geosiyosiy ta’limotlar

PPTX 10 pages 1.2 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

презентация powerpoint 4-mavzu: geosiyosiy ta’limotlar. reja: 1. global geosiyosiy ta’limotlarning vujudga kelishi. 2. geosiyosiy ta’limotlar rivojlanishi tarixi. xalqaro munosabatlar haqidagi an'anaviy g'oyalar uchta asosiy ustunga - hudud, suverenitet, davlatlar xavfsizligi - xalqaro siyosat ishtirokchilariga asoslanadi. geosiyosatning asoschilari talqinida davlatning xalqaro siyosatini belgilashda uning geografik joylashuvi markaziy o‘rinni egallagan. ularning nazarida davlatning qudrati yer tabiatining o‘zidan mustahkam ildiz otgan. geosiyosatning ma'nosi fazoviy, hududiy tamoyilni birinchi o'ringa olib chiqishda ko'rindi. shuning uchun ham geosiyosatning asosiy vazifasi davlatlarni fazoviy-geografik hodisalar sifatida oʻrganish va ularning bir-biri bilan oʻzaro taʼsirining mohiyatini tushunishda koʻrilgan. geosiyosiy nazariyalar va gʻoyalar tarixining uch bosqichini ajratib koʻrsatish mumkin. 1. dastlabki geosiyosiy qarashlar rivojlangan davr: fanning alohida geosiyosiy tarmog‘i mavjud boʻlmagan, uning g‘oyalari falsafiy ta’limot va tarixiy tadqiqotlarning tarkibiy qismi hisoblangan. 2. klassik geosiyosat: 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida alohida gʻoya va tushunchalardan asosiy geosiyosiy nazariyalar va milliy geosiyosat maktablari shakllangan. 3. zamonaviy geosiyosat: ikkinchi jahon urushidan keyin (garchi ba'zi nazariyalar …

2 / 10

edmeti boʻlgan harbiy harakatlar, siyosat, iqtisodiyot, diplomatiya, geografiya va astronomiya oʻrtasidagi yaqin aloqalarga ham bagʻishlangan. qadimgi xitoyda sun tszining “urush sanʼati”dan tashqari boshqa qimmatli asarlar ham nashr etilgan boʻlsada, ularning aksariyati unutilgan va sun tszining "urush san'ati" kabi batafsil o'rganilmagan. xitoy tarixida “urush sanʼati” asrlar davomida harbiy rahbarlar va imperatorlarning qarorlariga taʼsir koʻrsatgan geosiyosat va harbiy strategiya boʻyicha eng keng qamrovli kitob boʻlib kelgan. sun tszi oʻz risolasida shunday taʼkidlagan edi: “avvalo, har qanday konflikt beshta asosiy omil taʼsirida koʻrib chiqilishi va yakuniy natijani baholash uchun qarama-qarshi nuqtai nazardan qiyoslanishi lozim. bu besh omilning birinchisi siyosatdir; ikkinchisi - iqlim sharoiti, uchinchisi - geografik joylashuvi; to'rtinchisi - yetakchilik; beshinchisi - reja (ta'limot). arthashastra (“davlat boshqaruvi haqidagi fan”, “siyosat haqidagi fan”) qadimgi hind madaniyatining eng qimmatli tarixiy, siyosiy, huquqiy va adabiy yodgorligi boʻlib, qadimgi hind jamiyati hayotining turli jabhalari haqida muhim maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. hind an'analariga ko'ra, arthashastra maurya sulolasi asoschisi …

3 / 10

a tasdiqlangan normalari mavjud. an’anaviy geosiyosat har bir davlatni o‘ziga xos fizik-geografik, tabiiy, resurs, insoniy va boshqa parametrlarga, o‘ziga xos qiyofasiga ega bo‘lgan va faqat o‘z irodasi va manfaatlaridan kelib chiqqan holda o‘ziga xos geografik yoki fazoviy-hududiy organizm sifatida qaragan. . shuning uchun dastlab geosiyosat butunlay tegishli hududlar ustidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri (harbiy yoki siyosiy) nazoratni qo‘lga kiritish ma’nosida tushunilganligi tabiiy. an’anaviy geosiyosat o‘zining ko‘p jihatlari bo‘yicha 19-20-asrlarda ijtimoiy va gumanitar fanlarda geografik yo‘nalish yoki geografik determinizmga mos ravishda vujudga kelgan. geografik determinizm uning geografik omil ekanligini tan olishga asoslanadi, ya'ni. mamlakatning joylashuvi, tabiiy-iqlim sharoiti, dengiz va okeanlarga yaqinligi yoki uzoqligi va boshqa parametrlar muayyan xalq ijtimoiy-tarixiy rivojlanishining asosiy yo‘nalishlarini, uning xarakterini, xalqaro siyosiy maydondagi xatti-harakatlarini va hokazolarni belgilaydi. boshqacha aytganda, geografik muhit xalqlarning ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va madaniy rivojlanishining hal qiluvchi omili sifatida qaraladi. ijtimoiy-tarixiy hodisalarni atrof-muhit sharoitlari belgilaydi, degan fikr tarixni materialistik tushunishning asosiy elementidir. shu nuqtai nazardan, geografik determinizm ushbu …

4 / 10

lat siyosatini o'rganishga harakat qildi. f.ratsel o‘zining shoh asari bo‘lmish «siyosiy geografiya» («politische geographie» 1897), «davlatlarning makoniy o‘sish qonunlari» (1897), «dengiz xalqlar qudratining omili sifatida» (1900) asarlarida o‘z geosiyosiy qarashlarini bayon etadi. fridrix ratselni garchi “geosiyosat” atamasini asarlarida ishlatmasa ham, u birinchilardan bo‘lib geosiyosiy uslubda fikr yuritganligi uchun geosiyosat fanining otasi deb nomlanadi. ratselning oʻzi ham oʻz gʻoyalari, oʻz navbatida, i.kant, v.fon gumboldt, k.ritter va boshqa nemis mutafakkirlarining qarashlaridan kelib chiqqan boʻlib, ular jismoniy muhit va uning ijtimoiy-tarixiy taraqqiyotga taʼsiriga katta eʼtibor berganlar. masalan, gumboldtning fikricha, landshaft elementlari cheksiz xilma-xillikda takrorlanib, yer sharining muayyan mintaqalarida yashovchi xalqlarning xarakteriga muhim ta'sir ko'rsatadi. shunga ko'ra, ratsel yer sharini yaxlit bir butun deb hisobladi, uning ajralmas qismi insondir. u o'simlik va hayvonot dunyosi kabi inson o'z muhitiga moslashishi kerak deb hisoblagan. f. ratsel “davlatning fazoviy o‘sish qonunlari” (1896) asarida davlatlarning fazoviy o‘sishining ettita asosiy qonunlarini shakllantirgan, ularning aksariyati shu paytgacha o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan: …

5 / 10

llik muqarrar ravishda davlatni zaiflashtiradi va markazdan mustaqilligini e’lon qilishiyoki boshqa davlatga qo‘shilishi mumkin bo‘lgan chegara zonasini yo‘qotishiga olib keladi. 5) o‘zining o‘sishida davlat fizik-geografik muhitning eng qimmatli elementlarini o‘zlashtirishga intiladi; qirg‘oq bo‘ylari, daryo bo‘ylari, tekisliklar, tabiiy resurslarga boy joylar. 6) hududiy o‘sishga birinchi turtki qoloq davlatlarga tashqi tomondan, yuqori sivilizatsiyalardan keladi. 7) hududlarni birlashtirishga umumiy tendentsiyasi, tarmoqlanib, davlatdan davlatga o‘tadi va kuchayib boradi. davlatlar fazoviy kengayishlarida tabiiy ravishda yopiq konfiguratsiyalarga intilishadi. tabiat chegaralarida o‘sishni istagan bu qit’alar chegaralarida qondirilishi mumkin. image6.png image7.png image1.jpg image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geosiyosiy ta’limotlar"

презентация powerpoint 4-mavzu: geosiyosiy ta’limotlar. reja: 1. global geosiyosiy ta’limotlarning vujudga kelishi. 2. geosiyosiy ta’limotlar rivojlanishi tarixi. xalqaro munosabatlar haqidagi an'anaviy g'oyalar uchta asosiy ustunga - hudud, suverenitet, davlatlar xavfsizligi - xalqaro siyosat ishtirokchilariga asoslanadi. geosiyosatning asoschilari talqinida davlatning xalqaro siyosatini belgilashda uning geografik joylashuvi markaziy o‘rinni egallagan. ularning nazarida davlatning qudrati yer tabiatining o‘zidan mustahkam ildiz otgan. geosiyosatning ma'nosi fazoviy, hududiy tamoyilni birinchi o'ringa olib chiqishda ko'rindi. shuning uchun ham geosiyosatning asosiy vazifasi davlatlarni fazoviy-geografik hodisalar sifatida oʻrganish va ularning bir-biri bilan oʻzaro taʼsirining mohiyatini ...

This file contains 10 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "geosiyosiy ta’limotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: geosiyosiy ta’limotlar PPTX 10 pages Free download Telegram