sovuq va issiq havo sharoitida trenerovka va musobaqa

DOCX 10 стр. 39,8 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 39,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

sovuq va issiq havo sharoitida trenerovka va musobaqa insonning hayot faoliyatini to‘laqonli havo haroratini optimal darajasi 18-20 s tashkil etadi. shiddatli jismoniy faoliyat, havoni optimal haroratini pasaytirish bilan bog‘liq. yurak qon tomir urishi 1 daqiqada 140 marta qisqarganda ishni 16-17 s aniq bajarish mumkin. yu q.t.u 170-180 marta urish aralash komfort zonasi bilan bajariladi. hamma jismoniy sifatlar ichida tashqi harakatga bog‘liq bo‘lgan ko‘pgina chidamlilikdir. ma’lumki 75% ga yaqin energiya, shiddatli ish bajarish jarayonida tashqi muhitga chiqib ketadi. yuqori tashqi havo haroratida, gavdani ichki va tashqi darajasini o‘rtasida fiziologik, samarali farq yo‘qoladi va yuqori issiqlik chiqarishni oshishiga olib keladi. shiddatli ishda terlash orqali chiqib ketgan suyuqlik, shuningdek qon bilan terini ta’minlash natijasi shiddatli o‘tishi, mushaklar ishlashida qon bilan ta’minlashga oliy ta’sir ko‘rsatadi. issiq kunda o‘pkani ventilatsiyali yurak qon tomir urishi ortadi, qonni sistematik hajmi susayadi, qonda laktod darajasi ko‘payadi. masalan: bruxi va muallifdoshlarining (1960) ko‘rsatishicha 25 - 30s 15 daqiqalik yugurish …

2 / 10

rak. mushak faoliyatini aniq sharoitda aniq issiq berishni ta’minlash, bir necha marta jadallashtirish joiz. geografik poyas va havoni o‘zgarishi bilan mashg‘ulotni tuzilishi va musobaqa faoliyati. katta musobaqalarga qatnashish uchun sportchi qit’adan-qit’aga boradi. shunga nisbatan yangi sharoitga geografik poyasda soat vaqtining o‘zgarib qolishiga organizmning moslashishi zarur. ma’lumki inson organizmi o‘zining kunlik ritmiga ega. biologik faol moddalar organizmining ichki muhitida kunduzgi kechki vaqtida, kishining qobiliyati har xil jismoniy va psixologik ta’sirlariga qarab o‘zgarib turadi. organizmning funksional imkoniyatlarining yuqori darajasi soati 10 dan 13 gacha, keyin 16-19 gacha, keyin ozroq susayishi qayd qilingan. hayotiy funksiyalarning minimal faolligi kechasi 2 dan 4 gacha belgilangan. bir necha soatlik geografik poyasni kesib o‘tganda kunlik rejimni psixologik funksiyasi yangi poyas vaqti bilan kelisha olmay qoladi. birinchi kunlari o‘rganilgan ritmga kun va tunning o‘zgarishiga to‘g‘ri kelmaydi. tashfi disenxroz belgilanadi. keyinchalik vaft kuchiga farab organizm funksiyasida fayta tashkil topish - ichki disenxrozga o‘tadi. kassel g.n (1983) tadqi-qotlari bo‘yicha 7 …

3 / 10

unda boshqaruvchanlik tizimi o‘rnini to‘ldiruvchi moslashuv reaksiyasi paydo bo‘ladi. 3 -(moslashuv reak-siyasini tugallash) 2-3 hafta davom etadi. bu vaqt ichida oxirgi moslashuv samaradorligi asta - sekin qayta tiklanadi. organizm tizimini funsionallik darajasi turg‘unlashadi hamda gemosta-zani tashkil topishi tugallanadi. yuqorida ko‘rsatilgan fazalarni davom etishi vaqt poyaslarini kesib o‘tish bilan bog‘liq. 2-3 soatli vaqt poyaslarini kesib o‘tganda organizmning funksional holati o‘rtacha xarakterda bo‘lib, vaqt moslashuvi tez tugallanadi. 5-8 soatlik poyaslarni kesib o‘tganda organizmning kun ritm funksiyasi ancha buziladi va moslashuv jarayoni ko‘p vaqt davom etadi. masalan: panfilov o.p (1986) ma’lumotlariga qaraganda 7-8 soatlik poyaslarni almashuvida taxminan ko‘rsatkichi va ish qobiliyati 2-3 kun ichida tez tushib ketadi, keyin asta-sekin tik-lanib, 7-13 kun ichida to‘liq tiklanadi. shuning uchun yuqori tansifli sportchilar olimpiya yoki dunyo chempionatida qatnashish uchun musobaqa o‘tadigan joyga oldindan ketishadi. ko‘pchilik sportchilar 3 - 4 marta bosh startlaridan oldin, trenerovka rejimini musobaqa o‘tkaziladigan joyning vaqtiga qarab o‘zgartirishadi. 37- jadval mashg‘ulot jarayoni va …

4 / 10

usoba-qalarni o‘tkazish joyini tanlash, davrlar, bosqichlar va makrosikllarni rejalash-tirishda. ob-havo sharoiti ham mashg‘ulot va musobaqa faoliyatiga sportchilarni tayyorlash va tashkil qilishga va musobaqalarni o‘tkazishga katta ta’sir ko‘rsatadi. mashg‘ulot jarayonini tuzish va musobaqa faoliyatini maqsadga muvofiq amalga oshirish uchun, ob-havo bashoratidan foydalanish zarur. qisqa vaqt uchun berilgan bashoratlar 80-90% ni o‘rtacha 70-75% va uzoq vaqtga qilingan bashoratlar 60-65% ma’lumotlarni aniq bera oladilar. iliq komfort havoda badan qizdirishni bir muncha qisqartirish va shiddatini tushirish mumkin. kuchli shamolda texnika-taktikasiga musobaqa faoliyatiga bir muncha o‘zgartirishlar kiritish. past haroratda mashg‘ulot dasturiga o‘zgartirishlar kiritish, juda kerak bo‘lganda musobaqa dasturini o‘zgartirish uchun talab qo‘yish mumkin. yomg‘ir vaqtida velosiped sporti bo‘yicha, ochiq treklarda o‘tkaziladigan musobaqalar boshqa vaqtga ko‘chiriladi. har xil fuksional tizimlarning samaradorligi (trenerov-ka va musobaqa faoliyati) ham ob-havo sharoitiga ancha bog‘liqdir. masalan: orqadan yoki oldidan esib turgan shamol tezlikning oshishiga yoki pasayishiga yoki energiya sarflashga ta’sir ko‘rsatadi. umumiy ob-havo to‘g‘risidagi aniq ma’lumotlar ma’lum miq-dorda sportchini tayyorlash musobaqa …

5 / 10

nligini ko‘ramiz. jumladan, eramizgacha bo‘lgan 2-asrda grek atletlari musobaqalar oldidan oqsil (psixika) ta’sir qiladigan ba’zi bir qo‘ziqorinlarni shiralarini qabul qilishgan. dovrig‘i dunyoga tarqalgan, mashhur rim katta sirkining artistlari tomosha oldidan charchab qolmaslik va og‘riqni sezmaslik maqsadida turli stimulyatorlarni qabul qilganlar. o‘rta asrlarda norman xarbiylari «berserkierlar» jang oldidan muxamor va boshqa psixotrop zambrug‘larning shiralarini ichib olishganlar. bu esa ularni tajovuzkorlik holatiga va og‘riq hamda charchashni sezmaslikka olib kelgan. xx – asr dopinglar ro‘yxatini anabolik steroidlar, amfetamini, uning hosilalari va boshqa farmakologiya fanining yutuqlari bo‘lmish ko‘pgina preparatlar bilan boyitdi. birinchi marta anabolik steroidlar 1935 yilda yugoslaviya ximik limi leopold rujichka tomonidan toza holda ajratib olinadi va keyin labarotoriya sharoitida sintez qilinadi. 1958 yili amerikalik vrach djon zigler mahsus ravishda adrogen ta’sirini kamaytirib tayyorlagan «dianabol» degan anabolik steroid preparatini birinchi marta sport amaliyotida qo‘llaydi. shundan boshlab dopinglarni qo‘llash yangi era anabolik steroidlar erasi boshlanadi. steroidlar kasalligi tez tarqalib ketadi. bunga asosiy sabab musobaqa …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sovuq va issiq havo sharoitida trenerovka va musobaqa"

sovuq va issiq havo sharoitida trenerovka va musobaqa insonning hayot faoliyatini to‘laqonli havo haroratini optimal darajasi 18-20 s tashkil etadi. shiddatli jismoniy faoliyat, havoni optimal haroratini pasaytirish bilan bog‘liq. yurak qon tomir urishi 1 daqiqada 140 marta qisqarganda ishni 16-17 s aniq bajarish mumkin. yu q.t.u 170-180 marta urish aralash komfort zonasi bilan bajariladi. hamma jismoniy sifatlar ichida tashqi harakatga bog‘liq bo‘lgan ko‘pgina chidamlilikdir. ma’lumki 75% ga yaqin energiya, shiddatli ish bajarish jarayonida tashqi muhitga chiqib ketadi. yuqori tashqi havo haroratida, gavdani ichki va tashqi darajasini o‘rtasida fiziologik, samarali farq yo‘qoladi va yuqori issiqlik chiqarishni oshishiga olib keladi. shiddatli ishda terlash orqali chiqib ketgan suyuqlik, s...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (39,8 КБ). Чтобы скачать "sovuq va issiq havo sharoitida trenerovka va musobaqa", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sovuq va issiq havo sharoitida … DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram

sovuq va issiq havo sharoitida trenerovka va musobaqa

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "sovuq va issiq havo sharoitida trenerovka va musobaqa"

Похожие файлы