatlanadi. oyoqlar bir-biriga yopishgan va ichkariga qaragan holatda bo‘lishi kuzatiladi. gemiparetik shaklida bir tomonlama falajlik kuzatiladi. ya’ni bolaning bir tomonlama oyog‘i va qo‘li falajlanadi. …

5 / 11

ari kuzatiladi: mushaklar tonusining o‘zgaruvchan xarakateri (distoniya), ixtiyorsiz majburiy harakatlar; harakat va nutqiy jarayonlarning hissiy namoyon bo‘lishi, statik qomat va holatni ushlab turishning yetarli emasligi. tonik zo‘riqishlar artikulyatsion, nafas mushaklari, hiqildoq muskullari bo‘ylab tarqalishi, hamda ovoz hosil bo‘lishi va nafasning o‘ziga xos buzilishlarini keltirib chiqarishi mumkin. ushbu holatlar 90% holatlarda kuzatiluvchi giperkinetik (qobiq osti) dizartriyaga xosdir. bolalar serebral falajlanishida dizartriyaning o‘ziga xosligi artikulyatsion dispraksiyaning namoyon bo‘lishi hisoblanadi, bu esa maqsadli harakatlarni amalga oshirishni qiyinlashtiradi va tovushlarni talaffuz qilishdagi nuqsonlarni yanada og‘irlashtiradi. bolalar serebral falajida logopedik ishlarning asosiy vazifasi artikulyatsion holat va harakatlarni his etishni rivojlantirish, artikulyatsion dispraksisni oldini olishdir. artikulyatsion harakatlarni his etishni yaxshilash uchun qarshilik ko‘rsatish mashqi, ko‘zgu yordamida ko‘rib nazorat qilish mashq va yopiq ko‘zlar bilan nazorat qilish mashqlarini almashtirib bajarish ishlari qo‘llaniladi. bolalar serebral falajida nutqiy buzilishlarni iloji boricha erta aniqlash va korreksion-logopedik ishlarni o‘z vaqtida boshlash juda muhim hisoblanadi. logopedik tekshirish vaqtida bolaning artikulyatsion, nafas va …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari"

mavzu: tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart-sharoitlari.talimiy tashkilotda inklyuziv muhitni loyihalash. individual ta’limiy marshrut: tuzish tamoyillari, mutaxassisliklararo jamoa. reja: 1.tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo‘lgan bolalar tavsifi, ta’limiy ehtiyojlari va imkoniyatlari. 2 tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo‘lgan bolalarni inkluziv ta’lim jarayonida qo‘llab-quvvatlash shart-sharoitlari. 3. alohida yordamga muhtoj bolalar uchun maktabgacha ta’lim tashkilotida korreksion dasturini ishlab chiqish algoritmi. inklyuziv talimiy muxitni yaratishda pedagoglar jamoasining faoliyat mazmuni. 4. inklyuziv talimiy muhitni yaratishda ota-onaning ishtiroki. 5. individual ta’lim yo‘nalishini ishlab chiq...

This file contains 11 pages in DOCX format (26.4 KB). To download "tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tayanch-harakat apparatida nuqs… DOCX 11 pages Free download Telegram