prezident islom karimov asarlarida vatan geografiyasi va milliy ma'naviyat uyg'unligining yoritilishi

DOC 46.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663228259.doc президент ислом каримов асарларида ватан географияси ва миллий маънавият уйғунлигининг ёритилиши prezident islom karimov asarlarida vatan geografiyasi va milliy ma`naviyat uyg`unligining yoritilishi ushbu maqolada mamlakatimizdagi geografiya ta`limi va tarbiya tizimida bugungi kun talabidan kelib chiqib, e`tiborni kuchaytirish lozim bo`lgan quyidagi uchta masalaga to`xtalmoqchimiz. birinchi masala, vatanimizning iqtisodiy taraqqiyotida geografik imkoniyatlardan foydalanish lozimligini o`quvchilarga tushuntirib, ularning mazkur imkoniyatlardan oqilona, uzoqni ko`zlab foydalanishga tayyorlab borish, shuningdek, yuksak iqtisodiy salohiyat, tabiiy boyliklar va beqiyos imkoniyatlarga ega yurtimiz haqida ma`lumotlar berish orqali yoshlarimizda vatanga muhabbat, iftixor hissini shakllantirish zaruratidir. bu masalani ijobiy hal etishda respublikamiz prezidenti i.a.karimov asarlaridan foydalanish kutilgan natijani beradi. u o`zining ko`plab asarlarida vatanimizning o`ziga xos geografik xususiyatlarini jamiyat rivoji, iqtisodiyotimiz taraqqiyotiga ko`rsatadigan bevosita ta`siri haqida yozadi. jumladan, “o`zbekistonning o`z istiqlol va taraqqiyot yo`li” (1992) asarida o`z yo`limiz bo`lishi kerakligini asosiy shartlari sifatida vatanimizdagi o`ziga xos demografik vaziyat, siyosiy-geografik o`rin, tabiiy–iqlim sharoit kabi geografik omillarni sanab o`tgan. olib borilgan tahliliy …

resurslari, inson salohiyati va ishlab chiqarish infrastrukturasi taraqqiyotning kafolatlari sifatida baholadi. ikkinchi masala –milliy o`zligimizni anglash, yuksak ma`naviyatimiz, uning shakllanishiga sabab bo`lgan omillarni o`quvchi yoshlar ongiga singdirib borishda geografiya fani imkoniyatlaridan foydalanishdir. bu masalani ijobiy hal etishda prezident i.a.karimovning 2008–yilda chop etilgan “yuksak ma`naviyat-yengilmas kuch” asaridan samarali foydalanish mumkin. bu asarda o`zbek millatining turmush tarzi, yuksak ma`naviyatini shakillanishida tarixiy, ijtimoiy omillar bilan birga geografik omilning ham o`rni borligi ta`kidlanadi. ”atrofi cho`l va sahrolar bilan o`ralgan, tabiati va iqlimi g`oyat murakkab bo`lgan mintaqa sharoitining o`zi ana shu elat va millatlarning ming yillar davomida bir-biriga moslashib, yaqin yelkadosh bo`lib, bir-birining og`irini yengil qilib yashashini taqozo etib keldi” –deb yozadi kitob muallifi (9-bet). xuddi shunday tabiiy sharoit kishilarni jamoa bo`lib yashashga, bir-birlariga oqibatli bo`lishga, yer va suvdan oqilona, tejamkorlik bilan foydalanishlarini xayotiy zaruriyat qilib qo`yadi. kishilarda bunday fazilatlarni shakllanishiga zamin hozirlagan ona tabiat - boquvchi landshaft shu ikki daryo oralig`ida o`zbek degan millatni …

ografik omilning ta`siri borligi haqida ulug` alloma a.beruniy shunday yozgan edi: “odamlar tuzilishlarining rangi, surat, tabiat va axloqda turlicha bo`lishi faqatgina nasabalarning turlichaligidan emas, balki tuproq, suv, havo va yerning odam yashaydigan joylarining turlichaligidan hamdir” (1992, 11-bet). biroq, sho`rolar ta`limotida bunday yondashuvni geografik determinizm deb qoralab kelindi. ayniqsa, mustamlakachilik mafkurasi bunga qarshi qattiq kurashdi. chunki, turli geografik landshaft sharoitida yashovchi, yer sharining oltidan bir qismida “yagona sovet xalqi” yuzaga kelishini kutayotgan hukmron mafkuraga bunday qarash zid edi. prezident i.a.karimov “...navro`z bayrami biz uchun hayot abadiyligi, tabiatning ustuvor qudrati va cheksiz saxovatining, ko`p ming yillik milliy qiyofamiz, olijanob urf-odatlarimizning betakror ifodasi bo`lib kelmoqda”–deb yozadi (35-bet). xalqimizning milliy qadriyatlari darajasiga ko`tarilgan mazkur bayram tarqalgan hududlarini o`rganish orqali, uning yuzaga kelishida ham geografik omilning ta`siri borligini ko`rish mumkin. navro`z bahorgi teng kunlikda (21mart) yangi yilni, dehqonchilik ishlarini boshlanishi sifatida o`rta osiyo va yaqin sharq xalqlarida bayram qilingan. agar bu bayramni paydo bo`lishiga geografiya …

yib, tabiatda yangilanish, uyg`onish davri boshlanishiga sharoit yaratadi. yoz oylarida yomg`ir keltiruvchi musson iqlimi xukmron bo`lgan uzoq sharqda yoki doimiy yashil o`rmonlar mintaqasidagi subtropik o`rta dengiz iqlimi xukm surgan janubiy yevropa va amerikada yilning bu davrida tabiatda katta o`zgarishlar kuzatilmaydi. prezident i.a.karimovning mazkur asarida geografiyaning alohida tarmog`i bo`lgan joy nomlari haqidagi fan – toponimikaning bugungi kundagi vazifalarini ham belgilab berilgan. milliy mafkuramizga zid, kishilarda hech qanday his tuyg`u, xotira uyg`otmaydigan mavhum nomlarni o`rniga, aniq tarixiy –geografik ma`nosi, milliy ruhiyati bilan ajralib turuvchi nomlarni ko`payib borayotganligi ta`kidlanadi (92 –bet). mamlakatimiz iqtisodiyoti va millatimiz ma`naviyatiga sezilarli ta`sir ko`rsatadigan vatan geografiyasini o`qitish va o`rganishning bugungi holati biz ko`rmoqchi bo`lgan uchinchi masaladir. o`z mustaqilligini qo`lga kiritgan xalqlar ta`lim va tarbiya tizimida yuz beradigan dastlabki o`zgarish ona tili va adabiyoti, vatan tarixi hamda geografiyasini o`qitishga ustivor e`tibor berilishi bilan bog`liqdir. sababi umumbashariy fanlardan farqli ravishda bu fanlar millat va u yashayotgan maskanni ulug`lashga, milliy ma`naviyat …

hi omillarga ajratilgan dars soatlari, malakali mutaxassislar, darslik va o`quv qo`llanmalari bilan ta`minlanganlik darajasi kabi ko`rsatgichlarni kiritish mumkin. bu ko`rsatkichlar bo`yicha geografiya fani boshqa fanlardan orqada qolayotganligini sezish qiyin emas. biroq, bir ko`rsatkich borki u geografiyani o`qitish va o`rganishga bo`lgan qiziqish va intilishni asossiz ravishda pasayib ketishiga sabab bo`lmoqda. bu oliy o`quv yurtlariga kirishdagi test sinovlari o`tkaziladigan fanlar qatorida geografiyaning tutgan o`rnidir. agar respublikamizda test sinovlari joriy etilgan dastlabki yillarda geografiya sotsial blok tarkibida tarix bilan bir hil mavqega ega bo`lgan bo`lsa, keyinchalik u faqatgina uchta geografiya, geografiya va iqtisodiy bilim asoslari, gidrometeorologiya yo`nalishidagina saqlanib qoldi. achinarlisi shundaki, 2008 y. 1 martda “ma`rifat” gazetasida e`lon qilingan maqolada respublikamizda oliy ma`lumotli bakalavr mutaxassislarning barchasi (198 ta yo`nalish) ona tili va adabiyoti fanidan, 184 tasi tarix (o`zbekiston tarixi) fanidan test sinovlari topshirishi taklif etilgan. geografiya fani esa yana faqat geograflar uchungina zarur deb topilgan. vatanimizning bugungi kuni, qudratli tabiiy va ijtimoiy-iqtisodiy imkoniyatlari, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "prezident islom karimov asarlarida vatan geografiyasi va milliy ma'naviyat uyg'unligining yoritilishi"

1663228259.doc президент ислом каримов асарларида ватан географияси ва миллий маънавият уйғунлигининг ёритилиши prezident islom karimov asarlarida vatan geografiyasi va milliy ma`naviyat uyg`unligining yoritilishi ushbu maqolada mamlakatimizdagi geografiya ta`limi va tarbiya tizimida bugungi kun talabidan kelib chiqib, e`tiborni kuchaytirish lozim bo`lgan quyidagi uchta masalaga to`xtalmoqchimiz. birinchi masala, vatanimizning iqtisodiy taraqqiyotida geografik imkoniyatlardan foydalanish lozimligini o`quvchilarga tushuntirib, ularning mazkur imkoniyatlardan oqilona, uzoqni ko`zlab foydalanishga tayyorlab borish, shuningdek, yuksak iqtisodiy salohiyat, tabiiy boyliklar va beqiyos imkoniyatlarga ega yurtimiz haqida ma`lumotlar berish orqali yoshlarimizda vatanga muhabbat, iftixor hissini sha...

DOC format, 46.2 KB. To download "prezident islom karimov asarlarida vatan geografiyasi va milliy ma'naviyat uyg'unligining yoritilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: prezident islom karimov asarlar… DOC Free download Telegram