bog‘lanishli nutq o‘stirish metodikasi

PPTX 17 pages 136,8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 136,8 KB

Fayl turi PPTX

Pages 17

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: bog`lanishli nutq o`stirish metodikasi. o`quvchilar bog`lanishli nutqini o`stirishning maqsad va vazifalari, yo`llari o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu: bog‘lanishli nutq o‘stirish metodikasi. o‘quvchilar bog‘lanishli nutqini o‘stirishning maqsad va vazifalari, yo‘llari mavzu rejasi: 1.nutq va uning turlari. 2. o‘quvchilar nutqiga qo‘yilgan talablar. 3. bog‘lanishli nutq, uni o‘stirishning mazmuni va yo‘nalishi. 4. so‘z ustida ishlash. 5. so‘z birikmasi va gap ustida ishlash. nutq kishi faoliyatining turi, til vositalari (so`z, so`z birikmasi, gap) asosida tafakkurni ishga solishdir. yaxshi rivojlangan nutq jamiyatda kishi faoliyatining muhim vositalaridan biri sifatida xizmat qiladi. o`quvchi uchun esa nutq maktabda muvaffaqiyatli ta’lim olish qurolidir. kishilar tildan fikr bayon qilish quroli sifatida foydalanadilar. ular o`z fikrlarini ovoz bilan eshittirib bayon qilishdan oldin u haqda o`ylab oladilar. bu ichki nutq hisoblanadi. ichki nutq eshittirilmagan va yozilmagan “o`ylangan” nutqdir. tashqi nutq tovushlar yordamida eshittirilib yoki grafik belgilar bilan yozilib, boshqalarga qaratilgan nutqdir. maktabda o`quvchilarning tashqi nutqigina emas, balki ichki nutqi ham o`stiriladi. bolalar …

2 / 17

kitoblardan, rasmlardan olgan ma’lumotlari asosida tuzilsagina mazmunli bo`ladi. bolalar bilmagan narsa, ko`rmagan voqea-hodisalar haqida yetarli tayyorgarliksiz, so`zlarning ma’nosini bilmay turib qo`llasalar nutq mazmunsiz bo`ladi. 2. nutqda mantiqiylik bo`lsin. fikr izchil, asosli bayon etilishi, asosiy o`rinlar tushirib qoldirilmasligi va o`rinsiz takrorga, mavzuga taalluqli bo`lmagan ortiqchalikka yo`l qo`yilmasligi talab etiladi. nutqning mantiqiyligi narsa, voqea-hodisalarni yaxshi bilish bilan belgilanadi. 3. nutq aniq bo`lsin. o`quvchi dalillar, kuzatishlar, taassurotlarini haqiqatga mos ravishda oddiy bayon etibgina qolmay, shu maqsadning eng yaxshi til vositalaridan (so`z, so`z birikmasi, gaplardan) foydalangan holda, maxsus tasvirlar bilan ifodalashga o`rgansin. 4. nutq til vositalariga boy bo`lsin. mazmunni aniq ifodalash uchun o`quvchi nutqi til vositalariga boy bo`lishi, u har qanday vaziyatda ham kerakli sinonimlardan, xilma-xil tuzilgan gaplardan mazmunga eng mosini tanlab foydalana olish ko`nikmasiga ega bo`lishi lozim. 5. nutq tushunarli bo`lsin. og`zaki nitq eshituvchiga, yozma nutq esa o`quvchiga tushunarli bo`lishi zarur. so`zlovchi yoki yozuvchi nutqini eshituvchining yoki o`quvchining imkoniyatini, qiziqishini hisobga olgan holda …

3 / 17

tq bog`lanishli nutq deyiladi. o`quvchining bog`lanishli nutqiga o`qituvchi savoliga o`quvchining keng, mukammal og`zaki javobini, yozma bayon va inshoni olish mumkin. nutq o`stirish va uning mazmuni, gap tuzishga kerakli so`z va uning shaklini tanlash, fikrni orfografik va punktatsiya jihatidan savodli bayon etish, orfoepik jihatdan to`g`ri talaffuz qilish ustida muntazam va rejali ishlash demakdir. nutq o`stirishda uch yo`nalish ajratiladi: 1) so`z ustida ishlash; 2) so`z birikmasi va gap ustida ishlash; 3) bog`lanishli nutq ustida ishlash. maktabda lug`at ustida ishlash metodikasi to`rt asosiy yo`nalishni ko`zda tutadi. 1.o`quvchilar lug`atini boyitish, ya’ni yangi so`zlarni, bolalar lug`atida bo`lgan ayrim so`zlarning yangi ma’nolarini o`zlashtirish. o`quvchi o`z lug`atiga har kuni 8-10 ta yangi so`zni ona tili darslarida, 4-6 ta so`zni o`qish darslarida qo`shishi, shu so`zlar ma’nosini o`zlashtirishi lozim. 2. o`quvchilar lug`atiga aniqlik kiritish: a) puxta o`zlashtirmagan so`zning ma’nosini puxta o`zlashtirishi; b) so`zning kinoyali ma’nosini, ko`p ma’noli so`zlarni o`zlashtirishi; v) so`zlarning sinonim va antonimlarini o`zlashtirishi. 3. lug`atni faollashtirish, ya’ni …

4 / 17

tayyorlanish va uni tahlil qilishga bog`liq holda o`tkaziladigan leksik mashqlar. so`zlarning ma’nosini tushuntirish o`quvchilar lug`atini boyitadi, nutqini o`stiradi. so`zning ma’nosini tushuntirish juda kam vaqt olishi va darsning asosiy mavzusidan o`quvchilar diqqatini chalg`itmasligi kerak. ona tili darslarida so`zlarni tushuntirishning quyidagi usullaridan foydalaniladi: 1. so`zlarni gap asosida tushuntirish: kater to`lqinda chayqalib boradi. 2. so`zning ma’nosini lug`atdan topish yoki kitoblarda matn tagida berilgan izohlardan foydalanib tushuntirilsh. 3. so`z ma’nosini shu so`zning sinonimi yordamida tushuntirish: sabo-shabada, diyor-vatan, samo-osmon. 4. tanish bo`lmagan so`z bilan ifodalangan tushunchani tanish bo`lgan so`z bilan ifodalangan tushunchaga taqqoslash orqali tushuntirish: loqayd-faol, merov-ziyrak. 5. so`zni o`ziga yaqin tushuncha bilan, ya'ni boshqacha ifoda etish bilan tushuntirish: mutaxassis-biror hunar egasi kabi. 6. so`zni predmetning asosiy belgisini izohlash orqali tushuntirish: yantoq-suvsiz joyda o`sadigan, ninasimon tikanli o`simlik. akula - okeanlarda yashovchi katta yirtqich hayvon. 7. axloqiy, mavhum tushunchalarni ifoda etuvchi so`zlarning ma’nosini misollar yordamida tushuntirish: qahramonlik so`zining ma’nosi hikoya qahramoni to`ychi eryigitovning ko`rsatgan ajoyib mardligini …

5 / 17

dan mazmunan mos so`zlar tanlab so`z birikmasi tuzdiriladi. birinchi kitob shirin sinf maktabga o`qidim kitobni gul qizil bordi yangi olma bunda o`quvchilar quyidagi so`z birikmalarini tuzadilar: birinchi sinf, shirin olma, maktabga bordi, qizil gul, kitobni o`qidim, yangi kitob. boshlang`ich sinflarda o`qish, grammatika va yozuv darslarining hammasida gapni tahlil qilish, gap tuzish, gapni to`ldirish yoki o`zgartirish mashqlari bajartiriladi. gap tuzish mashqlarini o`quvchilar avval og`zaki, keyin yozma bajarishga o`rganadilar. 1-sinfda savollarga javob berib, gap tuzadilar. 2-sinfda o`quvchilar gapni grammatik mavzu sifatida o`rganadilar. bayon va insho yozish jarayoniga o`rgatishda gap tuzishga o`rgatish mashqlariga katta o`rin beriladi. gap tuzishga oid eng ko`p qo`llanadigan mashqlarga quyidagilar kiradi: 1. savollarga to`liq javob berish. 2. o`quvchilarni gaplarga so`roq berishga o`rgatish. 3. so`roqlar yordamida va so`roqlarsiz gaplarni kengaytirish. 4. o`rganilayotgan grammatik mavzuga doir maktab, sayohat, paxta dalasidagi ishlar haqida gap tuzish. 5. rasmlar, o`qiladigan matn, tabiat yoki ob-havoni kuzatish asosida gap tuzish. 6. so`z birikmalari va shu so`z …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "bog‘lanishli nutq o‘stirish metodikasi"

mavzu: bog`lanishli nutq o`stirish metodikasi. o`quvchilar bog`lanishli nutqini o`stirishning maqsad va vazifalari, yo`llari o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu: bog‘lanishli nutq o‘stirish metodikasi. o‘quvchilar bog‘lanishli nutqini o‘stirishning maqsad va vazifalari, yo‘llari mavzu rejasi: 1.nutq va uning turlari. 2. o‘quvchilar nutqiga qo‘yilgan talablar. 3. bog‘lanishli nutq, uni o‘stirishning mazmuni va yo‘nalishi. 4. so‘z ustida ishlash. 5. so‘z birikmasi va gap ustida ishlash. nutq kishi faoliyatining turi, til vositalari (so`z, so`z birikmasi, gap) asosida tafakkurni ishga solishdir. yaxshi rivojlangan nutq jamiyatda kishi faoliyatining muhim vositalaridan biri sifatida xizmat qiladi. o`quvchi uchun esa nutq maktabda muvaffaqiyatli ta’lim olish qurolidir. kishilar tildan fikr bayo...

This file contains 17 pages in PPTX format (136,8 KB). To download "bog‘lanishli nutq o‘stirish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bog‘lanishli nutq o‘stirish met… PPTX 17 pages Free download Telegram