tarixning antik falsafasi

DOCX 8 pages 27.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.5 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

tarixning antik falsafasi reja 1. antik ongda tabiat va tarix antitezasi. antik kosmos: fazo. antik kosmos: vaqt. 2. teokratik tarix va afsona. 3. gerodot ilmiy tarixning yaratilishi. 4. yunonistonda tarix fani. 5. rim tarixchilari. tit liviy. korneliy. tatsit. yunonistonda tarix fani. yunonistonda tarix fani birdaniga vujudga kelgan emas. greklarning tasavvuricha tarix fan emas, balki sanatdan va pand – nasihatdan iborat, shu sababli qadimgi greklar boshqa fanlar singari tarihning ham o’z muzasi bor, bu muza kliodir klmo boshqa muzalar bilan bir qatorda sanatlar xudosi apolon ayonlari orasida bo’lgan, deb hisoblaganlar . greklar tarixiy voqealar to’g’risida chiroyli va pand – nasixatli hikoyani xammadan ko’proq qadirlaganlar. ular tarixning asosiy vazifasi pand – nasixatdan iborat deb hisoblaganlar. dastlabki vaqtlarda logograf deb ataluvchi kishilar (“logos” “so’z”, “grafo”- yozaman demakdir) shaharlarning odatda o’zlari tug’ilgan shaharlarning tarixi to’g’risida yozganlar. logograflar eramizdan avvalgi vii asrda va v asrning boshlarida yashaganlar. o’z asarlarida ular biron shaharning tarixini yozganlar, lekin …

2 / 8

o-sotiq bilan shug’illanuvchi savdogarlar, yo’lovchilar shahri bo’lgani uchunmi o’spirinlik yillaridayoq u yaqin atrofdagi mamlakatlarga borib qoladi. dengiz shunqori va sayohlari tilidan g’aroyib sarguzashtlarni tinglashni juda – juda yoqtiradi. “eron tarixi kitobi” geradot etiborini ayniqsa o’ziga tortadi. xaronning “eron tarixi” kitobida ahamoniylar davlatiga qaram bo’lgan osiyodagi ko’pgina malumotlar haqida qimmatli malumotlar bor. gerodot tug’ilgan o’lka tarixiy sarguzashtlarga boy edi. bunday tarixiy voqealarni ko’p eshitgan gerodot keyinchalik haqli ravishda tarixiy hikoyalar ijodkori bo’lib, qoladi. gerodotning ona shahri galikarnos hokimi lagdimid qarshi ko’tarilgan isyonda paniasid bilan bostiriladi. geradot esa mamlakatdan quvg’in qilinadi. shundan so’ng bo’lajak tarixchi osiyo bo’ylab safarga chiqishga qaror qildi. geradot qora dengiz qirg’oqlari bo’ylab safardaligida olviya shahri va ularga yaqin joylashgan skiflar haqida qiziqarli malumotlarni eshitadi. undan ilgari ham skiflar haqida talaygina kitoblarni o’qib ularning hayot kechirish tarziga qiziqib qolgan edi. geradot samos orolida bir muncha vaqt bo’lib, osiyo bo’ylab safarga jo’naydi. geradot dastlab, ahamoniylar davlatining markazi bo’lgan suz shahriga …

3 / 8

kimliklarni aniq nomi bilan ataydi. jumladan, baqtriya, girkaniya, kaspiy, so’g’dlar, saklar, xorasmiylar va oriylar, bu o’rinda izoh talab nomlardan oriylar afg’onistonning g’arbiy qismiga joylashgan elatlardir. baqtriyaning poytaxti o’sha vaqtda balh shahri bo’lgan kaspiy hokimligida turkmanistonning janubi- g’arbiy qismida joylashgan qabilalar kirgan xorazmiylar xorazmliklar, so’g’dlar politmet (zarafshon) bo’ylarida, saklar tyanshan tog’ining g’arbiy etaklarida joylashgan edilar. shundan so’ng geradot hindiston o’lkasida sayohatini davom ettirib, panjobga boradi. bu erga bostirib kelgan doro haqida qimmatli malumotlar to’playdi. geradot keyingi asarlarida liviya, misr o’lkalarini ham keng tasvirlaydi. geradot tarixning shunchaki xabarchisi emas, balki tarixni jonlantirib ko’rsatuvchi etuk ijodkordir. uning skiflar haqidagi asarlari nihoyatda bebaxo va qadrli. geradotning “skiflar” asari jahon xazinasida munosib o’rin tutgan, bu asar juda ko’plab tillarga tarjima qilingan. skiflarni birinchi bo’lib, jahonga tanitgan ham geradotdir, xvii – xviii asrlardayoq rus imperatorlari geradotning “skiflar” asarini juda katta qiziqish bilan o’qishgan va juda ko’p nushalarda tarjima qilishga buyuruq berishgan. natijada, asar bir necha marta …

4 / 8

odi tarix nomli to’qqiz kitobi katta ilmiy xazinani tashkil etib, bu kitoblarning har qaysisi yuzlab hikoyalarni o’z ichiga olgan. geradot antik davrdagi boshqa olimlardan shu bilan farq qiladiki, u fidoyi tarixchi edi. o’z hayotini taxlikaga qo’yib bo’lsa – da ijod dardida uzoq yurtlarni kezdi. jahongashta tarixchi ne - ne xavf – xatarlarlarga duch kelmadi. bu safarlarida u avval o’z ko’zi bilan ko’rib, qulog’i bilan eshitgach, keyin ijod qilardi. xar qanday faraz va taxminlar uning uchun begona edi. u minglab qabila va elatlarda bo’ladi. yuzlab daryolarni kechib o’tadi. o’sha paytda xech bir olimning qadami etmagan uzoq o’lkalarni kezadi.xali ko’p ko’rilmagan mavzularni birinchi bo’lib yoritadi. shuning uchun ham geradot nomi tariximizda alohida axamiyat kasb etadi. yuqoridagi faktlar asosida biz aytishimiz mumkinki ilmiy tarixning yaratilishida geradotning tarix asari muxim axamiyat kasb etadi. polibiy. eramizdan avvalgi ii asrning ikkinchi yarimida polibiy “umumiy tarixni” yozgan. unda eramizdan avvalgi 264-146 yillardagi voqealar bayon qilingan. uning bu …

5 / 8

ydalangan. u voqeaning bayonotida voqeada ishtirok qiluvchi nutqlarini kiritgan. polibiy bu bilan ularning gaplariga mumkin qadar “haqiqiy” tus berishga xarakat qilgan. u manbalarning naqadar rostligini aniqlab, tarixiy voqealarning sabablarini ayrim shaxsning ish va xarakatlarida ko’rgan xolos. polibiy tarix chinakam voqealarni izohlashga va bu voqealarning keyinchalik taraqqiyot yo’lini belgilashga imkon beradi. yani tarix “nasixat berishi” “o’rgatishi” mumkin amaliy jihatdan foydali bo’lishi mumkin deb faraz qilgan. tit liviy. tit liviy rimning afsonaviy zamondan boshlab o’zi yashagan davrga o’tgan butun tarixini yozishga harakat qilgan. uning bu g’oyat puxta asari 142 ta kitobdan iborat bo’lgan, lekin undan atigi 38 tasi va boshqa bazi kitoblaridan parchalar saqlangan xolos. tit liviy tarixni yodgorlik deb bilgan. uning fikricha, tarix o’rnak bo’la oladigan namunalarni ko’rsatishi bizning avlodlarimiz ko’p yillar davomida ko’rib kelgan, ofatlardan qanday qilib, saqlanishiga o’rgatishi lozim. tit liviy voqealarning sababli bog’lanishlarini aniqlash ularni izohlash va bu voqealar rostmi – yo’qmi, bu haqda bosh qotirmagan. uning asarlarida …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixning antik falsafasi"

tarixning antik falsafasi reja 1. antik ongda tabiat va tarix antitezasi. antik kosmos: fazo. antik kosmos: vaqt. 2. teokratik tarix va afsona. 3. gerodot ilmiy tarixning yaratilishi. 4. yunonistonda tarix fani. 5. rim tarixchilari. tit liviy. korneliy. tatsit. yunonistonda tarix fani. yunonistonda tarix fani birdaniga vujudga kelgan emas. greklarning tasavvuricha tarix fan emas, balki sanatdan va pand – nasihatdan iborat, shu sababli qadimgi greklar boshqa fanlar singari tarihning ham o’z muzasi bor, bu muza kliodir klmo boshqa muzalar bilan bir qatorda sanatlar xudosi apolon ayonlari orasida bo’lgan, deb hisoblaganlar . greklar tarixiy voqealar to’g’risida chiroyli va pand – nasixatli hikoyani xammadan ko’proq qadirlaganlar. ular tarixning asosiy vazifasi pand – nasixatdan iborat deb his...

This file contains 8 pages in DOCX format (27.5 KB). To download "tarixning antik falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixning antik falsafasi DOCX 8 pages Free download Telegram