o`zekiston nomshunosligida to`ra nafasovning o`rni

DOC 52.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662581681.doc mavzu: o’zbekiston nomshunosligida to’ra nafasovning o’rni www.arxiv.uz o’zbekiston nomshunosligida to’ra nafasovning o’rni reja: 1. kirish. 2. ulug’larga izdosh nomshunos. 3. asosiy qism. 4. to’ra nafasov nomshunos olim 5. toponimiya ilmining mohir tadqiqotchisi 6. lingvistik tahlil qo’llanmasi 7. xulosa i. to’ra nafasov nomshunos olim. qashqa vohasi ulug’ zotlarni yetishtirgan, davlat boshqaruv sirlari, sarkardalik mahorati, ma’rifatparvarlik va adolatparvarlikning asl mohiyati mardlik va matonat siru – sinoatlari kashf etilgan va uni butun dunyoga targ’ib etgan zamindir. ana shunday zamin, yurt farzandi o’tgan alloma ajdodlari hayrli ishlarni haqiqiy ma’noda davomchisi turkiy tillar jumladan o’zbek tili tarixi, xar bir so’z – toponim semantikasini aniqlab, etimologik izohini tadqiq etib kelayotgan tilshunos olim to’ra nafasovni ham soha mutaxassislari sardorlaridan biri, desa bo’ladi. olim o’z izlanishlarida ,,toponim – leksema sifatida u ma’lum joining yorlig’i, xar bir, mahalla, qishloq, xudud o’z nomi bilan taniladi” deydi.m nomshunos olimning qiziqishi, dastlabki tadqiqotlaridayoq o’zi tug’ilgan, yashab ulg’aygan davtoshdav(dev) tosh, ya’ni tog’ …

y taxsil olib, muallimlik qilish xujjatiga ega bo’lgan, so’ngra qarshi pedagogika bilim yurtida o’tgan asrning 50 – yillarida o’qigan, 1965 – 1970 yillarda qarshi davlat pedagogika institutining o’zbek tili va adabiyoti fakultetini bitirgan. umrining oxiri – 1973 yilgacha davtosh qishlog’ida maktab va muallik va mudirlik qilgan. nafas muallim davtosh qishlog’ining uch avlodini o’qitgan. 1958 – 1963 yillarda samduning filologiya fakultetida taxsil ko’rdi. o’zbek, tojik, xorijiy (nemis, ingliz, fransuz) tillar, rus tili va adabiyoti yo’nalishida taxsil oluvchilarning barchasi filologiya fakulteti birlashgan edi. talabalik yillarida tilshunoslik fanlarini o’rganishga maxr bilan yondashdi. o’zbek tilshunosligi kafedrasi xuzurida ,,yosh tilshunos” to’garagining muntazam mashg’ulotlaridagi baxslar to’ra nafasovda bu ilmni o’rganishga mehr uyg’otdi. iv – v kurslarda shu to’garakning sardori bo’ldi. filolog talabalar o’rtasidagi ijodiy muhit (she’r yozish, hikoya yozish, gazeta va jurnallariga maqola, ocherk yozish, konferensiyalarda ma’ruza qilish, to’garaklarda muboxasa…) t.nafasovni viloyat, respublika gazetalariga xabar va maqolalar yozishga da’vat qildi. ,,o’zbekiston madaniyati”, ,,o’zbekiston filkulturasi”, ,,yosh leninchi”, …

bilan onomastik yo’nalishdagi atoqli otlarning yasalishi bir – biriga teng, mos yasalish xodisalari emas. ii. toponimiya ilmining mohir tadqiqotchisi toponimlar til fakti sifatida tilshunos olimlarning xam e’tiborini o’ziga qaratdi. o’tgan asrning 50 – yillariga kelib, tilshunos olimlarimiz joy nomlarini muntazam tekshirish obyektiga aylantirib, ularning lisoniy va nolisoniy xususiyatlari, kelib chiqish tarixini yorita boshladilar. ular tadqiqlar natijasida toshkent, samarqand, buxoro, farg’ona, qarshi, vodiy, beshkent, jizzax, qipchoq, parkent nayman, o’zgan kabi qancha toponimlar etomologiyasini ochib berishga xarakat qildilar. nomshunos olim to’ra nafasovning bu tadqiqoti o’zbekiston toponimlarning tadqiqiga bag’ishlangan keyingi barcha ishlarga asos va manba bo’lib xizmat qildi. shuning uchun bo’lsa kerak. o’zbekiston toponimlarini o’rganish bilan shug’ullanayotgan barcha tadqiqotchi olimlar to’ra nafasovni xaqli ravishda o’zlariga ustoz deb biladilar. onomastik lug’atlar – o’zbek lug’atchiligining nisbatan yangi turi. apelyativ leksik lug’atlarning ko’pgina turlari yaratilgan bo’lsa – da, ollar tuzishning nazariy va amaliy jihatlari ishlab chiqilmagan. ollarning nisbatan kam yaratilganligining sababi tildagi atoqli otlarning xalq nutqidan …

yatlari toponimlari bo’yicha tuzilgan ushbu lug’at ancha mukammal tuzilgan. u lug’atgina emas tadqiqot maqomida. lug’atda barcha toponimlarga berilgan talqin va tadqiqlarning ilmiylik salohiyati bir xil darajada emas. o’rta o’rta maxsus oliy ta’limdan ona tili va uning grammatikasini til tuzilishini o’qitish masalasiga ham t. nafasov ma’lum xissa qo’shdi. ,,xozirgi o’zbek adabiy tilidan labaratoriya mashg’ulotlari” (1986) qo’llanmasiga ham mualliflik qildi. ,,badiy tekstning lingvistik analizi” (1985) dasturini tuzdi. o’zbek tili o’qitish metodikasiga oid bir necha ilmiy, ilmiy – metodik maqolalar yozdi. o’zbek tilini sistema sifatida tadqiq qilish xx asrning 90-yilaridan boshlab kafedra tadqiqotlarning bosh yo’nalishida aylandi. b. mengliyevning doktorlik, b.baxriddinova, o.shukurov, sh.bobojonov, n.musulmonova, n.yo’ldoshevalarning nomzodlik disertatsiyalari sistem tilshunoslikning morfologiya, leksikologiya, simaseologiya va sintaksis qismlari bilan bog’liq. prof. t.nafasov qarshi shahar mahalla va ko’cha nomlarini milliylashtirish va mahalliylashtirish borasida qariyb 20 yildan buyon samarali mehnat qilib kelayotganligi jamoatchilikda ma’lum. shaharda 62 mahalla, 800 dan ortiq ko’chalar mavjud. istiqlol yillarida sho’rolar davrida yevropalashtirilgan joy nomlarining …

lingvistik tahlildir. tahlil esa muhim ahamiyatga ega bo’lgan qat’iy tartib va sistemalilikdir. xuddi shu masalaga bag’ishlangan t.qudratov, t.nafasovlarning ,,lingvistik tahlil” qo’llanmasi yaqinda ,,o’qituvchi” nashriyotida birinchi marta o’zbek tilida nashr etildi. qo’llanma leksikologik va frazeologik tahlil bilan boshlangan. so’ngra fonetik orfografik, orfoepik, so’zni morfemalarga ajratish, so’z yasalishi, etimologik, morfologik, sintaktik, punksituatsion, stilistik tahlil haqida bahs yurutilgan. morfologik tahlil va yordamchi so’zlar analizi ikki qismga ajratilgan. xar bir so’z turkumi alohida tahlil qilingan. sintaktik tahlil ham bir necha qismlarga bo’lingan.: so’z birikmasi, sodda gap, gap bo’laklari, bir sostavli sodda gap, qo’shma gap. qo’shma gaplar tuzilishi, ma’nosi va boshqa grammatik xususiyatlari jihatidan o’zaro farqlanganligi tufayli ularning grammatik analizi ham bir – biridan farqlangan. bog’langan qo’shma gap, bog’lovchisiz qo’shma gap, ergash qo’shma gap, shuningdek murakkab period va o’zga gapli qo’shma gap tahlili alohida – alohida bayon qilingan. taxlilning bir qator turi til birliklarini o’rganish xarakteri va maqsadi, prinsipi va obyekti jihatidan o’ziga xos xususiyatga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`zekiston nomshunosligida to`ra nafasovning o`rni"

1662581681.doc mavzu: o’zbekiston nomshunosligida to’ra nafasovning o’rni www.arxiv.uz o’zbekiston nomshunosligida to’ra nafasovning o’rni reja: 1. kirish. 2. ulug’larga izdosh nomshunos. 3. asosiy qism. 4. to’ra nafasov nomshunos olim 5. toponimiya ilmining mohir tadqiqotchisi 6. lingvistik tahlil qo’llanmasi 7. xulosa i. to’ra nafasov nomshunos olim. qashqa vohasi ulug’ zotlarni yetishtirgan, davlat boshqaruv sirlari, sarkardalik mahorati, ma’rifatparvarlik va adolatparvarlikning asl mohiyati mardlik va matonat siru – sinoatlari kashf etilgan va uni butun dunyoga targ’ib etgan zamindir. ana shunday zamin, yurt farzandi o’tgan alloma ajdodlari hayrli ishlarni haqiqiy ma’noda davomchisi turkiy tillar jumladan o’zbek tili tarixi, xar bir so’z – toponim semantikasini aniqlab, etimologik izoh...

DOC format, 52.0 KB. To download "o`zekiston nomshunosligida to`ra nafasovning o`rni", click the Telegram button on the left.

Tags: o`zekiston nomshunosligida to`r… DOC Free download Telegram