shaharlarni rejalashtirishning asosiy tamoyillari

DOCX 21 sahifa 1,3 MB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,3 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

1-ma‘ruza. shaharlarni rejalashtirishning asosiy tamoyillari reja: 1. kirish. shahar transporti kompleksi tushunchasi. 1. shahar yo‘lovchi transportlarining asosiy tafsilotlari. 1. shaharlarni rivojlantirishning asosiy tamoyillari. tayanch so‘z va iboralar: shahar yo‘llari, ko‘chalar, tarmoq, shaharlarni rejalashtirish, radial, xalqasimon, aralash, transport, iqlim harakatlanish jadalligi. 1. kirish. shahar transporti kompleksi tushunchasi. ko‘cha va yo‘llar qadimdan shakllanib, insoniyat tarixida ularning jamoa sifatida faoliyati bilan bog‘liq ravishda rivojlanib kelgan. tabiiy va tarixiy shart sharoitlarning xususiyatiga qarab ularning xududiy mutanosibligi shakllanib borgan. tarixdan ma’lumki, taxminan eramizdan 1000 yil oldin quruqlikdagi sun’iy yo‘llar shakllana boshlagan. bunga misol kilib qadimgi xitoy bilan evropani bog‘lagan «buyuk ipak yo‘li»ni keltirish mumkin. bugungi kunda zamonaviy shaharlarda ko‘cha-yo‘l tarmog‘i shahar transport tizimining asosini tashkil qilib, yildan-yilga ularga qo‘yiladigan talablar ortib bormoqda. shaharsozlikda transport tizimi alohida o‘rin tutadi. transport tizimi shahar aholisining aktiv hayotini ta’minlaydi va uning samaradorligini oshiradi. transport tizimisiz, ayniqsa, bugungi shahar hayotini tasavvur qilib bo‘lmaydi. transport va piyodalar harakatini loyihalash va uni …

2 / 21

h, shahar transportiga xizmat ko‘rsatuvchi qurilmalar hamda ko‘cha va maydonlarni vertikal rejalashtirish bo‘yicha ma’lumotlar keltiriladi. qaralayotgan savollar respublikamizning tabiiy-iqlimiy va boshqa hududiy xususiyatlarini hamda shaharni loyihalash me’yor va qoidalari (shnq)ni inobatga oladi. so‘nggi yillarda avtotransport sonining keskin darajada ortishi, respublikamiz shaharlarida transport bilan bog‘liq bo‘lgan ko‘pgina masalalarni qisqa muddatlarda echishni taqozo qilmoqda. bu masalalarga avvalombor, shaharlarda mavjud ko‘cha-yo‘l tarmog‘ining o‘tkazish qobiliyatini etishmasligi, savdo komplekslarida, jamoat ob’ektlarida, turar-joy tumanlarida avtotransport vositalarini to‘xtash va saqlash uchun maydonlarning tanqisligi, ayniqsa, murakkab rejada shakllangan qadimiy shaharlarda bu masalalalarning echimida o‘ziga xos yondoshuvni talab qiladi. transport masalasi rivojlangan mamlakatlarning aksariyatida shaharsozlikda dolzarb bo‘lib, u turli mamlakatlarda turli darajada echimini topgan. xorijiy tajribaga ko‘ra ko‘cha-yo‘l tarmog‘ining o‘tkazish qobiliyatini oshirishning eng maqbul usuli, bu sun’iy estakadalar yordamida turli sathda kesishuvchi chorrahalarni tashkil qilish, shaharning asosiy transport tugunlari (xalqaro va mahalliy vokzallar, aeroportlar...)ni aholi to‘planadigan joylar bilan o‘zaro tezkor yo‘llar orqali bog‘lash, ko‘p qavatli avtoturargohlar qurish, er osti …

3 / 21

xshilash va xalq xo‘jaligining boshqa sohalari o‘zaro harakatini, tashish texnologiyasini yanada ilg‘orlarini amalda qo‘llash kelgusida transport ishini rejalashtirishni takomillashtirilishini ta’minlash, noratsional yuklarni va ortiqcha uzoqqa tashishlarni bekor qilish, transport sarf harajatlarni kamaytirish, shuningdek, yo‘lovchilarni va yuklarni tashish uchun resurslarni ham, yuk tashish sohasida yangi transport vositalarini qo‘llash, shuningdek, shahar va shahardan tashqarida yo‘lovchilar harakatini; hamma turdagi transportlarda yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatishni sezilarli darajada yaxshilash; harakat xavfsizligini oshirish, atrof-muhitga bo‘lgan salbiy ta’sirni kamaytirish choralarini ko‘rishni taqozo etadi. shaharlar va posyolkalar ishlab chiqarish zonalarini ratsional kompleks tashkillashtirishni nazarda tutmog‘i lozim, turar joy rayonlari, jamoat va madaniy muassasalar tarmog‘i, maishiy korxonalar, transport muhandisligi jihozlari va energetika, mehnat, yashash va odamlarni dam olish uchun eng qulay yaxshi sharoitlarni ta’minlashi kerak. ko‘cha tarmog‘ining eski shakllari zamonaviy shaharsozlikka mos kelmaydi: kichik kvartallarni chegaralagan ko‘chalarda chorrahalarning ko‘pligi transport oqimini o‘tkazishni kamaytiradi, qiyinlashtiradi. markaziy tumanlarda ma’muriy-jamoat va savdo binolarining haddan tashqari ko‘pligi katta miqdordagi aholi va transportni u erga …

4 / 21

nsport infrastrukturasi quyidagilardan iboratdir: - aholini shaharning barcha rejaviy tarkiblariga borishini va zaruriy yuklarni tashishni ta’minlovchi ko‘cha-yo‘l tarmog‘i (kyt); - ko‘cha-yo‘l tarmog‘idan tashqari (er osti va er usti)dagi transport tarmog‘i; - shahar rejaviy tarkibiga bog‘langan tashqi (shaharlararo) transport; - transport xo‘jaligiga xizmat qiluvchi inshootlar (transportlarni saqlash harakat tarkibini ta’mirlash parklari va depolari, yuklarni qayta ishlash tayanch punktlari yoki yuk tushirish maydonlari, energetika xo‘jaligi, vokzallar va h.k.). shaharning transport infrastrukturasi o‘z tarkibiga quyidagilarni qabul qiladi: 1. barcha turdagi tashqi (shaharlararo) transport: avtomobil yo‘llari, temiryo‘l, suv transporti, havo transporti, tranzit quvur tarmoqlari. 2. barcha turdagi shahar transporti: a) shahar yo‘lovchi transporti: avtomobil (avtobus, mikroavtobus, shaxsiy avtomobillar), relsli (tramvay), elektr tarmoqli ko‘cha (trolleybus), monorelsli er usti, relsli er osti, relsli er usti (elektrpoezdlari), suv transporti. b) shahar yuk tashuvchi transporti: avtomobil, relsli elektr (maxsus poezdlar). v) shahar maxsus transporti: sanitar-texnik, tibbiy, yong‘inga qarshi va h.k. bu borada toshkent shahri misolida bugungi kunda diqqatga …

5 / 21

foydalanishdagi transportlar - taksi, shaxsiy avtomobillar, mototsikl, velosiped. o‘rtacha harakatlanish tezligi bo‘yicha ommaviy transport vositalari quyidagichadir: tezligi past - o‘rtacha harakatlanish tezligi 20 km/s gacha bo‘lgan (avtobus, trolleybus, tramvay); tezyurar - o‘rtacha harakatlanish tezligi 25 km/s dan yuqori bo‘lgan ekspress-avtobuslar, tezyurar tramvay, metropoliten, temir yul transporti, engil avtomobillar. dvigatel turiga qarab yo‘lovchi transport ikki guruhga bo‘linadi: elektr dvigatelli – trolleybus, tramvay, metropoliten, elektrlashtirilgan temir yo‘l transporti; ichki yonuv dvigatelli – engil avtomobillar, avtobus, temiryo‘l dizel-poezdlari. shahar yo‘llarida joylashishiga qarab jamoat-yo‘lovchi transporti quyidagi ikki guruhga bo‘linadi: ko‘chaning harakatlanish qismida yuradigan – avtobus, trolleybus, tramvay; alohida yo‘laklarda yuradigan – tezyurar tramvay, metropoliten, temir yul, monorels va vertolyot transportlari. yo‘l qurilmalari turi bo‘yicha ham ikki turga bo‘linadi: relssiz – engil avtomobillar, avtobus, trolleybus; relsli – tramvay, metropoliten, temir yo‘l. shaharsozlik loyihalash amaliyotida harakat tarkibining sig‘imi hisobiy davr uchun bitta o‘tiradigan joy va uchta tik turuvchi kishiga 1 m2 joy, dastlabki hisob uchun esa …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"shaharlarni rejalashtirishning asosiy tamoyillari" haqida

1-ma‘ruza. shaharlarni rejalashtirishning asosiy tamoyillari reja: 1. kirish. shahar transporti kompleksi tushunchasi. 1. shahar yo‘lovchi transportlarining asosiy tafsilotlari. 1. shaharlarni rivojlantirishning asosiy tamoyillari. tayanch so‘z va iboralar: shahar yo‘llari, ko‘chalar, tarmoq, shaharlarni rejalashtirish, radial, xalqasimon, aralash, transport, iqlim harakatlanish jadalligi. 1. kirish. shahar transporti kompleksi tushunchasi. ko‘cha va yo‘llar qadimdan shakllanib, insoniyat tarixida ularning jamoa sifatida faoliyati bilan bog‘liq ravishda rivojlanib kelgan. tabiiy va tarixiy shart sharoitlarning xususiyatiga qarab ularning xududiy mutanosibligi shakllanib borgan. tarixdan ma’lumki, taxminan eramizdan 1000 yil oldin quruqlikdagi sun’iy yo‘llar shakllana boshlagan. bunga misol...

Bu fayl DOCX formatida 21 sahifadan iborat (1,3 MB). "shaharlarni rejalashtirishning asosiy tamoyillari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: shaharlarni rejalashtirishning … DOCX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram