geosiyosat fanining predmeti va genezisi

PPTX 10 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

презентация powerpoint geosiyosat fanining predmeti va genezisi. reja: 1. geosiyosat tushunchasi va uning mazmun-mohiyati 2. geosiyosiy ta’limotlar: fan tarixi va uning hozirgi davrdagi rivoji. 3. «geosiyosat asoslari» fanining qonunlari, metodlari va funksiyalari 1941 yilda chop etilgan “xorijiy so‘zlar lug‘ati”da “geosiyosat” (“grekcha “geo” er, va “politika” - davlat haqidagi ta`limot) soxta fan bo‘lib ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar va davlat taraqqiyoti jo‘g‘rofiy, fizik va boshqa shu kabi xos xususiyatlari bilan belgilanadi” deb ta`rif berilgan. a.i.poltorak va l.i.savinskiylar muallifligida yozilgan “qurolli mojarolar va xalqaro huquq” asarida “geosiyosat “urushni tadqiq qiluvchi keng tarqalgan yo‘nalishlardan biri” sifatida izohlanadi. 1985 yilda nashr etilgan “diplomatik lug‘at”da “geosiyosat-reaktsion burjuaziya nazariyasi bo‘lib, uning tarafdorlari jamiyat hayotida jo‘g‘rofiy omillarni mutloqlashtirish orqali imperialistik davlatlarning agresiv tashqi siyosatini asoslab berishga intiladilar” deb ta`rif berilgan. “geosiyosat” iborasini birinchi bo‘lib shved olimi rudol`f chellen (186-1922) qo‘llagan. chellen geopolitikaga quyidagicha ta`rif beradi: geosiyosat –davlatning hududida mujassamlashgan jug’rofiy organizm haqidagi fan”. chellen “geosiyosat” so‘zidan tashqari siyosatshunoslikda o‘rganilishi lozim …

2 / 10

ralar “geosiyosat” tushunchasidan tashqari politologiya doirasida o‘z aksini topmadi. r.chellen “davlat hayot shakli sifatida” asarida ratselning fikrlarini davom ettirdi va boyitdi. u ratsel` kabi jamiyat va davlatga mexanistik yondashuvni rad etuvchi “organitsizm” g‘oyalarini ilgari surdi. bu qarashlar negizida “jonsiz ob`ekt” (fan)va insoniy sub`ektlar (arboblar)ga qat`iy bo‘linishni rad etish orqali o‘rganish ko‘pchilik geosiyosatning farqli tomonidir. geosiyosat yo‘nalishida qalam tebratgan yana bir yirik ingliz olimi xelford dj.makkinderdir. (1861-1947) u buyuk britaniya tashqi siyosatining asosiy yo‘nalishlarining shakllanishidagi ishtiroki, shuningdek, jahon siyosiy tarixini o‘ziga xos talqin qilganligi bilan mashhurdir. x.makkinder g‘oyalari xalqaro munosabatlarning yo‘nalishiga jiddiy ta`mir etishga qodir bo‘lgan va shu tufayli angliya siyosatida oliy martabaga erishgan siyosiy arbobdir. shu bilan birga, u dunyo siyosiy tarixini tadqiq va talqin etishda dadil va o‘ziga xos inqilobiy yo‘nalish yaratgan mashhur shaxs hisoblanadi. geosiyosatga xos bo‘lgan ilmiy jumboqni x.makkinderning ilmiy asarlarida yaqqol kuzatish mumkin. uning “tarixning jo‘g‘rofiy o‘qi” “demokratik ideallar va voqeliklar” singari mashhur asarlarida eng muhim …

3 / 10

inder fikricha, eng qulay jo‘g‘rofiy makon bu o‘rtaliqdagi holat bo‘lib, biror bir mintaqaning markazda joylashish davlat uchun har jihatdan foydalidir. “markazda joylashganlik holati” nisbiy tushuncha bo‘lib, vziyatga ko‘ra o‘zgarib turishi mumkin. ammo sayyoraviy nuqtai nazardan dunyoning markazida evrosiyo mintaqasi, uning markazida esa “dunyoning yuragi”, ya`ni “heartland” joylashgan. u butun dunyoni nazorat qilish uchun eng qulay jo‘g‘rofiy plantsdarmdir. heartland “dunyo oroli”ning (world island) chegarasi ichida o‘rin egallagan umummiqyosdagi asosiy hudud hisoblanadi. x.makkinder “dunyo oroli”ni 3 mintaqa – osiyo, afrika va evropadan iborat deb bilgan. shunday qilib x.makkinder markazda to‘planuvchi doiralar tizimini qo‘llagan holda, umumsayyoraiy miqyosda hududlar ketma-ketligini belgilab uning markazida “tarixning jo‘g‘rofiy o‘qi” yoki “o‘q maydon” joylashganini asoslashga intildi. shuni ta`kidlash kerakki, x.makkinder asarlarida heartland jo‘g‘rofiy chegaralarini tadrijiy taraqqyotini ham kuzatish mumkin. agar 1904 va 1919 yillarda heartland ning tashqi ko‘rinishi umumiy belgilarga ko‘ra rossiya imperiyasi chegaralari, keyinchalik esa sssr chegaralariga mos kelgan bo‘lsa, 40 yillarda x.makkinder o‘zining oldingi qarashlari qayta …

4 / 10

-o'zidan bu intizom ko'p o'n yillar davomida mafkuraviy kelishmovchilik suyagi bo'lib kelgan va sssrda soxta fan, imperializm, fashizm mafkurasi deb hisoblangan, bu esa yuqori rivojlangan mamlakatlarning dunyo hukmronligiga bo'lgan tajovuzkor intilishlarini oqlaydi. qisman, bu haqiqatan ham olimlar asosan g'arb siyosatchilariga xizmat qilib, faqat temir pardaning narigi tomonida geosiyosat bilan shug'ullanganlarida ham shunday edi. va hozir ham, geosiyosat ko'pincha amalda kuchlilar uchun himoyachi sifatida ishlaydi. sharqiy yevropa davlatlarining jamoaviy xavfsizlik tizimi vayron boʻlganidan soʻng, sssr parchalanganidan keyin vujudga kelgan bir qutbli dunyo sharoitida ham gʻarb, ham dunyo xalqlari ongiga ommaviy mafkuraviy hujum sodir boʻldi. sharq. bunga son-sanoqsiz misollar keltirish mumkin. masalan, birinchi navbatda aqsh, buyuk britaniya, germaniya, yaponiya va boshqa yuksak rivojlangan davlatlarning manfaatlari ular tomonidan umuminsoniy manfaatlar va qadriyatlar sifatida taqdim etiladi. nato, bmt yoki bmt xavfsizlik kengashi nomidan va ba'zan ulardan ruxsat so'ramasdan, jahon jandarmi funktsiyalarini o'z zimmasiga oladi. biroq, mafkurani odamlarning voqelikka munosabati tan olinadigan va baholanadigan siyosiy, …

5 / 10

geosiyosat fanining predmeti va genezisi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "geosiyosat fanining predmeti va genezisi"

презентация powerpoint geosiyosat fanining predmeti va genezisi. reja: 1. geosiyosat tushunchasi va uning mazmun-mohiyati 2. geosiyosiy ta’limotlar: fan tarixi va uning hozirgi davrdagi rivoji. 3. «geosiyosat asoslari» fanining qonunlari, metodlari va funksiyalari 1941 yilda chop etilgan “xorijiy so‘zlar lug‘ati”da “geosiyosat” (“grekcha “geo” er, va “politika” - davlat haqidagi ta`limot) soxta fan bo‘lib ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar va davlat taraqqiyoti jo‘g‘rofiy, fizik va boshqa shu kabi xos xususiyatlari bilan belgilanadi” deb ta`rif berilgan. a.i.poltorak va l.i.savinskiylar muallifligida yozilgan “qurolli mojarolar va xalqaro huquq” asarida “geosiyosat “urushni tadqiq qiluvchi keng tarqalgan yo‘nalishlardan biri” sifatida izohlanadi. 1985 yilda nashr etilgan “diplomatik lug‘at”da...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "geosiyosat fanining predmeti va genezisi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: geosiyosat fanining predmeti va… PPTX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram