viruslar morfologiyasi va fiziologiyasi

PPTX 59 стр. 2,8 МБ Бесплатная загрузка

59 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 59

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 59

презентация powerpoint viruslar morfologiyasi va fiziologiyasi tayyorladi: 209- davolash guruhi toshkent davlat stomatologiya instituti mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi mavzu: viruslar zararlashi mumkin bo‘lgan a’zo va to‘qimalar. xozirgi kunda 100 milliondan ortiq viruslar borligi taxmin qilinib ulardan 6 mingdan ortiqrog‘i urganib chiqilgan. odamlarda umumiy kasalliklarning 85 - 90% ni virusli infeksiyalar keltirib chiqaradi. d. i. ivanovskiy “virus” termini (lot.dan) “zahar” ma’nosini bildiradi. (1892 yil – “tamaki bargining kasalligi”) viruslar – hujayra tuzilishiga ega bo‘lmagan infeksion agentlar bo‘lib, o‘zining o‘ta kichik o‘lchamdaligi, oqsil sintez qilmasligi va energiya ishlab chiqmasligi, va shuning uchun qat’iy hujayraichi paraziti ekanligidir. barcha tuzilmalari (qismlari) to‘liq bo‘lgan virus zarrachasi virion deyiladi “virus” termini (lot.dan) “zahar” ma’nosini bildiradi. viruslarning asosiy xususiyati – o‘z genomini xo‘jayin - hujayraga taqdim etib, unda bu genomning ekspressiyasi (translyasiya va transkripsiyasi) ro‘y berishidir. odamlarga havflilik darajasi bo‘yicha viruslar to‘rt guruhga bo‘linadi: і - guruh: ebola, lassa, marburg, machupo isitmalari (lixoradka), chin chechak va …

2 / 59

(5) immunologik xususiyatiga; (6) tabiiy yuqush va tarqalish mexanizmiga; (7) xujayinga, uning to‘qima va hujayralariga nisbatan tropizmiga; (8) patologiyasi, kiritmalar shakillantirishiga; (9) kasallik simptomatologiyasiga. parvoviridae papovaviridae adenoviridae herpesviridae poxviridae hepadnaviridae iridovoridae viruslar tasnifi dnk - tutuvchi viruslar parvoviridae papovaviridae adenoviridae herpesviridae poxviridae hepadnaviridae iridovoridae picornaviridae reoviridae togaviruses arenaviridae coronaviridae retroviridae bunyaviridae orthomyxoviruses paramyxoviruses rhabdoviridae caliciviridae flaviviridae filoviridae birnaviridae rnk - tutuvchi viruslar viruslar tasnifi shakliga ko‘ra: viruslar tasnifi viruslarning tuzilishi a – oddiy viruslar b – murakkab viruslar а в viruslarning tuzilishi viruslarning tuzilishi spiral turdagi simmetriya tamaki mozaikasi kasalligi virusi ikosaedrik, kubsimon, kvazisferik turlardagi simmetriyalar adenovirus herpes simplex virus kombinatsiyalangan (aralash) turdagi simmetriya viruslar tasnifi: rnk tutuvchilar virus oilasi super-kapsid mavjud-ligi simmet riya turi rnk tuzilishi odam uchun patogen viruslar picornaviridae yo‘q kubsi-mon biripli, chiziqli, segmentlanmagan, “plyus” poliovirus, rinovirus, virus gepatit a caliciviridae yo‘q kubsi-mon biripli, chiziqli, segmentlanmagan, “plyus” norvolk virus, gepatit e virusi reoviridae yo‘q kubsi-mon ikkiipli, 10 …

3 / 59

iripli, chiziqli, 8 ta segmentli, “minus” gripp virusi paramyxoviridae bor spiral-simon biripli, chiziqli, segmentlanmagan, “minus” paragrip, qizamiq, tepki, respirator-sinsitial viruslari rhabdoviridae bor spiral-simon biripli, chiziqli, segmentlanmagan, “minus” quturish virusi viruslar tasnifi: rnk tutuvchilar virus oilasi super-kapsid mavjud-ligi simmet riya turi rnk tuzilishi odam uchun patogen viruslar filoviridae bor spiral-simon biripli, chiziqli, segmentlanmagan, “minus”. ebol virusi, marburg virusi. coronaviridae bor spiral-simon biripli, chiziqli, segmentlanmagan, “plyus” koronaviruslar arenaviridae bor spiral-simon biripli, sirkulyar, 2 ta segmentli, “minus”. limfotsitar xoriomeningit virusi bunyavirus bor spiral-simon biripli, sirkulyar, 3 ta segmentli, “minus”. xantaviruslar, qirim-kongo gemmoragik isitma virusi, buyrak sindiromli gemmoragik isitma virusi. viruslar tasnifi: rnk tutuvchilar virus oilasi super-kapsid mavjud-ligi simmet-riya turi rnk tuzilishi odam uchun patogen viruslar bornaviridae bor kubsimon biripli, chiziqli, segmentlanmagan, “minus”. born kasalligi virusi astroviridae yo‘q kubsimon biripli, chiziqli, segmentlanmagan, “plyus”. odam astroviruslari deltavirus (tasniflanma gan viruslar) bor noma’lum biripli, sirkulyar, halqali, “minus” gepatitu delta virusi. viruslar tasnifi: dnk tutuvchilar virus oilasi …

4 / 59

uslar tarkibida nuklein kislota, oqsillar, lipidlar, glikolipidlar, glikoproteidlar mavjud. ularda hamma vaqt faqat bir turdagi nuklein kislotalardan biri (dnk yoki rnk) bo‘lib, ular virionning 1 % dan 40 % gacha bo‘lgan massasini tashkil etadi. virus genomlari bir nechtagina oqsil sintezi uchun etarli bo‘lgan axborot (informatsiya)ni saqlaydi. ularning massasi 10 - 15 mg. gacha bo‘lib, o‘rtcha hujayralarga nisbatan 1 mln. marta kichik, uzunligi esa 0,093 mm gacha bo‘lishi mumkin. nukleotid juftlar soni (gepatit v virusida) 3150 tadan (chinchechak virusida) 230 000 tagacha bo‘lishi mumkin. viruslarning kimyoviy tarkibi viruslardagi oqsillar (70-90 %) ikki xil - tarkibiy tuzilmali yoki tarkibiy tuzilmaga xos bo‘lmagan turlarga bo‘linadi. tarkibiy tuzilmali oqsillar – etilgan, hujayradan ajralgan virion tarkibidagi oqsillar bo‘lib, ular quyidagi muhim funksiyalarni bajaradi: - nuklein kislotani tashqi muhitning zararli omillaridan himoyalash; - virusga sezgir bo‘lgan hujayralar membranasi bilan bog‘lanish; - virusni hujayra ichiga kirishini ta’minlash; - rnk - va dnk – polimeraza fermenti sifatida faollik …

5 / 59

einlanishida ishtirok etadi. lipoproteidlar - hujayra membranasidagi lipidlar va virus superkapisid oqsillari kompleksi bo‘lib, ular virus reproduksiyasi davrida hujayradan chiqish vaqtida hosil bo‘ladi (olinadi). virus lipidlari uglevodlar glikoproteinlar, glikolipidlar tarkibida bo‘lib, 3,5 - 9% ga etadi. ular tegishli molekulalarni hujayra proteazlari ta’siridan himoya qilishda muhim rol o‘ynaydi. uglevodlar. viruslarni ko‘paytirish (reproduksiyasi). viruslar reproduksiyasining o‘ziga xosligi shundaki, rnk yoki dnk sifatida taqdim etilgan genomlar, tuzilishi va shakli bo‘yicha turlichadir, biroq deyarli barcha virus rnk si hujayra dnk si bo‘lishiga qaramasdan replikatsiya bo‘ladi. viruslarga diz’yunktiv reproduksiya usuli xosdir. xotimada yuz beradiki, virus genom va oqsillari sintezi fazo va vaqtga nisbatan buziladi: hujayra yadrosida nuklein kislotalar replikatsiya qilinadi, oqsillar -sitoplazmada va butun virionlarning to‘planishi sitoplazmatik membrananing ichki yuzasida yuz berishi mumkin. viruslarni ko‘payishi eukaryot hujayralarida begona ma’lumotlarni qayta tiklashning noyob tizimi bo‘lib, viruslarning ehtiyojlariga hujayra tuzilmalarining mutlaq bo‘ysunishni ta’minlanishidir. viruslarni ko‘payishida bir qator bosqichlar mavjud. ilk bosqichlariga: - hujayra yuzasida viruslarning adsorbsiyasi; - …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 59 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "viruslar morfologiyasi va fiziologiyasi"

презентация powerpoint viruslar morfologiyasi va fiziologiyasi tayyorladi: 209- davolash guruhi toshkent davlat stomatologiya instituti mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi mavzu: viruslar zararlashi mumkin bo‘lgan a’zo va to‘qimalar. xozirgi kunda 100 milliondan ortiq viruslar borligi taxmin qilinib ulardan 6 mingdan ortiqrog‘i urganib chiqilgan. odamlarda umumiy kasalliklarning 85 - 90% ni virusli infeksiyalar keltirib chiqaradi. d. i. ivanovskiy “virus” termini (lot.dan) “zahar” ma’nosini bildiradi. (1892 yil – “tamaki bargining kasalligi”) viruslar – hujayra tuzilishiga ega bo‘lmagan infeksion agentlar bo‘lib, o‘zining o‘ta kichik o‘lchamdaligi, oqsil sintez qilmasligi va energiya ishlab chiqmasligi, va shuning uchun qat’iy hujayraichi paraziti ekanligidir. barcha tuz...

Этот файл содержит 59 стр. в формате PPTX (2,8 МБ). Чтобы скачать "viruslar morfologiyasi va fiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: viruslar morfologiyasi va fizio… PPTX 59 стр. Бесплатная загрузка Telegram