shaxslararo munosabatlarda agressivlik

PPTX 22 pages 1.2 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

shaxs haqida tushuncha shaxslararo munosabatlarda shaxs agressivligini namoyon bo’lishi. agressiyaning turlari, aktiv-passiv hamda, to’g’ri egri shakillari. reja: 1.shaxs haqida tushuncha. 2.shaxslar aro munosabatlarda agressivlikni nomoyon bo’lishi. 3. agressya haqida tushuncha 4. agressiyaning turlari, aktiv-passiv shaxs — alohida individ, mohiyatan yaxlit ijtimoiy-axloqiy olam. u oʻzida inson mohiyatini, uning mavjudot sifatidagi qadriyatini mujassam etadi. shaxs ijtimoiy-gumanitar fanlarda oʻz yoʻnalishi, tadqiqot obyekti va maqsadi nuqtai nazaridan turlicha talqin etiladi. u oʻta murakkab, ziddiyatli, qarama-qarshi, oʻzini oʻzi inkor etadigan mavjudot sifatida, biologik, fiziologik, ijtimoiy, maʼnaviy, ruhiy, axloqiy va estetik aqlidrok, tafakkur obyekti sifatida, hatto, falsafiy va mantiqiy, yashash huquqi va hayot mantigʻi jihatidan tadqiqot manbaiga aylanishi mumkin. shaxsning shakillanishi shaxsning shakllanish omillari koʻp va xilma-xiddir. masalan, genetik (nasliy), biologik-tabiiy, madaniy, ijtimoiy hayot tajribasi, oʻz turdoshlari bilan munosabatlar va boshqalar shaxsning genetik jihati uning nasliy asosi, ajdodlaridan yetib kelgan fizionomiya, feʼl-atvor bilan, biofiziologik jihati esa yashash uchun quvvat olish, ovqatlanish, jinsiy aloqaga kirishish va nasl …

2 / 22

essiv ekanini inkor etadi, ammo o‘zining kundalik hayotida esa, uni keng namoyish qiladi. aynan agressiv xulq-atvor shaxslararo nizolarning vujudga kelishiga va ularni hal etishning asossiz yo‘llari paydo bo‘lishiga olib keladi. insonlardagi shaxslararo munosabatlarda namoyon bo‘luvchi xulq-atvor tiplaridan biri agressiyadir. “agressiya” tushunchasiga izoh berish qator qiyinchiliklarni tug‘diradi, chunki bu atama ko‘plab xatti-harakat shakllarini ifodalaydi. odamlar biron kimsani agressiv shaxs sifatida tavsiflaganlarida, uni boshqalarni haqorat qiluvchi yoki badfeʼl, barcha narsani o‘zi istaganidek qilishni istaydigan yoki o‘z g‘oyalarini qatʼiy himoya qiladigan, yechimi yo‘q muammolar girdobiga o‘zini giriftor qila- digan inson kabi taʼriflarni keltirishlari mumkin. insonning agressiv xatti-harakatlarga moyilligini turlicha tushuntirishga qaratilgan dastlabki nuqtai nazarlar ichida u.makdaugoll, z.freyd, g.marrey va boshqa olimlarning «inson va hayvonlarda agressiyaning tug‘ma instinkti mavjud bo‘ladi», degan qarashlaridir. agressiv xulq-atvor haqidagi fikr-mulohazalar xx asrning boshlarida frustratsiya nazariyasi bilan bog‘liq ravishda yuzaga keldi. unga ko‘ra, agressivlik frustratsiyaning oqibatidir. agressiv xulq-atvor xususidagi yana bir nuqtai nazar l.berkovichning ijtimoiy bilish nazariyasida bayon qilingan. …

3 / 22

etilgan agressiyaning ikkinchi ma’nosi esa quyidagini o‘z ichiga oladi: u yoki bu harakatlar agressiya sifatida kvalifikatsiyalanishi uchun ular kimnidir oxir-oqibat xafa qilish yoki haqoratlashga olib kelishi shart emas, balki xafa qilish va haqoratlashni maqsad qilib qo‘yish ham agressiyadir. va nihoyat uchinchi nuqtayi nazar n. zilman tomonidan bildirilib, unga ko‘ra agressiya — boshqalarga tan jarohati va jismoniy jarohatlar yetkazish demakdir. l.berkovits (1968, 1981, 1995) va boshqa tadqiqotchilar bunday stimullar qatoriga qurol kirishini aniqlashdi. tajribalarning birida o‘yinchoq qurol o‘ynagan bolalar o‘yindan so‘ng boshqalar kubiklardan qurgan uychani osongina buzib tashlashgani kuzatilgan. aqshda sodir bo'layotgan qotilliklarning teng yarmi shaxsiy qurol orqali amalga oshirilishini bilganda, l.berkovits unchalik lol qolmadi. statistik ma’lumotlarga qaraganda uyda qurol saqlansa, u qachondir otiladi va qandaydir begona kishi emas, balki atrofdagi tanishlardan birovi jabrlanadi shaxslararo munosabatlarda agressiv xulqning namoyon bo‘iishi inson agressiyasi ko‘rinishlarining turli-tuman va tubsizligidan kelib chiqib, mazkur xulq-atvorni o‘rganishda d.bass tomonidan taklif etilgan konseptual ramkalar bilan chegaralanish juda foydali …

4 / 22

o‘g‘ri odamning maqsadga erishishiga yoki istagan faoliyati bilan shug‘ullanishiga (masalan, o‘tirib o'tkaziladigan namoyish) jismonan yo‘l qo‘ymaslikka harakat qilish jismoniy-passiv egri zarur vazifalarni bajarishdan bosh tortish (masalan, o‘tirib o4kaziladigan namoyish paytida hududni bo'shatib qo‘yishdan bosh tortish) verbal-aktiv to‘g‘ri so‘z bilan haqoratlash yoki boshqa odamni kamsitish verbal-aktiv-egri boshqa odamga tuhmat qilish yoki u haqida mishmishlar tarqatish verbal-passiv to‘g‘ri verbal-passiv egri boshqa odam bilan gaplashishdan, uning savollariga javob berishdan bosh tortish va boshqalar aniqlik kiritishdan va tushuntirib berishdan bosh tortish (masalan, nohaq tanqid ostiga olingan odamni himoyasi uchun biron-bir gap aytishdan bosh tortish) d. bassning agressiya kategoriyalari — nerv-psixik kasalliklar, inson nerv sistemasining nihoyatda charchaganligi; — oiladagi psixologik muhitning nosog‘lomligi va ota-onalarda pedagogik-psixologik bilimlarning yetishmasligi; — shaxsning xarakter, xislati, ijtimoiy muhitning yomonlashuvi. agressiyaning tez-tez ifodalanishi shaxsning emotsional holati bo‘lib, uning asosini quyidagilar tashkil etadi agressiv xulq-atvor borasidagi nazariyalar psixoanalitik yondashuv. etologik yondashuv. sotsiologik yondashuv. ijtimoiy o‘rganish nazariyasi. frustratsiya nazariyasi. bu yondashuv tarafdorlarining fikriga …

5 / 22

ash tug’ma instinktidan kelib chiqqan. etologik yondashuv. bu yondashuv tarafdorlari evolutsion nazariya tarafdorlaridan farqli o‘laroq, tabiiy tanlash jarayonini tushuntirishda o‘ziga xos asoslarni taklif qiladilar, ularning asosiy fikriga ko‘ra inson xulq-atvorida genlarning ta’siri kattadir, ya’ni agressiv xulq insonning boshqa avlodlarida ham saqlanib qolishi ta’minlanadi. ular «...individuumlar altruizm va o‘zini qurbon qilish yo’li bilan bo‘lsa-da, oxshash genliklarga (ya’ni qarindoshlariga) yashab ketish uchun yordam ko‘rsatadilar va o‘z genlaridan farq qiluvchi (qarindosh bo‘lmagan)larga nisbatan agressiv munosabatlarda bo‘ladilar, degan farazni isbotlaydilar. sotsiobiologik yondashuv. djon dollard tomonidan taklif etilgan bu nazariya yuqorida keltirilgan yondashuvlarga qarama-qarshi qo‘yiladi. unda agressivlik evolutsion emas, balki situativ jarayon sifatida qaraladi. bu nazariyaning asoschisi d. dollard va uning hamkasblari - «frustratsiya doimo agressiyaga olib keladi» degan fikrni ilgari suradilar (john dollard, 1939). masalan, faraz qiling, bugun darsga kech qolmaslik uchun nonushta qilmasdan keldingiz. uch para dars tugagunicha qorningiz ochib ketdi. darsdan so‘ng mazza qilib ovqatlanishni mo‘ljallagan edingiz. mana qo‘ng‘iroq ham chalindi. lekin …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxslararo munosabatlarda agressivlik"

shaxs haqida tushuncha shaxslararo munosabatlarda shaxs agressivligini namoyon bo’lishi. agressiyaning turlari, aktiv-passiv hamda, to’g’ri egri shakillari. reja: 1.shaxs haqida tushuncha. 2.shaxslar aro munosabatlarda agressivlikni nomoyon bo’lishi. 3. agressya haqida tushuncha 4. agressiyaning turlari, aktiv-passiv shaxs — alohida individ, mohiyatan yaxlit ijtimoiy-axloqiy olam. u oʻzida inson mohiyatini, uning mavjudot sifatidagi qadriyatini mujassam etadi. shaxs ijtimoiy-gumanitar fanlarda oʻz yoʻnalishi, tadqiqot obyekti va maqsadi nuqtai nazaridan turlicha talqin etiladi. u oʻta murakkab, ziddiyatli, qarama-qarshi, oʻzini oʻzi inkor etadigan mavjudot sifatida, biologik, fiziologik, ijtimoiy, maʼnaviy, ruhiy, axloqiy va estetik aqlidrok, tafakkur obyekti sifatida, hatto, falsafiy va m...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "shaxslararo munosabatlarda agressivlik", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxslararo munosabatlarda agre… PPTX 22 pages Free download Telegram