g‘afur g‘ulom va oybekning hayoti va ijodi

DOCX 10 pages 27,2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 10
мавзу: g‘afur g‘ulom va oybekning hayoti va ijodi reja: 1. hayot yo‘li. 2. dastlabki ijod bosqichi. 3. mumtoz adabiyot bilimdoni. 4. shoirning 30-yillar ijodi. 5. shoir ijodida urush motivi. 6. adib nasri. g‘afur g‘ulom poeziyasi uch manbadan oziqlandi, uch azim daryodan bahramand bo‘lib, kamol topdi. bularning birinchisi sharq poeziyasidir. g‘afur g‘ulom sharq adabiyotini chuqur biladigan fozil olim edi. u o‘tgan asrning 20-yillaridayoq, ayniqsa, o‘zbek, ozarbayjon, tatar, fors-tojik adabiyotlarini juda puxta o‘zlashtirdi. u navoiy va furqat, mashrab va muqimiy, avaz o‘tar va nodira kabi o‘zbek shoirlari, nizomiy va fuzuliy singari ozarboyjon adabiyotining buyuk siymolari, shayx sa’diy va hofizdek fors-tojik adiblari asarlarini besh qo‘lday bilgan. g‘afur g‘ulom 1903-yil 10-may kuni toshkent shahrining qo‘rg‘ontegi mahallasida kambag‘al dehqon oilasida tug‘ilggan. uning otasi g‘ulom aka mirzaorif o‘g‘li kelesdagi bir parcha еrida ham, shaharda ham ishlasa-da, oila qashshoq hayot kechirar edi, chunki o‘sha davrda og‘ir mehnat samaralari o‘ta qadrsizlangan edi. g‘ulom aka ancha bilimli, fors tilini …
2 / 10
umlashmalar еtishmas edi. zotan, shoir bu davrda o‘qish, o‘rganish, izlanish, tajriba orttirish bosqichini boshidan kechirardi. g‘afur g‘ulom 20-yillarning oxiri va 30-yillarning boshida «ko‘ngilsizning qilig‘i», «eshonobod», «yigit», «chor bozorchi», «soat», «jo‘rabo‘za», «elatiyada bir ov» kabi qirqqa yaqin hikoya yozgan edi. ularning bir qismida o‘tmish hayotiga xos bo‘lgan tipik voqealar, eski turmushning qora dog‘lari ochib tashlangan. aksariyatida esa muallif yashab turgan zamon voqeligi tasvirlanib, hayot taraqqiyotiga to‘sqinlik qiluvchi dangasalar, tekinxo‘r firibgarlar fosh etilgan, yangi ong, turmush va urf-odatlar tashviq hamda targ‘ib qilingan edi. g‘afur g‘ulomning nasrdagi mahorati, xususan, «netay» (1930), «tirilgan murda» (1934), «shum bola», «yodgor» qissalarida yaqqol ko‘rinadi. «netay» qissasi asosida o‘tmishning achchiq haqiqati yotadi. asarda xotin-qizlarning haq-huquqlari amir va amaldorlar, ruhoniy va boylar tomonidan oyoq osti qilinganligi ko‘rsatilgan. «shum bola» qissasida o‘zbek xalqining o‘tmishdagi og‘ir hayoti, xususan, o‘smirlarning qarovsizligi, bir parcha non deb darbadar kezishlari zaharxanda kulgi ostiga olinadi. «g‘afur g‘ulom «shum bola» qissasini salkam yigirma besh yil ishladi», — …
3 / 10
ha yilning o‘zida alohida kitob holida nashr etilgan edi. lekin jurnaldagi sarlavhadan farqli o‘laroq asarning kitob holidagi nomini muallif «dovdirash» deb o‘zgartirgan edi. yozuvchi qissani keyinchalik ikkinchi bo‘lim bilan to‘ldirgan va ikkalasi yaxlit holda 1938-yilda kitob shaklida bosilib chiqqan edi. o‘shanda muallif kitobni «shum bola» deb atagan edi. asarning uchinchi qismi «mushtum» jurnalining 1941-yildagi olti sonida ketma-ket e’lon qilingan edi. biroq «shum bola» shundan keyin bir necha marta takror-takror nashr etilgan bo‘lsa-da, yozuvchi «mushtum»dagi qismni, keyinroq qayta ishlash maqsadida ularga kiritmagan edi. qissada avtobiografik janr unsurlari mavjud. ayniqsa, voqealarning birinchi shaxs - «men» tilidan olib borilishi janrning bu unsurini ko‘paytiradi. shum bolaning ismi asarning boshidan oxirigacha biror joyda aytilmagani, tug‘ilib o‘sgan joyi sifatida yozuvchining o‘z mahallasi ko‘rsatilgani qissaning badiiy to‘qimasida muayyan avtobiografik unsurlar borligidan dalolat beradi. g‘afur g‘ulomning prozaik asarlari o‘zbek nasrida realistik metodning takomillashuvida salmoqli o‘rin tutadi. u umrining so‘ngida ham «gilos danagidan tasbeh» degan hikoyalar to‘plamini nashr ettirdiki, …
4 / 10
da o‘sha davrdagi hukmron mafkura ta’sirida yuzaga kelgan zamonasozlik, hayotni bo‘yab ko‘rsatish, kolxozlar mehnatkash dehqon uchun yagona baxt o‘chog‘i ekanligi to‘g‘risidagi yolg‘on safsatani tasdiqlash hollari ko‘zga tashlanadi. g‘afur g‘ulomning juda ko‘p she’rlarida o‘sha davr hayoti va odamlarimizning ulug‘vorligi qayta-qayta ta’kidlangan edi. shoir asarning qimmatini shu ulug‘vorlikni qay darajada ifodalagani bilan o‘lchash kerakligini aytadi. u fashist bosqinchilariga qarshi kurashga ikki yil to‘lar-to‘lmas kunlarda yozgan «birinchi she’r» asarida yuqoridagi fikrni kishilarimizning harb maydonidagi mislsiz fidokorligidan tug‘ilgan tashbehlarda chiroyli ifodalagan. g‘afur g‘ulom urushning birinchi kunlaridanoq o‘zini safarbar his etdi. to‘rt yillik urush davri shoir uchun shiddatli ijod bosqichi bo‘ldi. «adolat bilan razolat jon olib, jon berib, jangga kirishgan bir paytda g‘afur g‘ulom xx asrda adolat kuychisiga, adolat kuychilarining jahon miqyosidagi yalovbardorlaridan biriga aylandi» (nazarov b. g‘afur g‘ulom olami. –toshkent, «fan», 2004. 27-b.). g‘afur g‘ulomning urush yillarida yaratgan she’rlari chuqur vatanparvarlik ruhi bilan sug‘orilgan asarlar edi. bu asarlar g‘oyat samimiyligi, insoniyligi tufayli urushning eng …
5 / 10
diy nuqsonlar, madhiyabozlik, hayotni bo‘yab-bezab, ortiqcha maqtab aks ettirish, qo‘shib yozish - yo‘q narsani bor deb talqin etish hollari ham uchraydi. bir vaqtlar shoir g‘afur g‘ulom moskvadagi yuksak minbardan turib: «men o‘zbek xalqi nomidan gapiraman», - degan edi. u bunday qilishga u to‘la haqli edi, chunki adib deyarli butun ongli umri davomida o‘zining bor iste’dodini, mahoratini, kuch-quvvatini o‘zbek xalqining ruhini, mohiyatini, tafakkurini, o‘y-tuyg‘ularini, orzu-umidlarini, borlig‘ini go‘zallik va badiiyat qonuniyatlari vositasida ochib berishga intilgan edi. g‘afur g‘ulomning o‘zbek xalqi orasida topgan hurmatu ehtiromi ham shoirga uning nomidan so‘zlashga to‘la huquq berar edi. so‘nggi paytlarda ahyon-ahyonda g‘afur g‘ulom zamonasozlik qilganligi, o‘tkinchi voqealarni yoki shaxslarni madh etib she’rlar yozganligi haqidagi gaplar takrorlanadigan bo‘lib qoldi. balki g‘afur g‘ulom chindan ham hukmron mafkura va siyosat tazyiqiga berilib, shunday she’rlar yozgandir, ammo shoir asarlarining barchasini o‘tkinchi yoki endilikda yaroqsiz deb hisoblash insofdan bo‘lmaydi. balki shoirning tinchlik uchun kurash mavzuidagi ko‘plab she’rlarini o‘tkinchi deb hisoblaydiganlar bordir. axir, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "g‘afur g‘ulom va oybekning hayoti va ijodi"

мавзу: g‘afur g‘ulom va oybekning hayoti va ijodi reja: 1. hayot yo‘li. 2. dastlabki ijod bosqichi. 3. mumtoz adabiyot bilimdoni. 4. shoirning 30-yillar ijodi. 5. shoir ijodida urush motivi. 6. adib nasri. g‘afur g‘ulom poeziyasi uch manbadan oziqlandi, uch azim daryodan bahramand bo‘lib, kamol topdi. bularning birinchisi sharq poeziyasidir. g‘afur g‘ulom sharq adabiyotini chuqur biladigan fozil olim edi. u o‘tgan asrning 20-yillaridayoq, ayniqsa, o‘zbek, ozarbayjon, tatar, fors-tojik adabiyotlarini juda puxta o‘zlashtirdi. u navoiy va furqat, mashrab va muqimiy, avaz o‘tar va nodira kabi o‘zbek shoirlari, nizomiy va fuzuliy singari ozarboyjon adabiyotining buyuk siymolari, shayx sa’diy va hofizdek fors-tojik adiblari asarlarini besh qo‘lday bilgan. g‘afur g‘ulom 1903-yil 10-may kuni toshk...

This file contains 10 pages in DOCX format (27,2 KB). To download "g‘afur g‘ulom va oybekning hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: g‘afur g‘ulom va oybekning hayo… DOCX 10 pages Free download Telegram