xasharotlar marfologiyasi

PPT 20 pages 522.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 522.0 KB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

слайд 1 1 –mavzu: xasharotlar marfologiyasi mavzu rejasi: xasharotlarni bosh tuzilishi. 2. xasharotlarni ko’krak tuzilishi. 3. xasharotlarni qorin tuzilishi. morfologiya — tananing tuzilishini o’rgatadi. bu qismda hasharotlarning tashqi tuzilishini ko’rib chiqamiz. hasharot tanasi va uning o’simtalarini qoplab to’rgan teri q o p l a g’ichi— kutikula, o’zaro elastik parda vositasi bilan tutashgan qattiq parchalardan tashkil topgan. terining bu tartibda tuzilishi hasharot tanasining ust tomonidan bo’g’imlarga ajralishini ta’minlaydi. teri tuzilishidagi bu xususiyat hasharotga muskullari vositasida tananing turli qismlarini egishga va uning o’simtalarini harakatga keltirishga imkon beradi. terining kata qismlari tashqi skelet rolini o’ynaydi, chunki unga tananing hamma harakat muskullari tutashgan. shu bilan hasharot umurtqali hayvondan farq qiladi. hasharot tanasi harakatchan bo’lib, qator bo’g’imlarga bo’lingan. xasharotlarning tanasi uch qismga bo’lingan. bular bosh, ko’krak va qorin qismlardir. bosh qismi 5—6, ko’krak qismi 3 va qorin qismi 11 bo’g’imdan iborat. demak, hasharotlar tanasidagi bo’g’imlarning umumiy soni 19 tadan kam emas. bo’g’imoyoqlilarning har bir bo’g’imida …

2 / 20

t i k tipda bo‘ladi. chunki boshning oldinga yo‘nalganligi o‘ljani tutish va hujum qilish uchun qulaydir. bulardan tashqari, ba’zan og‘iz bo‘laklari ko‘krak qismiga qaratilgan va oldingi oyoqlariga juda ham yaqinlashgan bo‘ladi. bunga o p i s t o g n a t i k t i p d a g i bosh deb aytiladi. opistognatik tipdagi bosh saratonlarda, tripslarda va boshqa sanchuvchi-so‘ruvchi hasharotlarda uchraydi. bosh o’simtalari. mo’ylovlar bo’g’imlarga bo’lingan bir juft uzun xosilalardan iborat. moylovlar xid bilish va sezish vazifasini bajaradi. mo’ylovlari juda xilma-xil tuzilgan va ularning ko’pchiligi turni aniqlashda yaxshi belgi bo’lib xizmat qiladi. mo’ylovlarni quyidagi turlari mavjud:ipsimon, qilsimon, tasbexsimon, arrasimon, taroqsimon, to’g’nog’ichsimon, plastinkasimon, tirsaksimon, patsimon va qildor. og’iz aparati-yuqorigilab, uch juft og’iz qismlari va tomoq ostligidan tashkil topgan. xasharotlarning turli usulda oziqlanishga moslashgan og’iz aparatlari bir qancha o’zgarishlarni kechirgan. kemiruvchi tipdagi og’iz aparatlari chigirtka, temirchaklar, kapalaklarning qurtlari, qo’ng’izlar va bazi to’rqanotlarning lichinkalariga mansub bo’lib, ularda og’iz aparatlarining hamma …

3 / 20

haklda bo’lib ular birgalikda zich qo’shiladi. xartumlarini og’iz aparatida zich qo’shilgan ostki jag’lar orasida kanal hosil bo’ladi. ularning har qaysisida ikkitadan tarnovcha mavjud. xasharot ana shu kanallarning biridan o’simlik to’qimasi ichiga so’lak yuboradi, ikkinchisidan esa shiralarni so’rib oladi. hasharotlarning ko‘kragi. hasharotlarning boshi va qorin qismi orasida ko‘krak joylashgan bo‘ladi. u uchta segmentdan: ko‘krakoldi, ko‘krak o‘rtasi va ko‘krakortidan iborat. ko‘krak segmentlari ozmi-ko‘pmi harakatchan ravishda birikkan, ba’zida esa zich qo‘shilib o‘sgan bo‘ladi. kutikula halqasi tana segmentining skelet asosi hisoblanadi; ana shunday halqalarning bir qanchasi ko‘krak va qorin qismining skeletini hosil qiladi. tana segmentini hosil qiluvchi bunday halqaning har qaysisi to‘rtta alohida skleritdan: tepa skleriti – tergit, qorin skleriti – sternit va yon skleriti – pleyritlardan tuzilgan. ko‘krakning har qaysisida bir juftdan oyoq, qanotli hasharotlarda esa o‘rtada va ko‘krak ortida bir juftdan qanotlari bo‘ladi. shu tariqa oyoqlar va qanotlar ko‘krak o‘siqlarini tashkil qiladi. ulardan tashqari, hasharotlarning ko‘kragida ba’zan alohida o‘simtalar ham bo‘ladi: kapalaklar …

4 / 20

‘st oyoqning harakatchan bo‘lishini ta’minlaydi. oyoqning eng kuchli va eng yirik qismi – sondir. boldiri uzunligi jihatidan soniga o‘xshaydi, ammo unga qaraganda ingichkaroq aksari tikanchalar bilan ta’minlangan bo‘ladi. panjasi oyoqning oxirgi qismini tashkil qiladi va ilgarigi qismlaridan farq qilib, ko‘pincha bo‘g‘imlarga bo‘lingan bo‘ladi. hayot kechirish sharoiti va ixtisoslashish darajasiga muvofiq holda xasharot oyoqlarining har xil turlari vujudga kelgan. yurish-chopishga moslashgan oyoqlar eng ko‘p uchraydi va turli sharoitga moslashgan. yangi usullarda harakatlanishga va yashash sharoitiga moslashish quyruqli buzoqboshda - qazish, beshiktervatarlarda – tutish, tovontesharlarda-suzish kabi xususiyatga ega bo‘lgan oyoqlar paydo bo‘lishiga yordam beradi. hasharotlarning qanotlari- ko‘p hollarda ikki juft bo‘lib, havoda uchish vositasi sifatida xizmat qiladi. qanotlar ko‘krakning o‘rta va keyingi qismiga birikadi. qanotlar aslida tananing yon burmasidan iboratdir va shu boisdan kelib chiqishi jihatidan ikki qavatlidir. qanotlar o‘rtasida tirqish bo‘lib, unga tana bo‘shlig‘idan qon kiradi, ammo umuman olganda qanot yupqa plastinka shaklida bo‘lib, undan tomirlar o‘tadi. tomirlar qanot plastinkasining yo‘g‘onlashgan …

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xasharotlar marfologiyasi"

слайд 1 1 –mavzu: xasharotlar marfologiyasi mavzu rejasi: xasharotlarni bosh tuzilishi. 2. xasharotlarni ko’krak tuzilishi. 3. xasharotlarni qorin tuzilishi. morfologiya — tananing tuzilishini o’rgatadi. bu qismda hasharotlarning tashqi tuzilishini ko’rib chiqamiz. hasharot tanasi va uning o’simtalarini qoplab to’rgan teri q o p l a g’ichi— kutikula, o’zaro elastik parda vositasi bilan tutashgan qattiq parchalardan tashkil topgan. terining bu tartibda tuzilishi hasharot tanasining ust tomonidan bo’g’imlarga ajralishini ta’minlaydi. teri tuzilishidagi bu xususiyat hasharotga muskullari vositasida tananing turli qismlarini egishga va uning o’simtalarini harakatga keltirishga imkon beradi. terining kata qismlari tashqi skelet rolini o’ynaydi, chunki unga tananing hamma harakat muskullari tuta...

This file contains 20 pages in PPT format (522.0 KB). To download "xasharotlar marfologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xasharotlar marfologiyasi PPT 20 pages Free download Telegram