оив инфекциясини этиологияси, эпидемиологияси, патогенези, диагностикаси ва оив инфекцияси аниқланганда эпидемиологик суриштирув ўтказиш қоидалари

DOCX 27 sahifa 87,3 KB Bepul yuklash

27 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 87,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 27

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 27

соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2018 йил “____”___________ №______- сонли буйруғига 1– илова “оив инфекциясини этиологияси, эпидемиологияси, патогенези, диагностикаси ва оив инфекцияси аниқланганда эпидемиологик суриштирув ўтказиш қоидалари” бўйича услубий қўлланма оив инфекцияси - одамнинг иммунитет танқислиги вируси келтириб чиқарадиган, клиник белгиларсиз вирус ташиб юрувчиликдан иммун тизимининг оғир зарарланишигача олиб борадиган, узоқ давом этувчи сурункали юқумли касаллик. орттирилган иммунитет танқислиги синдроми (оитс) - одамнинг иммунитет танқислиги вируси одамнинг иммун тизимини шикастлаши натижасида оппортунистик инфекциялар/хавфли ўсмалар ривожланиб, асаб тизимини издан чиқарувчи оив инфекциясининг сўнгги (терминал) босқичидир. касалликнинг аниқланиш тарихи орттирилган иммунитет танқислиги синдроми тўғрисидаги дастлабки хабарлар ақшда рўйхатга олинган. 1981 йилда лос-анжелес ва нью-йорклик гомосексуалистларда пневмоцист пневмониянинг 5 ҳолати ва капоши саркомасининг 26 ҳолати аниқланган. уларнинг кўпчилигида одамнинг иммунитет танқислиги вируси - оив туфайли юзага келган т-ҳужайралари иммунитет танқислиги аниқланган. биринчи марта оив инфекциясининг якуний босқичи таърифланди ва кейинчалик унга “орттирилган иммунитет танқислиги синдроми” (оитс) деган ном берилди. одамнинг иммунитет танқислиги вируси 1983 йилда …

2 / 27

йталама транскриптазанинг мавжудлиги ретровируснинг ўзига хос хусусияти ҳисобланади. вирус таркибида қайталама транскриптазанинг мавжудлиги генетик ахборотнинг тескари йўналишини: днкдан рнкга эмас, аксинча рнкдан днкга томон йўналишини таъминлайди. бугунги кунда вируснинг икки тури: оив-1 ва оив-2 маълум. улар таркибий ва антиген хусусиятлари билан фарқланади. дунёда, жумладан ўзбекистонда оив-1 кўп тарқалган. оив-2 га нисбатан оив-1 нинг патогенлиги юқори ҳисобланади. оив-2 асосан ғарбий африка мамлакатлари аҳолиси орасида тарқалган. оивнинг етилган вириони – диаметри 100-150 наномикрон (нмк)га яқин бўлган шарсимон шаклдаги заррача. унда рнкнинг 2та молекуласи, ферментлар, нуклеопротеинлар ва оқсиллар мавжуд. нуклеокапсиднинг ўзида 2000га яқин р24 оқсили мавжуд. нуклеокапсид р17 матрица оқсилидан иборат бўлган қобиқ билан ўралган, устида 72 та гликопротеинли тиканак (шип) қадалган ташқи икки қатламли липопротеин қобиқ жойлашган. ҳар бир тиканак трансмембран гликопротеин (gp41)нинг 3 молекуласидан ва юза гликопротеин (gp120)нинг 3 молекуласидан иборат. вирусда репликация учун зарур бўлган қуйидаги ферментлар мавжуд: · қайталама транскриптаза (ревертаза); · интеграза; · протеаза. оив инфекциясининг патогенези вируснинг …

3 / 27

нги вируслар шаклланади. оивнинг мутацияга учраш хусусияти юқорилиги сабабли вақт ўтиши билан организмда оивнинг янги ўзгарган вариантлари тўпланиши мумкин. вируснинг ўзгарувчанлиги натижасида турли хусусиятли, жумладан ретровирусларга қарши воситаларга чидамлилиги билан фарқланадиган штаммлари пайдо бўлиши мумкин. вирус таъсиридаcd4+ ҳужайраларининг доимий равишда зарарланиши оқибатида иммунтанқислик ҳолати ривожланиб боради. иммунтанқислик патогенезида икки босқични ажратиб кўрсатиш мумкин. 1. cd4+ҳужайралар сонининг аста-секин камайиши – касалликнинг клиник латент босқичига мос келади. организмда вирус сонининг кўпайиб бориши иммун тизим емирилишини тезлаштиради. 2. cd4+ ҳужайралар сонининг кескин камайиб кетиши - касалликнинг клиник ифодаланган босқичига мос келади. иммунтанқислик ривожланиши оқибатида шартли-патоген микроорганизмлар фаоллашиб, патогенлик хусусиятларини намоён қилади, натижада “оппортунистик” инфекцияларнинг клиник белгилари пайдо бўлади. иммунтанқисликнинг бир кўриниши сифатида, суяк кўмигида ҳужайра шаклланишининг дастлабки босқичларида ривожланишдан тўхтаган ўзак ҳужайралар фаол кўпайиши мумкин. ушбу ҳужайраларнинг тўлиқ шаклланмаслиги организм учун ёт бўлган антиген мавжудлигини кўрсатади. шаклланмаган ўзак ҳужайралар иммунтанқислик шароитида тўхтовсиз кўпаяди. мазкур ҳолат оив инфекцияси юққан беморларда тез ривожланадиган хавфли ўсма …

4 / 27

ан кейин, 56° гача иситганда 30 дақиқадан кейин фаоллиги йўқолади. одатдаги дезинфекцияловчи моддаларнинг эритмалари - 3% водород пероксиди, 5% лизол, 0,5% хлорли дезинфекцияловчи воситалар, 1% глютарал алдегид, 70% этанол, эфир, ацетон вирусни ўлдиради. вирус донордан олинган қон ва музлатилган зардобда йиллар давомида, ташқи муҳитда қуритилган ҳолатда +22ос ҳароратда 4-6 кунгача сақланиши мумкин. сўлак ва тернинг ҳимоя ферментлари вируснинг фаоллигини сусайтиради. оив қуйидаги биологик суюқликларда юқори концентрацияда учрайди: · қон; · эркаклар ва аёллар жинсий аъзолари суюқлиги; · она сути. қолган биологик субстратларда оив юқиши учун етарли бўлмаган концентрацияда бўлади. шу сабабли сўлак, тер, бурундан оқадиган суюқлик, балғам, кўз ёши, пешоб, нажас ва қусуқ моддалари (таркибида қон сақламаса) эпидемиологик нуқтаи назардан хавфли ҳисобланмайди. бироқ ушбу суюқликларга кўзга кўринарли даражада қон аралашган бўлса, улар потенциал ҳавфли ҳисобланади. қуйидаги суюқликлар орқали оивнинг юқиш хавфи эпидемиологик нуқтаи назардан паст ҳисобланади: · орқа мия суюқлиги · синовиал суюқлик · плеврал суюқлик · перитонеал суюқлик · …

5 / 27

(тиш чўткаси, соқол олиш анжоми, тери қоплами бутунлигини бузиб бажариладиган муолажалар учун ишлатиладиган, санчилувчи ва ўткир кесадиган буюмлар) орқали юқиши истисно қилинмайди. оив инфекцияси қон сўрувчи ҳашоратлар (кана, бит, чивин) чақиши орқали юқмайди. оив инфекциясини шифохона ичи шароитида юқишини олдини олиш мақсадида тиббий ёрдам учун мурожаат этган ҳар бир беморга оив юқтириши эҳтимоли мавжуд бўлган шахс деб қараш зарур. муолажалар универсал ҳимоя чоралари талабларига риоя қилинган ҳолда бир марта ишлатиладиган шприц, игна, системалар ва бошқа тиббий асбоб-анжомлар билан амалга оширилиши керак. кўп марта ишлатиладиган тиббий асбоб-анжомлар стерилланган бўлиши, тиббий ёрдамнинг барча турларида хавфсизлик чораларига қатъий амал қилиниши керак. дпмнинг ҳар бир тиббий ходими беморларга ёрдам кўрсатаётган вақтида оив юқиш хавфини ёдда тутиши, вирус билан зарарланишнинг олдини олиш учун зарарсизлантириш ва стерилизация қоидаларига амал қилишлари лозим. оив инфекцияси аниқланган ҳолатларда эпидемиологик суриштирув олиб бориш қоидалари 1. оив инфекцияси аниқланган ҳолатларда “хабарнома” бериш иммуноблот (иб) усулида таҳлил ўтказган оитсга қарши курашиш марказининг …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 27 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"оив инфекциясини этиологияси, эпидемиологияси, патогенези, диагностикаси ва оив инфекцияси аниқланганда эпидемиологик суриштирув ўтказиш қоидалари" haqida

соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2018 йил “____”___________ №______- сонли буйруғига 1– илова “оив инфекциясини этиологияси, эпидемиологияси, патогенези, диагностикаси ва оив инфекцияси аниқланганда эпидемиологик суриштирув ўтказиш қоидалари” бўйича услубий қўлланма оив инфекцияси - одамнинг иммунитет танқислиги вируси келтириб чиқарадиган, клиник белгиларсиз вирус ташиб юрувчиликдан иммун тизимининг оғир зарарланишигача олиб борадиган, узоқ давом этувчи сурункали юқумли касаллик. орттирилган иммунитет танқислиги синдроми (оитс) - одамнинг иммунитет танқислиги вируси одамнинг иммун тизимини шикастлаши натижасида оппортунистик инфекциялар/хавфли ўсмалар ривожланиб, асаб тизимини издан чиқарувчи оив инфекциясининг сўнгги (терминал) босқичидир. касалликнинг аниқланиш тарихи орттирилган иммунитет...

Bu fayl DOCX formatida 27 sahifadan iborat (87,3 KB). "оив инфекциясини этиологияси, эпидемиологияси, патогенези, диагностикаси ва оив инфекцияси аниқланганда эпидемиологик суриштирув ўтказиш қоидалари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: оив инфекциясини этиологияси, э… DOCX 27 sahifa Bepul yuklash Telegram