molekular harakatlar va ko’chish hodisasi kurs ishi

DOCX 31 pages 123.5 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 123.5 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

kurs ishi mavzu: molekular harakatlar va ko’chish hodisasi. mundareja. i. kirish. ii. asosiy qism. i bob. molekulyar harakatning nazariy asoslari 1.1. moddaning zarrachali tuzilishi. 1.2. molekulyar kinetik nazariyaning asosiy postulatlari. ii bob. molekulyar harakat turlari 2.1. diffuziya hodisasi: nazariy va tajribaviy asoslari. 2.2. bu hodisalarning tenglamalari va matematik ifodalanishi. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. kirish. moddaning ichki tuzilishini tushunish va undagi jarayonlarni tahlil qilish fizikaning eng muhim vazifalaridan biridir. har qanday moddani tashkil etuvchi zarrachalar – molekula va atomlar – doimiy, tartibsiz harakatda bo‘ladi. aynan shu harakatlar moddaning ko‘plab makroskopik xossalariga, jumladan, issiqlik o‘tkazuvchanlik, diffuziya va ichki ishqalanish kabi ko‘chish hodisalariga sabab bo‘ladi. molekulyar harakatlar va ko‘chish hodisasini o‘rganish, shu bois, nafaqat nazariy fizika, balki biologiya, kimyo, muhandislik va texnologik jarayonlarda ham muhim ahamiyatga ega. kurs ishining dolzarbligi. molekular harakat va ko’chish hodisasini o’rganish va ilimiy izlanishlar olib boorish. kurs ishining predmeti. moddani tashkil etuvchi zarrachalarning tartibsiz harakati, ya’ni molekulyar …

2 / 31

yadagi o‘rnini ko‘rsatish. molekulyar harakatlar va ko‘chish hodisasi tushunchalari fizikada issiqlik hodisalari, moddalarning fazaviy holatlari va energiya almashinuvini chuqur anglashga xizmat qiladi. bu esa energetika, texnika, muhit muhofazasi, biologik tizimlar va hatto farmatsevtika kabi sohalarda amaliy muammolarni yechishda muhim nazariy asos yaratadi. kurs ishining tuzilishi. ushbu kurs ishi loyihasi kirish qism, asosiy qism, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar hamda ikki bob, to’rt bo’limdan iborat bo’lib umumiy hajmi 31 saxifadan tashkil topgan. i bob. molekulyar harakatning nazariy asoslari 1.1. moddaning zarrachali tuzilishi. molékula (lotincha moles — massa, molecula — «massacha») — moddaning kimyoviy xususiyatlari saqlanadigan eng kichik zarrachasi. atomlardan iborat boʻladi. molekula (lotincha moles — massa) - muayyan moddaning barcha kimyoviy xossalarini namoyon qiladigan eng kichik zarracha. bir xil (oddiy moddalarda) yoki har xil (kimyoviy birikmalarda) atomlardan tashkil topishi mumkin. mustaqil ravishda mavjud boʻla oladi. molekulaning xossasi uning tuzilishiga — qanday atomlardan tashkil topganiga, ularning soniga, atomlarning fazoviy joylashish tartibiga, ular oʻrtasidagi …

3 / 31

di. molekula tushunchasi 1860-yilda koʻpchilik olimlar tomonidan uzil-kesil eʼtirof etildi. molekulaning mavjudligi turli hodisalar — diffuziya, broun harakati, rentgen nurlarini difraksiyalash singari qator hodisalarda bilvosita tasdiqlandi. kvant mexanikasi nazariyasi yordamida molekulaning tuzilishini chuqur oʻrganish mumkin boʻldi. molekula ilgarilama va aylanma harakatda boʻlishi bilan bir qatorda, uning tarkibiy qismlari ham turlicha harakat qiladi. molekulani tashkil etgan atomlarning yadrosi tebranma harakatda boʻladi va yadro bu harakatida oʻzi bilan tortishib turgan elektron qatlamlarini ergashtiradi. elektronlar yadroga ergashishdan tashqari, mustaqil harakatlana oladi. bu harakatlarning hammasi kvant mexanikasi qonuniga boʻysungan holda roʻy beradi va molekula bir necha xil kvant holatda boʻlib, potensial energiyaga ega. molekulaning potensial energiyasi, asosan, atomlar yadrolari o’rtasidagi masofaga bogʻliq. atomning sath energiyasi birgina harakatga — elektronning atom yadrosiga nisbatan harakatiga bogʻliq. shunga koʻra, uning spektri ayrim chiziqlardan iborat (chiziqli spektr beradi). molekuladagi ichki harakat bir necha xil boʻlib, anchagina murakkab. shunga koʻra, uning spektri ham murakkabdir. elektronlarning molekulani tashkil qilgan atomlar …

4 / 31

ati shunchalik tez bo‘ladi. ushbu harakatlar moddaning holatiga (qattiq, suyuq, gaz) qarab farqlanadi. moddalar molekulalardan tashkil topgan bo‘lib, bu molekulalar doimiy ravishda tartibsiz harakatda bo‘ladi. ushbu harakat molekulyar harakat deb ataladi. u fizik jihatdan shuni anglatadiki, har qanday haroratda (absolyut nol darajadan yuqori) molekulalar energiya ta’sirida harakatlanadi, ya’ni ularning kinetik energiyasi mavjud bo‘ladi. molekulyar harakat moddaning holatiga qarab farq qiladi: · qattiq jism – molekulalar faqat tebranma harakatda bo‘ladi. · suyuqlik – molekulalar bir-biriga yaqin bo‘lib, surilma va tebranma harakatni bajaradi. · gaz – molekulalar o‘zaro to‘qnashib, katta bo‘shliqlarda erkin harakatlanadi. molekulyar harakat barcha fizikaviy hodisalarning – issiqlik almashinuvi, bosim, diffuziya, konveksiya va boshqalar – asosidir. molekulyar harakat – bu moddaning mikroskopik zarrachalari (atomlar, molekulalar, ionlar)ning tartibsiz harakati bo‘lib, u modda ichki energiyasining asosi hisoblanadi. har qanday modda haroratga ega bo‘lsa, u holda uning molekulalari harakatda bo‘ladi. bu harakat: · kinetik energiya bilan bog‘liq (harakatlanayotgan zarracha energiyaga ega). · to‘qnashuvlar …

5 / 31

nergiyasi ortadi, bu esa ularning harakatining tezlashishiga olib keladi. xususiyatlari: · harorat oshgani sari molekulalar tezroq harakat qiladi. · modda holatiga qarab harakat turi o‘zgaradi. · issiqlik harakati orqali ichki energiya uzatiladi. · termodinamikaning birinchi qonuniga ko‘ra, ichki energiya faqat molekulalar harakati orqali o‘zgaradi. masalan, metall tayoqni isitganimizda molekulalar kuchliroq tebranadi va bu tebranish energiyasi boshqa molekulalarga uzatiladi – bu issiqlikning o'tkazilishi natijasidir. issiqlik harakati – bu zarrachalarning ichki kinetik harakati bo‘lib, uning miqdori haroratga bevosita bog‘liq. molekulalarning harakati kuchaygan sari moddaning ichki energiyasi ham ortadi. bu jarayonni quyidagi formulalar orqali ifodalash mumkin: bu yerda: · ek – bir molekulaning o‘rtacha kinetik energiyasi, · kkk – boltsman doimiysi (1.38×10-23 j/k · ttt – mutlaq harorat (kelvinlarda). demak, harorat ortsa – harakat kuchayadi, energiya ortadi. bu hodisa barcha issiqlik jarayonlarining asosi hisoblanadi. 1.2. molekulyar kinetik nazariyaning asosiy postulatlari. diffuziya (lotincha: diffusio — singish, tarqalish) — molekulalar, atomlar, ionlar va kolloid zarralarning …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekular harakatlar va ko’chish hodisasi kurs ishi"

kurs ishi mavzu: molekular harakatlar va ko’chish hodisasi. mundareja. i. kirish. ii. asosiy qism. i bob. molekulyar harakatning nazariy asoslari 1.1. moddaning zarrachali tuzilishi. 1.2. molekulyar kinetik nazariyaning asosiy postulatlari. ii bob. molekulyar harakat turlari 2.1. diffuziya hodisasi: nazariy va tajribaviy asoslari. 2.2. bu hodisalarning tenglamalari va matematik ifodalanishi. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. kirish. moddaning ichki tuzilishini tushunish va undagi jarayonlarni tahlil qilish fizikaning eng muhim vazifalaridan biridir. har qanday moddani tashkil etuvchi zarrachalar – molekula va atomlar – doimiy, tartibsiz harakatda bo‘ladi. aynan shu harakatlar moddaning ko‘plab makroskopik xossalariga, jumladan, issiqlik o‘tkazuvchanlik, diffuziya va ichki ishqala...

This file contains 31 pages in DOCX format (123.5 KB). To download "molekular harakatlar va ko’chish hodisasi kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: molekular harakatlar va ko’chis… DOCX 31 pages Free download Telegram