elektrik bo`lmagan o`lchov vositalari

DOCX 9 sahifa 317,4 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 317,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

ma`ruza № 3. elektrik bo`lmagan o`lchov vositalari elektr o`lchash sxemalari – ko`prikli sxemalar. reja: 1. elektrik bo`lmagan o`lchov vositalari 2. doimiy tokning ko'prikli o'lchash sxemasi. 3. elektr datchiklarning tasnifi. 4. kontaktli datchiklar. elektrik bo`lmagan o`lchov vositalari avtomatlashtirish tizimlarida boshqaruv signallari, ma`lum bir ishlab chiqarish jarayonini tavsiflovchi turli xil elektr bo`lmagan va elektr miqdorlariga bog`liq. ushbu qiymatlar haqida ma`lumot datchikdan olinadi va ba`zi turli xil signal ko`rinishida ifodalanishi kerak. hozirgi kunda elektr signalidan foydalanish avtomatlashtirish sistemalarining ishonchliligini oshiradi va ishchi kuchini tejaydi. elektr signallarni boshqa signallar bilan taqqoslaganda (masalan, mexanik, pnevmatik, gidravlik, yorug`lik, tovush) uning bir nechta afzalliklarini aytib o`tish mumkin: uzoq masofalarga uzatish, o`zgartirish va kuchaytirish, kompyuterga kirish imkoniyatlari mavjud. shuning uchun elektr bo`lmagan miqdorlarni o`lchash uchun elektr o`lchash usullari keng tarqalgan. ular elektr bo`lmagan miqdorlarni elektr signaliga o`zgartirishning yuqori aniqligini ta`minlashi va uning o`zgarishiga tezda javob berishlari kerak. o`lchanayotgan kattalik elektr bo`lmagan miqdor haqida ma`lumotni o`lchov asbobi datchiklar (sensor) …

2 / 9

qo`llaniladi. agar darhol elektr bo`lmagan miqdorni elektr signaliga aylantirish mumkin bo`lsa, unda to`g`ridan-to`g`ri o`zgartkichli datchiklar (masalan, qarshilik termometri va termojuftlar) ishlatiladi. shunday qilib, elektr bo`lmagan miqdor haqida ma`lumot datchikdan uzatiladigan elektr signal ko`rinishida bo`ladi. bu signal aktiv qarshilik, induktiv yoki kuchlanish, yoki tok kuchi yoki boshqa elektr parametrlarining o`zgarishi bo`yicha ifodalanadi. ushbu parametrlarni o`lchash uchun tegishli elektr o`lchovchi asboblar kerak. shunday qilib, elektr bo`lmagan miqdorni elektr o`lchash sxemasi 2.1-rasmda ifodalangan. har bir elektron elementda sezgirlik va qarshilik bo`yicha ifodalanadi. ularning barchasi quvvat manbai bilan ta`minlanishi mumkin (quvvat manbai 2.1-rasmda ko`rsatilmagan). datchik kirish signalining elektr bo`lmagan miqdorini ni elektr parametriga o`zgartiradi (qarshilik, kuchlanish va boshqalar). datchik sezgirligi . o`lchash zanjiri bitta elektr parametrining o`zgarishini boshqa elektr parametriga o`zgartiradi. o`lchov sxemasining sezgirligi . elektr o`zgartkichli pribor parametriga proporsional ravishda ko`rsatkichini ifodalaydi (masalan, shkala bo`yicha strelkaning yo`naltirilmagan shaklida). qurilmaning sezgirligi . elektr bo`lmagan miqdorni o`lchashning elektr usuli bilan ta`minlangan sezgirlik , 2.1-rasm. elektr …

3 / 9

riborning ichki qarshiligi bir-biriga mutanosib. priborga tok kuchi ta`sir qiladi. ushbu rejim bo`yicha tokning sezgirligi quyidagicha aniqlanadi: (2.2) ko`pincha o`lchash moslamasi sifatida milliampermetr ishlatiladi. keyinchalik joriy holatdagi tokning sezgirlikni ko`rib chiqamiz. elektr o`lchashning mavjud usullarini asosan ikkita sinfga bo`lish mumkin: to`g`ridan-to`g`ri baholash va taqqoslash. to`g`ridan-to`g`ri baholash bilan o`lchash usuli faqat datchikning chiqish signalini o`zgartirish funktsiyasini bajaradi, masalan, uni kuchaytiradi yoki datchikning chiqish qarshiligi qurilmaning kirish qarshiligi bilan mos keladi. ushbu usul juda oddiy, ammo u nisbatan kamdan-kam hollarda qo`llaniladi, chunki u sezilarli xatolar bilan tavsiflanadi (ayniqsa, datchikning ta`minot kuchlanishini o`zgartirganda). taqqoslash usuli yuqori aniqlik va sezgirlikni ta`minlaydi. bunday holda, ko`prik, differentsial va kompensatsiya o`lchash sxemalari qo`llaniladi. doimiy tokda ko`prikli o`lchov sxemalari doimiy tokda bitta ko`prikning prinsipial sxemasi (2.2-rasm) авбг yopiq to`rtburchagiga ulangan , , va aktiv qarshiliklarga ega to`rtta rezistordan iborat. sxemaga kiritilgan rezistorlari ko`prikning yelkalari yoki chiziqlari deb ataladi. yelkalar harflar bilan ham belgilanishi mumkin, masalan аб yelkasi. абвг …

4 / 9

asm. ko`prikli o`lchash sxemasi , , bunda , (2.3) . (2.4) (2.3) va (2.4) ifodalarni bo`lib yuboramiz va quyidagicha ifodalaymiz . (2.5) (2.5) dan ko`rinib turibdiki zanjirdagi pribor toki , ga teng va ko`prikning barcha yelkalarida tok o`zgarmas bo`ladi yoki , (2.6) ya`ni ko`prikning muvozanat holatini quyidagicha ifodalash mumkin: qarama-qarshi yelkalarining qarshiliklari ko`paytmasi bir-biriga teng bo`lishi kerak. ko`prik sxemasida, noma`lum qarshilik ni uni ko`prikning yelkalaridan biriga, masalan, rezistorining o`rniga бг tutqichiga kiritish orqali o`lchash mumkin. uchta ma`lum bo`lgan , , qarshiliklari bilan, noma`lum qarshilik quyidagicha topish mumkin. ko`prikni bitta qarshilik yoki ikkita qarshilik nisbatini o`zgartirish orqali ifodalash mumkin. muvozanat ko`priklarda o`lchash moslamasi juda sezgir bo`lishi kerak, u kichik tok oqimlariga javob berishi kerak. ko`prikning muvozanatini ifodalash uchun ko`rsatish qurilmasi o`rnatilishi kerak. shuning uchun, muvozanatli ko`priklarda, odatda, o`lchash moslamasi sifatida galvanometr ishlatiladi. bundan tashqari ko`priklar muvozanatlashmagan ko`rinishda ham bo`lishi mumkin, ularda va o`lchanadigan qarshilik pribor o`qining og`ishi bilan aniqlanadi, ya`ni qiymatiga …

5 / 9

vozanat holatini (2.6) olishimiz mumkin. ko`prik sxemalaridagi , qarshiliklarining murakkab ulanishi ekvivalent qarshilikka o`zgartirish mumkin – ko`prikning kirish qarshiligi ab manba diagonali bo`ylab ifodalanadi. ekvivalent ko`prik sxemasi 2.3-rasmda ko`rsatilgan. nisbatiga qarab past qarshilik va yuqori qarshiliklar ko`prikning o`lchash sxemalari bo`yicha ajratib turadi. agar bo`lsa, u holda ko`prik past qarshilik deyiladi. bunday ko`priklarda qarshilikning o`zgarishi tok oqimiga deyarli ta`sir ko`rsatmaydi, ya`ni deb taxmin qilishimiz mumkin. kam impedansli ko`priklarni hisoblashda odatda (2.8) tenglama qo`llaniladi. 2.3-rasm. ko`prikning ekvivalent sxemasi agar bo`lsa, u holda ko`prik yuqori qarshilik deyiladi. bunday holda, ko`prik terminallarida kuchlanish . doimiy qiymat deb hisoblanishi mumkin. yuqori impedansli ko`priklarni hisoblashda odatda (2.7) tenglama qo`llaniladi. (2.7) ni (2.8) ga bo`lish orqali biz ko`prikning kirish impedansi uchun quyidagi ifodani olamiz . (2.11) ko`prikli sxemalarning sezgirligi ko`prik yelkasining birida qarshilikning o`zgarishi, ushbu ko`prik diagonalida hosil bo`lgan ga nisbati bilan muvozanatlashgan ko`prikning sezgirligi aniqlanadi:. muvozanatlashgan ko`prikda . qarshilik qarshilikga o`zgarishi natijasida, o`lchov asbobining tok qiymati …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"elektrik bo`lmagan o`lchov vositalari" haqida

ma`ruza № 3. elektrik bo`lmagan o`lchov vositalari elektr o`lchash sxemalari – ko`prikli sxemalar. reja: 1. elektrik bo`lmagan o`lchov vositalari 2. doimiy tokning ko'prikli o'lchash sxemasi. 3. elektr datchiklarning tasnifi. 4. kontaktli datchiklar. elektrik bo`lmagan o`lchov vositalari avtomatlashtirish tizimlarida boshqaruv signallari, ma`lum bir ishlab chiqarish jarayonini tavsiflovchi turli xil elektr bo`lmagan va elektr miqdorlariga bog`liq. ushbu qiymatlar haqida ma`lumot datchikdan olinadi va ba`zi turli xil signal ko`rinishida ifodalanishi kerak. hozirgi kunda elektr signalidan foydalanish avtomatlashtirish sistemalarining ishonchliligini oshiradi va ishchi kuchini tejaydi. elektr signallarni boshqa signallar bilan taqqoslaganda (masalan, mexanik, pnevmatik, gidravlik, yorug`lik, ...

Bu fayl DOCX formatida 9 sahifadan iborat (317,4 KB). "elektrik bo`lmagan o`lchov vositalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: elektrik bo`lmagan o`lchov vosi… DOCX 9 sahifa Bepul yuklash Telegram