tannarxini kalkulyasiya qilishning nazariy asoslari

PPTX 12 pages 77.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.0 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

korxona xususiy kapitali hisobi mahsulot tannarxini kalkulyasiya qilishning nazariy asoslari mavzusidagi taqdimoti reja: 1.tannarxni kalkulyatsiya qilishning umumiy mohiyati va maqsadi 2.kalkulyatsiya usullari va turlari 3. ishlab chiqarish xarajatlari kalkulatsiyasi 1. mahsulot tannarxini kalkulyasiya qilish usullari “mahsulot tannarxini kalkulyasiya qilish usullari” – zamonaviy iqtisodiyot sharoitida dolzarb masalalar orasida alohida oʻrin egallaydi. tannarxni aniqlash faqat korxonaning moliyaviy holatini baholash bilan cheklanmay, balki uning foydasini oshirish, mahsulot sifatini yaxshilash va mijozlarga arzon narxlarda yuqori sifatli mahsulotlar etkazib berish imkoniyatlarini ham ta'minlaydi.kalkulatsiya buxgalteriya hisobi obektlarini qiymatli o‘lchash uchun xizmat qiladi. ularning qo‘llanilishi tijorat hisob-kitobini mustahkamlash uchun katta ahamiyat kasb etadi. ma’lumki, tijorat hisob-kitobiga rioya qilish korxona xarajatlari bilan uning faoliyat natijalari o‘rtasidagi muvofiqlikni talab qiladi. xarajatlar bilan natijalarni solishtirish haqiqiy tannarx kalkulatsiyasi ma’lumotlariga asoslanadigan puldagi ifodalash yo‘li bilan erishiladi. hisoblash pulni tejash va nazorat qilish rejimini amalga oshirishning muhim vositasidir. bu bir xil mahsulot ishlab chiqaruvchi korxonalarning tannarx va rentabellik darajalarini solishtirish, ixtisoslashtirish, korxonalar …

2 / 12

lash va uning iqtisodiy barqarorligini ta’minlash uchun muhim ahamiyatga ega. mahsulot tannarxini aniqlash – bu korxona resurslaridan samarali foydalanish darajasini ko‘rsatuvchi indikator sifatida xizmat qiladi. bu jarayon faqatgina narx belgilash bilan cheklanib qolmay, balki korxonaning barcha ishlab chiqarish va moliyaviy faoliyatini rejalashtirish va nazorat qilish imkoniyatini ham ta’minlaydi. tannarxni hisoblashda asosiy maqsad – ishlab chiqarish va sotish bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlarni o‘z vaqtida aniqlash, ularni to‘g‘ri tahlil qilish va shu asosda korxonaning moliyaviy holatini yaxshilash yo‘llarini topishdir. ishlab chiqarish jarayonida turli xil xarajatlar paydo bo‘ladi: xom-ashyo va materiallar, mehnat haqi, amortizatsiya, energiya va boshqa xarajatlar. bu xarajatlarning barchasi mahsulotning yakuniy tannarxiga ta’sir qiladi. shuning uchun ham, tannarxni aniqlashda ushbu xarajatlarni to‘liq hisobga olish juda muhimdir. tannarxni aniqlashning asosiy maqsadlaridan biri – mahsulot narxini to‘g‘ri belgilashdir. narxni belgilashda tannarx asosiy komponent hisoblanadi. agar korxona mahsulotning tannarxini noto‘g‘ri hisoblasa, bu esa narxni ham noto‘g‘ri belgilashga olib keladi. natijada, korxona foydasiz ishlaydi yoki …

3 / 12

t haqi : ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etgan ishchilarga to‘lanadigan mehnat haqi ham mahsulot tannarxining bir qismidir. ishchilarga to‘lanadigan asosiy ish haqi, premiyalar, bonuslar va boshqa to‘lovlar ham bu guruhga kiradi. amortizatsiya xarajatlari : ishlab chiqarish jarayonida foydalaniladigan asosiy vositalarning qiymati vaqt o‘tishi bilan pasayadi. bu pasayishni hisobga oluvchi xarajatlar amortizatsiya deb ataladi. masalan, zavod binosi, jihozlar va transport vositalarining amortizatsiyasi. energiya va resurslar xarajatlari : ishlab chiqarish jarayonida foydalaniladigan elektr energiyasi, suv, gaz va boshqa resurslar xarajatlari ham tannarxning bir qismidir. bu xarajatlar ishlab chiqarish jarayonining davom etishi uchun zarurdir. umumiy va boshqaruv xarajatlari : ishlab chiqarish jarayoniga bevosita bog‘liq bo‘lmagan, lekin korxona faoliyatini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan xarajatlar. masalan, boshqaruv apparati, marketing, reklama va boshqa xarajatlar. tannarxni aniqlashning yana bir muhim maqsadi – korxonaning ishlab chiqarish samaradorligini oshirishdir. tannarxni aniqlash orqali korxona o‘zining xarajatlarini tahlil qilishi, qaysi sohalarda xarajatlarni kamaytirish mumkinligini aniqlashi mumkin. masalan, agar korxona xom-ashyo va …

4 / 12

ning xarajatlarini dinamikasini kuzatib borishi, qaysi xarajatlar ortib bormoqda yoki kamayib bormoqda ekanligini aniqlashi mumkin. bu esa korxonaga xarajatlarni nazorat qilish va ularni kamaytirish bo‘yicha chora-tadbirlar ishlab chiqishga yordam beradi. kalkulyatsiya usullari va turlari buxgalteriya hisobida xarajatlarni o'lchash butunlay hisob-kitobga asoslanadi. bu narxlarning asosidir.har qanday iqtisodiy jarayonning natijasini aniqlash bitta pul hisoblagichida ushbu jarayon davomida yuzaga kelgan xarajatlarni umumlashtirish va yangi olingan buxgalteriya ob'ektlarining tannarxini kamaytirish orqali mumkin. kalkulyatsiya (lot. calculatio-hisoblayman, calculo-hisob-kitob) — mahsulot birligi yoki bajarilgan ish tannarxini hisoblab chiqarish. kalkulyatsiya tannarx boʻyicha reja yoki hisobotning asosiy koʻrsatkichlaridan biri hisoblanadi. korxonada aniq bir turdagi mahsulot birligini ishlab chiqarish va sotish boʻyicha, shuningdek, xalq xoʻjaligining sanoat, transport va boshqa tarmoqlarida ish birligini (tashish, taʼmirlash va b.) bajarish uchun qilingan xarajatlarni pul shaklida ifoda etadi. kalkulyatsiya tushunchasi xarajatlarning belgilangan nomenklaturasi, ularning kelib chiqish joyi bo'yicha ayrim turdagi mahsulotlar (ishlar, xizmatlar)ning butun mahsuloti va birliklarining tannarxini hisoblash uchun qo'llaniladigan usullar majmuini o'z …

5 / 12

lar, xarajatlarning pul ko'rinishidagi jadvalli buxgalteriya hisobi. shunday qilib, kalkulyatsiya o'rtacha ishlab chiqarish xarajatlarini aniqlash va ishlab chiqarish tannarxini, shuningdek sotib olingan qiymatlarni belgilash uchun asos bo'lib xizmat qiladi. kalkulyatsiya odatda bir yoki bir nechta birliklarni, tovarlar guruhini ishlab chiqarish uchun pul ko'rinishidagi xarajatlarni hisoblash deb e'tirof etiladi. bu jarayon mahsulotning ham real, ham rejali tannarxini aniqlash imkonini beradi va ularni baholash uchun asoslardan biri bo‘lib xizmat qiladi. xarajatlarni hisoblash turli yo'nalishdagi ko'plab tashkilotlarda qo'llaniladi, masalan, qurilish tashkilotlarida, ayniqsa, qurilayotgan binolar uchun loyiha hujjatlarini tayyorlash uchun muhimdir. kalkulyatsiyaning ma'nosi barcha ishlab chiqarish xarajatlarini aniqlash, shuningdek, mahsulot tannarxini eng oddiy aniqlash muammosida yotadi. kalkulyatsiya pulni tejash va nazorat qilish rejimini amalga oshirishning muhim vositasidir. bu bir xil mahsulot ishlab chiqaruvchi korxonalarning tannarx va rentabellik darajalarini solishtirish, ixtisoslashtirish, korxonalar tomonidan ishlab chiqarish dasturini joylashtirish, moddiy-texnika ta'minoti va boshqalar masalalarini to'g'ri hal qilish imkonini beradi. progressiv me'yorlar asosida rejali smetalarni tuzish, sanoatda va …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tannarxini kalkulyasiya qilishning nazariy asoslari"

korxona xususiy kapitali hisobi mahsulot tannarxini kalkulyasiya qilishning nazariy asoslari mavzusidagi taqdimoti reja: 1.tannarxni kalkulyatsiya qilishning umumiy mohiyati va maqsadi 2.kalkulyatsiya usullari va turlari 3. ishlab chiqarish xarajatlari kalkulatsiyasi 1. mahsulot tannarxini kalkulyasiya qilish usullari “mahsulot tannarxini kalkulyasiya qilish usullari” – zamonaviy iqtisodiyot sharoitida dolzarb masalalar orasida alohida oʻrin egallaydi. tannarxni aniqlash faqat korxonaning moliyaviy holatini baholash bilan cheklanmay, balki uning foydasini oshirish, mahsulot sifatini yaxshilash va mijozlarga arzon narxlarda yuqori sifatli mahsulotlar etkazib berish imkoniyatlarini ham ta'minlaydi.kalkulatsiya buxgalteriya hisobi obektlarini qiymatli o‘lchash uchun xizmat qiladi. ularning qo...

This file contains 12 pages in PPTX format (77.0 KB). To download "tannarxini kalkulyasiya qilishning nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: tannarxini kalkulyasiya qilishn… PPTX 12 pages Free download Telegram