termodinamikaning uchinchi bosh qonuni

DOCX 28 pages 63.1 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.1 KB

File type DOCX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

mavzu: termodinamikaning uchinchi bosh qonuni. mundareja. kirish. asosiy qism. i. bob. termodinamikaning nazariy asoslari. 1.1. termodinamikaning asosiy tushunchalari. 1.2. entropiya va uning fizik mazmuni. ii. bob. termodinamikaning uchinchi qonuni (nernst teoremasi). 2.1. qonunning formulasi va bayoni. 2.2. entropiyaning nolga intilishi va kristall holat. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish zamonaviy fizikadagi asosiy nazariyalardan biri bo‘lgan termodinamika fanning ko‘plab yo‘nalishlarida, jumladan, muhandislik, kimyo, materialshunoslik, biologiya va astrofizikada keng qo‘llaniladi. termodinamik qonunlar orqali moddalar va energiyaning o‘zaro ta’sir mexanizmlari, issiqlik almashinuvi, muvozanat holatlari va energiyaning foydali ishlatilishi chuqur o‘rganiladi. ayniqsa, uchinchi qonun – ya’ni entropiyaning mutlaq nolga intilishi – nafaqat nazariy jihatdan muhim, balki zamonaviy past harorat texnologiyalarining poydevoridir. kurs ishining dolzarbligi shundaki, termodinamikaning 3-qonuni kriogenika, supero‘tkazuvchanlik, kvant jarayonlar, molekulyar kimyo va mikroelektronika kabi sohalarda keng qo‘llaniladi. bugungi kunda moddalarni mutlaq nolga yaqin haroratlarda tadqiq qilish orqali yangi fizik xossalar kashf qilinmoqda. shu sababli, bu qonun nafaqat nazariy fizika, balki amaliy texnika uchun ham …

2 / 28

obyekti – termodinamik tizimlar va ularning past haroratdagi xatti-harakati. kurs ishi predmeti – entropiya tushunchasi, 3-qonun doirasida energiya va mikroholatlar bilan bog‘liq holatlarning fizik va statistik tahlili. xulosa qilib aytganda, ushbu mavzuni o‘rganish orqali talaba nafaqat nazariy bilimga ega bo‘ladi, balki real muammolarni hal qilishga xizmat qiluvchi fundamental qonunlarni chuqur anglaydi. bu esa, zamonaviy texnologiyalarni yaratishda mustahkam nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. kurs ishining tuzilishi. ushbu kurs ishi loyihasi kirish qism, asosiy qism, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar, ikki bob, 4 bo’limdan iborat bo’lib umumiy hajmi, 28 saxifadan iborat. i. bob. termodinamikaning nazariy asoslari. 1.1. termodinamikaning asosiy tushunchalari. termodinamikaning uchinchi qonuni 20-asrda, fizik olbers tomonidan taklif qilingan, ammo so‘ngra walther nernst tomonidan kengroq ishlab chiqilgan. ushbu qonun, termodinamikaning boshqa qonunlari kabi, energiya va entropiya bilan bog‘liq bo‘lib, moddaning entropiyasining mutlaq nolga (0 k) yaqinlashish jarayonini tasvirlaydi. uchinchi qonunning mohiyati shundaki, harorat mutlaq nolga (0 k) yetganda, moddaning entropiyasi ham nolga teng bo‘ladi. …

3 / 28

inishga ega: lim (t → 0) s = 0 bu yerda s - entropiya, t - harorat. bu formuladan ko‘rinadiki, harorat mutlaq nolga yaqinlashgan sari entropiya kamayadi va nihoyat nolga teng bo‘ladi. ammo haqiqatda mutlaq nolga yetish mumkin emas, chunki har bir moddada minimum energiya mavjud, bu esa texnik jihatdan nolga yetishga imkon bermaydi. ideal kristallar va amaliyotdagi istisnolar amalda, uchinchi qonun ideal kristall moddalar uchun to‘g‘ri ishlaydi. ideal kristall - bu hech qanday nuqson, nuqta yoki kasallik bo‘lmagan mukammal tuzilmaga ega moddalardir. biroq, har bir modda haqiqatda ideal bo‘lmaydi, shuning uchun har bir moddaning entropiyasi mutlaq nolga yetmaydi. misol uchun, amorf moddalarda (mukammal kristall tuzilmasiga ega bo‘lmagan) entropiya mutlaq nolga yaqinlashsa-da, u nolga teng bo‘lmaydi. uchinchi qonunning tarixi va rivojlanishi termodinamikaning uchinchi qonuni 1906-yilda germaniyalik fizik walther nernst tomonidan rivojlantirildi. nernst, entropiyaning mutlaq nolga yaqinlashishini kashf etdi va bu amaliyotda ishlatiladigan issiqlik kuchlari va energiya o‘tishining yangi nazariyasini yaratishga …

4 / 28

olga teng bo‘ladi, ammo amaliyotda, tizimlar hech qachon mutlaq nol haroratga erishmaydi. kristallning struktura o‘zgarishi va entropiya kristallning strukturasidagi o‘zgarishlar, masalan, moddaning kristall tuzilmasining mukammalligi va nuqsonlari entropiyaning darajasiga bevosita ta’sir qiladi. ideal kristallarda entropiya mutlaq nolga teng bo‘ladi. biroq, amaliyotda har qanday kristall tuzilmada nuqsonlar yoki "defektlar" mavjud bo‘ladi. bu esa moddaning entropiyasining nolga teng bo‘lmasligini anglatadi. entropiya va tizimning holati termodinamikaning uchinchi qonuni, tizimning holatini tavsiflash uchun ishlatiladi. har qanday tizimda entropiya miqdori harorat va bosimga bog‘liq. tizimning entropiyasi, uning ichki energiyasini tashkil qiladigan mikroskopik o‘zgarishlar bilan bog‘liq. harorat 0 k ga yaqinlashganda, bu mikroskopik o‘zgarishlar to‘xtaydi va tizimdagi har bir zarra o‘zining minimal energetik holatiga ega bo‘ladi. shundan so‘ng tizimda entropiya nolga tenglashadi. qonunning amaliyoti amalda, uchinchi qonun asosan kriogenika sohasida, ya’ni juda past haroratlar bilan ishlovchi texnologiyalarda qo‘llaniladi. suyuq azot, suyuq geliy kabi sovutish materiallarining ishlash printsipi ham shu qonunga asoslanadi. bundan tashqari, uchinchi qonun kimyoviy …

5 / 28

hun, uchinchi qonun aslida ideal sharoitlarda nazariy jihatdan to‘g‘ri, lekin amaliyotda bu cheklovlarni hisobga olish kerak. uchinchi qonun va tizimning maksimal tartibligi termodinamikaning uchinchi qonuni tizimning maksimal tartiblik holatini tushuntiradi. mutlaq nol haroratda (0 k) molekulalar to‘liq statik holatda bo‘ladi, ya’ni ular o‘zlarining eng past energetik holatiga erishadilar. bu holatda tizimda hech qanday harakat bo‘lmaydi, shu bilan birga tizimning entropiyasi nolga teng bo‘ladi. bunday holat faqat ideal kristallarda yuzaga keladi, chunki bu moddalar o‘zlarining atomik strukturasida hech qanday nuqson yoki tartibsizlikka ega emas. bu holatda moddaning har bir molekulasi yoki atomining joylashuvi va energetik holati aniq va o‘zgarishsiz bo‘ladi. shuning uchun entropiya nolga teng bo‘ladi. amaliyotda esa, ideal kristallarga erishish juda qiyin, chunki har bir moddaning ichki strukturasi o‘zgaruvchan va doimo ma'lum darajada noaniqlikka ega. 1.2. entropiya va uning fizik mazmuni. termodinamikaning uchinchi qonunining isbotlanishi uchinchi qonun matematik jihatdan nernstning issiqlik nazariyasidan kelib chiqqan. nernst, moddaning entropiyasining mutlaq nolga yaqinlashishi …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termodinamikaning uchinchi bosh qonuni"

mavzu: termodinamikaning uchinchi bosh qonuni. mundareja. kirish. asosiy qism. i. bob. termodinamikaning nazariy asoslari. 1.1. termodinamikaning asosiy tushunchalari. 1.2. entropiya va uning fizik mazmuni. ii. bob. termodinamikaning uchinchi qonuni (nernst teoremasi). 2.1. qonunning formulasi va bayoni. 2.2. entropiyaning nolga intilishi va kristall holat. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish zamonaviy fizikadagi asosiy nazariyalardan biri bo‘lgan termodinamika fanning ko‘plab yo‘nalishlarida, jumladan, muhandislik, kimyo, materialshunoslik, biologiya va astrofizikada keng qo‘llaniladi. termodinamik qonunlar orqali moddalar va energiyaning o‘zaro ta’sir mexanizmlari, issiqlik almashinuvi, muvozanat holatlari va energiyaning foydali ishlatilishi chuqur o‘rganiladi. ayniqsa, uchinchi q...

This file contains 28 pages in DOCX format (63.1 KB). To download "termodinamikaning uchinchi bosh qonuni", click the Telegram button on the left.

Tags: termodinamikaning uchinchi bosh… DOCX 28 pages Free download Telegram