amudaryoning hozirgi deltasida yer resurslaridan foydalanishning geografik asoslari

DOC 119.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663191536.doc амударёнинг ҳозирги делтасида ер ресурсларидан фойдаланишнинг географик асослари amudaryoning hozirgi deltasida yer resurslaridan foydalanishning geografik asoslari jahondagi, jumladan qoraqalpog`istondagi inson tomonidan o`zlashtirilgan va o`zgartirilgan yerlarning katta qismi hamda yangi o`zlashtirilayotgan yerlarning ham asosiy qismi qishloq xo`jalik ishlab chiqarishida foydalanilayotganligi tufayli tabiiy sharoitni qishloq xo`jaliga maqsadlarida o`rganish bo`yicha juda ko`p tadqiqot ishlari olib borilgan va olib borilmoqda. jumladan, b.b. polinov (isachenko, 1983) 20-nchi yillardayoq. yerlarni melioratsiya qilishni asoslash uchun tuproq xaritalari yetarli emas, buning uchun landshaft xaritalari zarur degan fikrga kelgan. shu davrdan boshlab qishloq xo`jalik maqsadlarida landshaft tadqiqotlari keng miqyosda olib borila boshladi. qishloq xo`jalik maqsadlarida landshaft tadqiqotlari quyidagi yo`nalishlarda olib borilgan: yerlarni va yer resurslarini baholash, agrolandshaftlar xususiyatlarini o`rganish, landshaftlarni qishloq xo`jalik maqsadlarida sinflashtirish, agrolandshaftlar xaritalarini tuzish, regional landshaft bashoratlarini ishlab chiqish va h.k. ammo shuni ham ta`kidlash lozimki, ayrim ishlarni hisobga olmaganda, bevosita agrolandshaftlarni har tomonlama va chuqur o`rganish bo`yicha (agrolandshaftlar xossalari, barqarorligi, rivojlanishi, sinflashtirish, bashoratlashni va …

1982) va boshqalar tomonidan o`rganilgan. tabiiy landshaftlar antropogen landshaftlarga qaraganda mustahkamroq bo`ladi. agrolandshaftlarda nisbatan biologik va geoximik aylanma harakatlar, issiqlik va suv muvozanatining qayta qurilishi bilan tuproq hosil bo`lish jarayonini o`ziga xosligi, ularning juda soddaligi va murtligi bilan ajralib turadi. l.n. babushkin va n.a. kogay (1975 tomonidan o`rta osiyoda agroland-shaftlar 6-gypyhga birlashtirilgan va 12 ta agrolandshaftlar sinfi ajratilgan. qishloq xo`jalik landshaftlarini f.n. milkov (1972) alohida sinf sifatida belgilaydi va ularni dala, bog`, yaylov landshaft turlariga ajratadi. ta`kidlash lozimki, qishloq xo`jalik landshaftlarini o`rganishga juda ko`p ishlar bag`ishlangan bo`lsada, ularning mazmuni xali to`la ishlab chiqilganicha yo`q. n.n. velskiy (1972) fikricha, landshaftlar qishloq xo`jaligi maqsadlarida o`zgartirilsa, qishloq xo`jalik landshaftlari vujudga keladi. a.i. kurakova (1983) fikricha, agrolandshaftlar bu tabiiy landshaftlarni insonlar tomonidan o`zgartirilgan-ligi yoki sun`iy yaratilishidir. a. abduqosimov (1966) voha landshaftlarini quyidagicha ta`rifini beradi: "voha cho`llarda ko`p asrlar davomida inson faoliyati ta`sirida shakllangan, daraxt, buta, ular bilan qoplangan sug`orma dehqonchilik keng rivojlangan o`ziga xos …

mi (yong`oq, olma, o`rik va x..k. bog`lari). agrogen fatsiyalar -bir xil relyefga, tuproqqa, gidrotermik sharoitga ega bo`lgan urochishelarning bir qismidir. qoraqolpog`iston respublikasida qishloq xo`jaligiga mo`ljallangan yerlarning umumiy maydoni 9146.9 ming gektarni yoki respublika yer fondining 31.9 % ni tashkil qiladi. qishloq xo`jaligi maqsadlarida foydalaniladigan yerlar respublika uchun eng qimmatli yer fondi hisoblanadi. bu esa nafaqat ularning qishloq xo`jalik ishlab chiqarishini ta`minlash, balki agrolandshaft hamda qulay tabiiy muhit yaratish bilan ham bog`liqdir. qoraqalpog`istonda qishloq xo`jaligi maqsadlarida foydalaniladigan yerlarning yer turlari bo`yicha taqsimoti qishloq xo`jaligi ishlab chiqarishining ixtisoslashuvi bilan belgilanadi. mintaqa qishloq xo`jaligi tabiiy sharoitidan kelib chiqqan holda sug`orma dexqonchilik va yaylov chorvachiligiga asoslanadi. qishloq xo`jaligi yer turlari orasida pichanzor va yaylovlar katta hududni egallaydi. qoraqolpog`istonnning arid iqlimi sharoitida qishloq xo`jaligini faqat sug`orish orqaligina rivojlantirish mumkin. pichanzor va yaylovlar katta xududni (4709439 ga) egallagan bo`lishiga qaramasdan suv muammosi tufayli ulardan foydalanish bir qator muammalarni keltirib chiqaradi. bu yerda suv bilan ta`minlangan pichanzor …

178 (1,4) 8584 (66,8%) 921 11924 4 қора ўзак 14137 2724 (19,3%) 5709 (40,3) 5704 (40,3%) 2393 8744 5 кегейли 14222 1833 (12,9%) 6873 (48,3%) 5516 (38,8%) 1183 13039 6 конли кул 9313 5044 (54,2%) 1390 (14,9%) 2879 (30,9%) 1252 8061 7 мўйнок 2449 241 (9,8%) 673 (27,4%) 1535 (62,7%) 822 1627 8 нукус 5341 1506 (28,2%) 2783 (52,1%) 1052 (19,7%) 2894 2447 9 тахтикўпир 17388 2649 (15,2%) 4882 (28%) 9857 (56,7%) 3024 14364 10 тўрткўл 6884 1330 (19,3%) 3420 (49,7%) 2134 (31%) 339 6545 11 хўжайли 6466 2639 (40,8%) 1472 (22,8%) 2355 (36,4%) 3123 3343 12 шуманой 6811 3589 (52,7%) 2093 (30,7%) 1129 (16,6%) 3850 2961 13 элликқаъла 6783 1360 (20%) 4042 (59,6%) 1381(20,4%) 1251 5532 жами 132677 30480 (23%) 50171 (37,8%) 178 (0,1) 51848 (39%) 29541 103136 qishloq xo`jaligi yer turlari orasida eng yuqori bahoga sazovor yerlar sug`oriladigan qishloq xo`jaligi yerlari hisoblanadi. sug`oriladigan qishloq xo`jaligi yerlari respublikamiz iqtisodiyotini …

naj tizimlarining holatiga bog`liq. sho`rlanish darajasi yuqori yerlar 50171 gektarni tashkil qilib, uning yuqori ko`rsatkichlari chimboy (8125 ga), kegeyli (6873 ga), qorauzak (5709 ga) tumanlariga to`g`ri keladi. qoraqalpog`istonda toshloq va gips katlamli xududlar unchalik ko`p tarqalmagan bo`lib, bunday yerlar faqat qo`ng`irot tumanida mavjud. amudaryo suv oqimining kamayishi bilan qoraqalpog`istonda suv ta`minoti yetishmaydigan yerlarining maydoni kengaydi. sug`oriladigan yerlar meliorativ xolatining o`zgarishiga, bulardan tashqari, yerga solinadigan mineral o`g`itlarning tarkibi va hajmi xam ta`sir ko`rsatadi. o`zbekiston respublikasi tabiatini muhofaza qilish davlat qo`mitasi 1999 yildan boshlab ifloslantirish manbalari monitoringi (imm) dasturi bo`yicha tuproqni ifloslantirish manbalarini kuzatib boradi. zaharli moddalar ko`milgan joylar, mineral o`g`itlar va zaharli kimyoviy vositalar omborlari, neft maxsulotlari bazalari, sanoat korxonalari hamda obyektlarga yaqin bo`lgan hududlar xalq xo`jaligida foydalaniladigan yerlar imm obyektlari hisoblanadi. qoraqalpog`iston xududida mineral o`g`itlar saqlanadigan omborlar jami 17 ta bo`lib, beruniy va chimboy tumanlarida 3 tadan omborxona mavjud. zaharli kimyoviy moddalar omborxonalarining eng yuqori ko`rsatkichi taxiatoshga to`g`ri keladi (4 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amudaryoning hozirgi deltasida yer resurslaridan foydalanishning geografik asoslari"

1663191536.doc амударёнинг ҳозирги делтасида ер ресурсларидан фойдаланишнинг географик асослари amudaryoning hozirgi deltasida yer resurslaridan foydalanishning geografik asoslari jahondagi, jumladan qoraqalpog`istondagi inson tomonidan o`zlashtirilgan va o`zgartirilgan yerlarning katta qismi hamda yangi o`zlashtirilayotgan yerlarning ham asosiy qismi qishloq xo`jalik ishlab chiqarishida foydalanilayotganligi tufayli tabiiy sharoitni qishloq xo`jaliga maqsadlarida o`rganish bo`yicha juda ko`p tadqiqot ishlari olib borilgan va olib borilmoqda. jumladan, b.b. polinov (isachenko, 1983) 20-nchi yillardayoq. yerlarni melioratsiya qilishni asoslash uchun tuproq xaritalari yetarli emas, buning uchun landshaft xaritalari zarur degan fikrga kelgan. shu davrdan boshlab qishloq xo`jalik maqsadlarida ...

DOC format, 119.3 KB. To download "amudaryoning hozirgi deltasida yer resurslaridan foydalanishning geografik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: amudaryoning hozirgi deltasida … DOC Free download Telegram