mehnat vositalari

DOCX 27 pages 199.4 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 199.4 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

3-мавзу. корхонанинг асосий фондлари ва ишлаб чиқариш қувватлари 1.асосий ишлаб чиқариш фондларининг иқтисодий моҳият ва аҳамияти 2.асосий фондлар амортизацияси ва емирилиши 3. асосий ишлаб чиқариш фондлардан фойдаланиш кўрсаткичлари 4.асосий ишлаб чиқариш фондлардан фойдаланишни яхшилаш йўналишлари меҳнат воситалари - инсон меҳнат буюмларига таъсир қиладиган ва уларни ўзгартирадиган моддий воситалар мажмуи. ишлаб чиқариш жараёнида инсон моддий бойлик яратиш мақсадида таъсир қиладиган барча нарсалар меҳнат буюмларидир. меҳнат воситалари - асосий фондларни, меҳнат буюмлари эса айланма фондларни ташкил этади. асосий фондлар қийматини тайёрланаётган махсулотга ўтказиш жараёни амортизация деб, ушбу жараёнда тўпланган маблағлар амортизация ажратмалари деб аталади. иқтисодий мақсадларига кўра, асосий фондлар ишлаб чиқариш ва ноишлаб чиқариш фондларига тақсимланади. асосий ишлаб чиқариш фондларига қуйидагилар киради: · ишлаб чиқариш бинолари (цехламинг ишлаб чиқариш корпуслари, деполар, гаражлар, омборхоналар, ишлаб чиқариш хоналари ва лабораториялар); · иншоотлар (насос станциялар, туннеллар, кўприклар ва х.к.); · ҳар хил энергия, суюк ва газсимон моддалар узатадиган узатувчи ускуналар; · машиналар ва асбоб-ускуналар (энергияни, …

2 / 27

фойдаланишга топширган пайтда хисобга олинган дастлабки мувозанат нархини кўрсатади. мисол. генератор 15000000 сўмга сотиб олинди. уни корхонага етказиб бериш учун 100000 сўм, ўрнатиш учун 200000 сўм сарфланди. генераторларнинг дастлабки тўла нархи - 15300000 сўмга тенг. 15000000 + 100000 + 200000 =15300000 сўм " тикланган қиймати - асосий фондлар ёки уларнинг бирон-бир қисмини (бинолар, курилмалар, машиналар, ишлаб чиқариш ускуналари) хозирги пайтдаги инфляция ва бошқа омилларни хисобга олган холда бахолаш. бахолашнинг бу усули объектнинг бугунги кунда қанча туришини кўрсатади. мисол:трансформатор 2015 - йилда 300000 сўмга сотиб олинган, худди шундай трансформатор 2017 - йил январ ойида 270000 сўмга сотиб олинди. иккитатрансформатор мувозанат қиймати 570000 сўмни ташкил қилади. 2017 - йил январ ойида иккала трансформатор тикланган нархи 540000 сўм, чунки шу трансформаторнинг бахоси 270000 сўмни ташкил килган эди. бу бахо асосий фондларнинг маънавий эскирганлигини ва ейилганлигини хисобга олмайди. " колдик қиймат - асосий фондларнинг эскиришини инобатга олган холда, бирламчи ва қайта тиклаш қийматлари ўртасидаги …

3 / 27

дан чикарилиш қиймати; n1 - ишлаб чиқаришга киритилган асосий фондларни киритилгандан бошлаб фойдаланилган ойлар сони; n2- ишлаб чиқаришдан чиқарилган асосий фондларни чикарилгандан ойдан бошлаб фойдаланилмаган ойлар сони. асосий фондлар жисмоний ва маънавий жихатдан эскириши мумкин. жисмоний (моддий) эскириш - асосий фондларнинг бирламчи хислатларини ишлаб чиқаришда катнашишинатижасида йўкотиши ва табиий эскиришида юзага келади. маънавий эскириш - асосий фондларнинг кадрсизланиши ёки техник жихатдан муддатидан аввал иш қобилиятини йўқотишидир. маънавий эскириш 2 хил кўринишга эга: " асосий фондлар уларнинг ишлаб чиқаришқийматлари пасайиши натижасида кадрсизланади. " асосий фондлар фан-техника тараққиёти таъсири остида янада самаралирок фондларнинг пайдо бўлиши натижасида кадрсизланади. асосий фондларни қайта ишлаб чиқариш, яъни жисмоний ва маънавий жихатдан эскирган асосий фондларнинг ўрнини иқтисодий тўлдириш учун корхона бу воситалар қийматидан амортизацион ажратмаларни айириб ташлайди хамда бу ажратмалар кейинчалик харажатлар сифатида махсулот таннархига киритилади. бу ерда: na –тўлиқ қайта тиклаш учун йиллик амортизация меъёри,%; fb –асосий фондларнинг бошланғич қиймати, сўм; ta – асосий фондларнинг меъёрий …

4 / 27

ий фойдаланилган вақт; соат trej- режага асосан фойдаланиш муддати; соат асбоб-ускуналарнинг экстенсив кўрсаткичини яхшилаш учун уларнингсменали коэффициентини ошириш, сменалар орасида бекор туриб колишларга бархам бериш, дастгохларни таъмирлаш вақтини қисқартириш, меҳнат интизомини мустахкамлаш ва бошқа тадбирларни амалга ошириш зарур. ускуналарнинг сменалик коэффициенти - сутка давомида машина-сменаларнинг ўрнатилган ускуналар умумий сони ёки ишчи ўринларига нисбатидир.у куйидагича аниқланади: бу ерда: ms – сутка давомида хақиқий ишлаган машина-сменалар йиғиндиси; a u.s –ўрнатилган асбоб-ускуналарнинг умумий сони. ускуналарнинг сменалилик коэффициентини аниқлашнинг яна бир йўли бўлиб, унга кўра корхоналарнинг бир эмас, икки ёки уч сменада ишлаши ва бунда ускуналарнинг барчасидан хам тўлиқ фойдаланилмаслиги кўзда тутилади. масалан: цехда 300 дона ускуна ўрнатилган бўлиб, биринчи сменада 270 таси, иккинчи сменада эса 220 таси ишлаган. ускуналарнинг сменали коэффициенти 1,63 (270+220) /(300) ни ташкил қилади. интенсив коэффициент - маълум бир вақт ичида хақиқий ишлаб чикарилган махсулот миқдорини билдиради.у хақиқий ишлаб чиқарилган махсулот қийматини режалаштирилган махсулот қийматига нисбати билан аниқланади. бу ерда: …

5 / 27

чиқаришни ташкил этиш ва ресурслар билан таъминлашни яхшилаш. 1-илова. категорияларни тавсифлашни ўтказиш қоидаси 1. гурухда "аклий хужум" ўтказасиз ва мавзу бўйича барча тушунчаларни ёзиб оласиз. 2. бирон-бир белгиси бўйича олинган маълумотларни умумлаштирувчи категорияларни аниқлайсиз. 3. категорияни коғозга ёзинг ва олинган маълумотларни маълум мезонлар бўйича таксимланг. 4. тақсимлаш жараёнида бирон-бир категорияни номини ўзгартириш ёки кўшиш мумкин. категория жадвалини тузинг. maсалан. maвзу: асосий ва айланма фондларнинг сифат таърифи 1 2 фарқловчи белгилар асосий фондлар айланма фондлар 1. ишлаб чиқариш жараёнида қатнашиш тури меҳнат воситаси сифатида меҳнат буюмлари сифатида 2. ишлаб чиқариш жараёнида қатнашиш хусусияти ишлаб чиқариш жараёнида кўп марта қатнашади ишлаб чиқариш-нинг ҳар бир янги циклида тўла истеъмол қилинади (бир марта қатнашади) 3. тайёр маҳсулотга қийматини ўтказиш усули тайёр маҳсулотга бутун хизмат муддати давомида емирилган қийматини айрим қисмларга бўлиб ўтказади тайёр маҳсулотга ўз қийматини тўла ва бир йўла ўтказади 4. натурал шаклининг ўзгариши хизмат муддатининг охиригача ўз натурал шаклини сақлаб қолади натурал …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat vositalari"

3-мавзу. корхонанинг асосий фондлари ва ишлаб чиқариш қувватлари 1.асосий ишлаб чиқариш фондларининг иқтисодий моҳият ва аҳамияти 2.асосий фондлар амортизацияси ва емирилиши 3. асосий ишлаб чиқариш фондлардан фойдаланиш кўрсаткичлари 4.асосий ишлаб чиқариш фондлардан фойдаланишни яхшилаш йўналишлари меҳнат воситалари - инсон меҳнат буюмларига таъсир қиладиган ва уларни ўзгартирадиган моддий воситалар мажмуи. ишлаб чиқариш жараёнида инсон моддий бойлик яратиш мақсадида таъсир қиладиган барча нарсалар меҳнат буюмларидир. меҳнат воситалари - асосий фондларни, меҳнат буюмлари эса айланма фондларни ташкил этади. асосий фондлар қийматини тайёрланаётган махсулотга ўтказиш жараёни амортизация деб, ушбу жараёнда тўпланган маблағлар амортизация ажратмалари деб аталади. иқтисодий мақсадларига кўра, а...

This file contains 27 pages in DOCX format (199.4 KB). To download "mehnat vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat vositalari DOCX 27 pages Free download Telegram