harbiy geografiyaning ilmiy–nazariy masalalari

RTF 37,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663188734.rtf ҳарбий географиянинг илмий–назарий масалалари harbiy geografiyaning ilmiy–nazariy masalalari ma`lumki, tabiat va jamiyatda sodir bo`ladigan har qanday voqea, hodisa va jarayon hech qachon o`z - o`zidan sodir bo`lmaydi. xuddi shu nuqtai nazardan, biror bir fanning vujudga kelishida ham muayyan bir shart va omillar ta`sir ko`rsatishi ya`ni sabab bo`lishi muqarrar. ayni shu ma`noda harbiy geografiya fanining vujudga kelishida ham muayyan tarixiy sharoitda jahonda kuchli davlatlarning paydo bo`lishi, ular o`rtasida kuchsiz davlatlar xududini bosib olishga bo`lgan intilishning kuchayishi, manfaatlarning xududiy to`qnashuvi kabi bir qator omillar muhim rol o`ynadi. shu tarzda kuchli imperiyalar tomonidan bosib olish mumkin bo`lgan xududlarga qiziqish kuchaydi. bunday qiziqishlar harbiy geografiyani alohida fan sifatida ajralib chiqishiga turtki bo`ldi. dastlab “harbiy geografiya” atamasi iqtisodiy geografiya atamasi singari xviii asrda rus geografiya faniga kirib keldi. uning qo`llanilishini m.v. lomonosov nomi bilan bog`laydilar. bu o`rinda shuni qayd etish lozimki, garchi harbiy geografiya fan sifatida xviii asrdan e`tirof etilsada, harbiy geografiyaga doir bilimlar …

dagi siyosiy kuchlarni, mamlakatlar va davlatlar ittifoqining iqtisodiy va harbiy imkoniyatlarini, ularning joylashtirilishini hamda tabiiy sharoitni harbiy faoliyatni olib borish va butun urushga ta`siri nuqtai nazaridan o`rganadi. harbiy geografiya ikki asosiy bo`limdan tarkib topgan: harbiy mamlakatshunoslik va urush maydonlarini tavsiflash. shu bilan birga harbiy geografik tadqiqotlar odatda mamlakatlarda bo`lib o`tgan yoki ehtimoliy urush maydonlarini o`rganadi. harbiy mamlakatshunoslikning asosiy vazifasi o`rganilayotgan davlatlar yoki davlatlar ittifoqining harbiy qudratini aniqlashdir. harbiy kuch qudrat – davlatning siyosiy va iqtisodiy tuzilishini, uning qurolli kuchlarining tayyorgarligi va kuchli raqibga qarshi muvaffaqiyatli harbiy faoliyat olib bora olish qobiliyatini amalga oshiradi. harbiy geografiyani – davlat yoki davlatlar ittifoqi qudratining majmui aynan nimalardan tashkil topganligi: iqtisodiy, ma`naviy, siyosiy, ma`naviy-ruhiy va harbiy potensial kabilarning barchasi birdek qiziqtiradi. davlatning harbiy qudratlilik darajasi uning iqtisodiyoti bilan bevosita bog`liq. armiyaning barcha tuzilmalari va unda qo`llanadigan jang usullari, ayni vaqtda g`alaba yoki mag`lubiyat – moddiy, iqtisodiy omillarga: inson va qurol materiallariga, shuningdek, aholi va …

n ta`minlanganligi; ishlab chiqarishning geografik joylashish xususiyatlari, aholi va zahiralar; fanning rivojlanganlik darajasi, uning mamlakat moddiy ishlab chiqarishi va xalq ma`naviy hayotiga ta`siri darajasi; davlatning moliyaviy ahvoli kabi iqtisodiy imkoniyatning eng muhim elementlariga qiziqadi. mamlakatlarning iqtisodiy salohiyatini aniqlashda harakatsiz (foydalanilmayotgan) ishlab chiqarish quvvatlarini, ishchi kuchi zahiralarini, milliy boylik miqdorini, mahsulot ishlab chiqarish hajmini kengaytirishga ta`sir etuvchi ba`zi zaruriy imkoniyatlarni hisobga olish kerak. harbiy geografiya mamlakatlarning nafaqat iqtisodiy potensialini balki, harbiy – iqtisodiy salohiyatini ham o`rganadi. harbiy – iqtisodiy salohiyat mamlakatlar iqtisodiy salohiyatining tarkibiy qismi bo`lib, undan urushlar olib borishda foydalanish mumkin. bir xil umumiy iqtisodiy imkoniyatli mamlakatlardan qaysi birida harbiy munosabatlar kuchli bo`lsa, o`sha katta harbiy – iqtisodiy salohiyatga ega bo`ladi va undan yaxshi foydalaniladi. harbiy maqsadlarda iqtisodiy salohiyatdan foydalanish darajasi – harbiy-siyosiy vaziyatni, urushning harakterini, davlatning ijtimoiy-iqtisodiy tuzilmasini aniqlab beradi. harbiy geografiya davlatlar harbiy qudrati asoslarini tadqiq qilishda siyosiy geografiya va boshqa ijtimoiy fanlarning ma`lumot va yo`l-yo`riqlaridan foydalanadi. u …

ma`naviy potensial darajasi keng xalq ommasining mavjud ijtimoiy va davlat tuzumi, davlat siyosati, urushning muddaosi bilan munosabatini ta`minlaydi. xalqning ruhiy tayyorgarligi uni og`ir sinovlardan olib o`tadi va g`alabani qo`lga kiritishda hal qiluvchi ta`sir ko`rsatadi. qadimdan kuchli hisoblangan davlatlar nisbatan bo`sh (kuchsiz) davlatlarni bo`ysundira olmaganligi haqida juda ko`p misollar mavjud. masalan miloddan avvalgi v asrda benihoya qudratli fors davlati yarim asrlik urush natijasida erksevar yunon shaharlari – polislar tomonidan mag`lub qilingan. xx asrning ikki buyuk davlati – aqsh va sobiq ittifoq ham maqsadlariga erisha olmadilar. aqsh vetnam urushida, sobiq ittifoq qurolli kuchlari afg`onistonda mag`lub bo`ldi. yuqoridagi misollar harbiy munosabatlarda ma`naviy salohiyatning ahamiyatini tasdiqlaydi. muayyan davlatning harbiy qudratiga ma`naviy potensialning o`zaro aloqador elementlari ta`sirini aniqlash va baholash harbiy geografiyaning vazifalaridan biridir.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "harbiy geografiyaning ilmiy–nazariy masalalari"

1663188734.rtf ҳарбий географиянинг илмий–назарий масалалари harbiy geografiyaning ilmiy–nazariy masalalari ma`lumki, tabiat va jamiyatda sodir bo`ladigan har qanday voqea, hodisa va jarayon hech qachon o`z - o`zidan sodir bo`lmaydi. xuddi shu nuqtai nazardan, biror bir fanning vujudga kelishida ham muayyan bir shart va omillar ta`sir ko`rsatishi ya`ni sabab bo`lishi muqarrar. ayni shu ma`noda harbiy geografiya fanining vujudga kelishida ham muayyan tarixiy sharoitda jahonda kuchli davlatlarning paydo bo`lishi, ular o`rtasida kuchsiz davlatlar xududini bosib olishga bo`lgan intilishning kuchayishi, manfaatlarning xududiy to`qnashuvi kabi bir qator omillar muhim rol o`ynadi. shu tarzda kuchli imperiyalar tomonidan bosib olish mumkin bo`lgan xududlarga qiziqish kuchaydi. bunday qiziqishlar h...

Формат RTF, 37,9 КБ. Чтобы скачать "harbiy geografiyaning ilmiy–nazariy masalalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: harbiy geografiyaning ilmiy–naz… RTF Бесплатная загрузка Telegram